—
“
—
1.
48
41—
* 4
Defenſiopro libertate Ecele. Cal
fecimus, tanta erat confuſio, vt in dicceſi Andegauenſi ſex- centaæ gtatiæ expectatiuæ in vns inuentæ ſint. Nec miner in pleriſque aliis locis extitit numer us.
XLiIX. Sieo tempore, quo iſtæ tot gratiæ impetratæ fue- runt, deceſſiſſet pontifex Romanus, irritæ omnes ac pror-
Ins inutiles redditæ fuiſſent, proptetea quod noui pontifices
huiuſmodi gratias ſtatim reuocare ſqlent. Itaque in ſingula diplomata fi viginti aureos com pute mus, id eſt„ quanti vul. goæſtimantur, ſumptus in eorum impetrationem facti, com- periemus iacturam hanc duodecim millium aureorum eſſe L. Tempore etiam Martini, talis etae in Eccleſia confuſio: cuius tollendæ gratia decreta, de quibus iam diximus, conſti- tutionesque fattę fuerant. Verum ſimulatq; ab eis receſſum eſt, in drnl dn illud chaos denuo incidimus.
LI. Ratione caret penitus hæc prouidendi ratio, quia certo cerrius eſt, ordinarium, qui in loco ipſo commoratur,& uon tantum nouit qualis ſit Eccleſia, ſed qualis ſit etiam is de quo præficiendo agitur, melius& vtilius poſſe Eccleſiæ prouide- re quam in Romana Curia huiuſmodi diplomatis prouideri
ſoleat.
LII. Si quis obiiciat, ordinarios etiam collatores plerunq; homines non idoneos ad gubernationem eccleſiarum pro- mouere: huic reſpondendum eſt, ſi quid ea in re deliquetint, cortigi eos& puniri poſſe, iuxta c. graue. de præben. At pon- tifex Romanus nemini ſubeſt, vt ipſemet de ſeteſtatur, nec
oteſt quiſquam ei dicere, Cur ita facis? Adhæe pręficiuntur a pontifice Romano peregrini, non indigenæ, quorum inge- nium& conditio moribus patriæ non conuenit. Itaque diſſi⸗ dia hinc facile naſcuntur cum grauiſſimo ſalutis antmarum detrimento,& ſacramentorum irreuerentia.
LIII. Decreta, de quib. hic loquimur, ſtudiis ac literis ma- xime fauent: quia iubent literatis ac graduaris beneficia con- ferri. Quod ſi quæ in eis obſcutitas inſit, ea elucidari ita poſ- ſunt cum aliquo Reipublicæ bono, vt nihilominus illibata
decretorum authoritas maneat.
LIIII. Si ita regi videretur, poſſet ratio iniri, qua ſtantib. decrecis, facilius, expeditius ac minore ſumptu regjjs mini- ſtris conſuleretur in diſtributionem beneficiorum, quam per Curiam Romam fiat:& eadem opera ſcholaſticis& literatis viris proſpici poſſet, nempe certos menſes protertia parte i- pſis debita attribuendo. Quod rex defunctus facere cogita- bat,& in animo habebat.
LV. Commodior atque vtilior regi eſſet ordinaria eligen- di ratio, cum ſit veriſimile hominem grauem& idoneum,
quem ipſe commendauerit eligentibus acceptum eis fore,
nec quemquam futurum qui honeſtæ regis voluntati non fa- cile aſſentiatur.
LVI. Si forte quis dixerit alienum non eſſe„vt Romanus pontifex diſtributionem aliquorum beneficiorum habeat, quibus poſſit familiaribus ſuis& aliis grauiſſimis viris, quorũ opera vtitur in rebus arduis, conſulete: Reſpondendum eft
ſatis huĩc proſpectum eſſe per ea ſynodorum decreta, de qui- bus hic loquimur. Dimittuntur enim omnia beneficia quo- rum reſeruatio in corpus iuris includitur. Adhæc vbi ſunt de- eem beneficia, vnum ad vitã,& duo, vbi quinquaginta, iu- xta c. mandatum. Qua ratione benemereri de multis ei per uam facile eſt, nullam confuſionem aſſerendo Eccleſiæ, nec lbi vindicando iura ordinariorum.
LVII. Quodad iudicia& lites attinet, perſpicuum eſt eas coram ordinariis tractari debere: nec abſq; ſumma eorum iniuria& totius Dopullprn incommodo ſi maiores grauio- resq; cauſas excipias, aliter fieri poteſt. Quamobrem ſi ge- crera tollantur, quibus huic malo præcluſa fuit via, iuſtiſſi- maerit apud regem sonquerendi cauſa.
LVIII. Sancti Petri exemplũ, cuius ſucceſſores ſunt pon- tifices Romani, maxime eos mouere deber, vt iuriſdictionem ordinariam epiſcopis dimittant. Nam cũ Hieroſolymis quæ- ſtio de legis obſeruatione exorta eſſet„Petro tum præſente, lacobus qui Hieroſolymorum epiſcopus erat, ſententiam de
caté pronunciauit. Ac vt Vincenrtius ſcribit in Spec. hiſto. c.
2n TMaſtio ad alium niſi per appellationem transferri n oterat.
LIX. Abſq; his, de quibus loquimur, conſtitutionibus, ne-
mini licaret tuto Ecleſiam aliquam aut beneſiciam obtine-
1211
w. Argumento ſunt ea quæ poſt abrogationem earum con- ſtitutionum Romana Curia hic deſignauit: Non enim ſolum cauſarum eccleſiaſticarum, ſed etiam poſſeſſoriarum cogni- tionem, quæ regis eſt, ſibi vindicare Romani cœperunt. Ac neà regalibus quidem ĩpſis potuerunt abſtinere? quorum cognitio ad regem& Curiam Parlamenti haud dubie ſpectat. Idque perſpectum eſt in pleriſque negotiis, propter quæ re- gem admonuit conſuluitq; Curia, qui tum in finib. Aquita- nię erat. Nec diu poſt, eius rei gratia conſtitutiones memo- rabiles edidit rex, quæ in Guria paralamenti recitatæ, pro- mulgatæ&in actis perſcriptæ ſunt. LX. Nec clericos modo& perſonas eccleſiaſticas vexabãt his litibus Romani, ſed etiam laicos profanosq; homines. Na exemplum ſuccurrit tonſoris ante diui Dionyſii ædem in vr- be habitantis, qui cum Romæ agentem filium amiſiſſet, mox pro eiuſdem debito in Curiam Romanam pertractus eſt. I- demq; loanni Dargonges regio aduocato accidit.
LXI. Alterum ex quatuor malorum generibus, quæ er ecretorum contemptu& abrogatione oriri diximus, eſt pa- triæ deſolatio, quam depopulationem vulgo appellamus. Regis ſiquidem intereſt plurimum, deſertũ à populo& de- ſolatum regnum non eſſe. In multirudine populi dignitas re- gis,& in paucitate plebis, ignominia principis, Prouerb. 14. LXII. Ante hec decreta& conſtitutiones cum reſeruatio- nes& grariæ expectatiuæ in vſu eſlent,& cauſæ in Romaaa Curia tractarentur, populares regni huius cercatim cõcurre- bant Romam. Quorum ali cardinalibus& aulicis inſeruie- bant: alii nullius hominis familiæ mancipati, ſed aliqua ſpe vana illecti ſuam patentumq;(uorum ſubſtantiam abſume- bant: alii,& hi quidem plurimi, eo conſilio Ramam migra⸗- bant, vt cæteris hic manentibus moleſtiam exhiberent,& ec- cleſias beneficiaque ab eis quo iure quaque iniuria extorque- rent. Nam experimento co mpertum eſt maximam eorum Partem qai hinc Romã profiſcicebantur ſiue, ob itineris peri- culum& moleſtiam ſiue ob peſtem, quæ Romæ crebro graſ- ſatut, ſtarim mortem oppetere ſoliros fuiſſe. Qui vero ex his periculis incolumes euadebant, negotium faceſſebant ſeni- bus valetudinaris,& aliis buinmodi qui in eccleſiis ſuis& beneficiis erant aſſidui. Ac ſæpenumero contingebat, vemi- ſeri homines in Cariam Romanam citari cum aduerſus iſtos calumniatores ſe defendere nequirent, præ tædio& mœrore vitam finire cogerentur.
LXIII. Plerique beneficiorum captatores parentum de amicorum loculos exhauriebant omnino, tandemque ad ſummam inopiam, atque adeo mendicitatem redigebantur. Qus res etiam plarimis mortem accelerare cõſuerat. Necve- ro vlla ſpe alias tantas perferebant miſerias, niſi vrplambum forte pro auro domum aliquando referrent. A ccidebatq; ia- terdum vt hians coruus deluderetur, vrque plum bum auro
redemptum nihil plane aliud quam plumbam eſſer. Cum enim diplomatibus ſuis plumbeis confiderent, interueniebat alius qui annullationem aliquam, ſic enim vocant, ex inſi pe- rato afferret. Ac interdum decem aut duodecim ad idem beneficium anhelantes„R&acceptantes ex ſtebant. Orta vero lite inter eos, Romam denuo redeundum erat litigandi canſa. Sic omnibus paſſim Romam confluentibus regnum popula- ribus ac ſubditis miſerabiliter deſt:tuebatur. LXIIII. Scholaſtici quoque conuentus, quod longe dete- rius eſt,& vniuerſirates ſtudioſorum deſolatæ ac deſerta ob eandem cauſam iacebant. Nec dubium eſt, quin contemptus decretorum& conſtitutionum, quæ à maioribus noſtris re- licte, ſunt. hæc omnia incommoda ſecum trahat.
LXV. Idadeo facile cognoſci poteſt, velex eo, quod cũ ru- wor increbuiſſet de pragmaticę ſanctionis abrogatione, nec- dum de ea re quicquam in Curia publicatũ eſſet, maxima po- pularium mulritudo Romam ſe contulit. Ex quo comice- re licet, quantus ſit faturus Romam cancurlus, quanta re- gni deſolatio, ſic confectam eſſe rem& authoritate Curiæ confirmatam vulgo intellectum fuerit. LXVI. Tertium incommodigenus adpecunias ſpectar, quibus regnum exinanitur: nec vlla res peſtilentior ac exi- tialior huic regno poteſt excogitari. Nam, vt philoſophus inquit nummus menſura eſt omnium rerum,& velut