e ee ffe e t eeee. e — Sstaipescr3 seehsessehee eeseeeeeee

1212 Frano. Duareni Comment.

Pco nobis fideiubet ac intercedit, quoties re aliqua indige mus. Bellorum nerui ſunt nummi, nec ſine iis regnum defen- di ac propugnari poteſt. Imo ne iuriſdictionem quidẽ ipſam, qua maxime opus eſt in hoc reguo, abſq; pecunia tueri licet. LXVII. Si decreta& conſtitutiones iam dictæ antiqua- rentur quotannis, decies centena millia aureorum,& eo am- plius hinc Romam exportarentur. Nam ſi ingentem nume- merum epiſcopatuum, archiepiſcopatuum, abbatiarum& a- liorum bèneficiorum, quæ in hoc regno ſunt, conſideremus. non difficile erit iudicare infinitam pecuniæ vim exituram eſ- ſe in annatas& alia huiuſmodi vectigalia, in gratias expecta- tiuas, in controuerſias& lites, in quas magna pecunia veli- tineris& viatici nomine impendi ſolet. Nam nullum eſttam exiguum actenue beneficium, nulla collatio, quæ grariis ex- pectatiuis obnoxia non ſit. Hac accedat, quod duodecim in- terdum diplomata ſeu bullæ vnius beneficij nomine impe- trantur. Nec vllus eſt mediocris fortunæ homo, qui non iu- uandorum promouendorumq; filiorum aut propinquorum cauſa pecuniamn aliquam in harum grariarum impetrationẽ velut in aleam quandam conferat ac coniiciat. Cuius conſilii

non alius plerunque exitus eſſe conſueuit, quam vt hic capta-

tor ſimul& rem,& filium ſeu propinquum amittat.

LXVIII. Cardinalibus Romanæ Eccleſig hocin more po-

ſitum eſt, vt omnes inſigniores abbatias acceprent:ac ne ab- batias quidem modo, ſed alia etiam opimiora beneſicia, vt ab eccleſiis parochialibus archidiaco. nontemperent. Hinc fit

vè reditus eorum beneficiorum Romam pet ferantur: nec in

de vnquam redeant, quod Papa Romanus eis decedentibus

ſuccedauxuM. b b LXIX. Annatæ præter exinanitionem petuniarum a-

lind quoq; incommodũ nonleue adferunt. Eſt enim inuen- ta ratio, qua bene nummatieruditis& probæ vitæ hominib. præferantur. Cui malo ac peſti obſiſtere ac mederi voluerũt

imperatores vt ex conſtitutione Leonis perſpicitur: cuius

hæc verba ſunt: Nemo ꝑradum ſacerdotii venalitate pretii mercetur, quantum quiſq; meretur, non quantum date ſuf-

ſicit, æſtimetur. Profecto enim quis locus tutus,& quæcau-

ſa poterit eſſe excuſara, ſi veneranda Deitempla pecuniis ex- pugnentur? quem murum integritatis, aut vallum fidei pro- uidebimus, ſi auri ſacra fames penetralia veneranda proſer- pat, deniq́; quid cautum elle poterit aut ſecurum, ſi ſanctitas

incorrupta corrumpaturꝰceſſet alraribus imminere profanus

ardor auaririæ:& è ſacris adytis repellatur piaculare flagitiũ. Ita caſtus& humilis noſtris temporibus eligatur epiſcopus, vt quocunq; locorum peruenetit, omnia vitæ propriæ integri- tate purificet, non precio, ſed precibus ordinetur antiſtes: tan-

tum ab ambitu deber eſle ſepoſitus, vt quæratur cogendus, rogatus recedat, inuiratus effugiat: ſola illi ſuffragetur neceſ-

ſitas excuſandi: profecto enim indignus eſt ſacerdotio, niſi fuerit ordinatus inuitus. Cum ſane li quis hanc ſanctam& Venerandam anriſtitis ledem pecuniæ interuentu ſubiille, aut ſi quis vt alterum ordinaret, vel eligeret, aliquid accepiſſe de- tegitur: inſtar publici criminis,& leſæ maieſtatis accuſatio- ne propoſita, à gradu ſacerdotii retrahatur: nec hoc ſolum deinceps honorepriuari, ſed perpetuę quoq; infamie damna- ri decernimus vt eos, qios par facinus coinquinat,& æquat, vtroſq; ſimilis pæna cotniterut.

LX X. Eſt& aliud harum annararumn graue& exitiale ma- lum: quia qui eas Romatio pontifici pendunt& exoluunt, in

Pœnam incurrunt, quæ aduerſus ſimoniaci ambitus reos ſta- tuta eſt, nec vllum ius in beneficium habent, quod hacratio-

ne obtinuerunt. Id enim verbis decreti expreſſum eſt. Qua

in re, quantum ſit corruptelæ ac periculi nemo intcelligit. LXXI. Poſtquam labefactata eſt pragmaticæ ſanctionis & veterum decretorum authoritas, experientia nos docet auropreſertim exhauſtum hoc regnum efſe. Nam ante hac. apud nummulariorum pontem nulla etat menſa, quæ non magnuopere frequentareturab iis quiꝓ auro minutioréè mo- netam expoſcebant: ex eoq; collybo multi quęſtũ faciebant.

Nunc vero arte Romana ſic exuctum eſt aurum ex popula-

rium loculis, vr erea rantum minutaq; nobis moneta relicta ſit,& mummaulariis pontem dicatum„iam puerilium pu pa- rum& icuncularum fictores incolant. 4

LXXII. Vripeciatim ac ſigillatim demonſtremus quan- vopere hoc tricnnio pecunia regnum exhauſtum ſit, animad-

—— 2———

comperimus.

uertendã eſt, Pii pontificis tẽpore vacaſſe in hoc regno pluſꝗᷓ viginti archiepiſcopatus&epiſciopatus. Nec dubi eſt, quin tam pro annuo ĩllo vectigali, quod annatam vocamus, quam pro reliquo ſumptu acceſſorio& extraordinario in ſingnla

diplomata ſeu bullas ſenaaureorum millia depéſa numerata- que ſint. Quæ lumma eſt centum& viginti millum au-

reorum.

LXXIII. Cenobiarchiæ quoque ſiue abbatiæ ad ſexagin- ta aut eo amplius vacauerunt in hoc regno. Quarum ſin gulæ duobus millibus aureorum vt minimum conſtiterunt. Sum- ma ergo eſt centum& viginti millium aureorum.

LXXIIII. Eodem tempore prioratus, decanatus, præpo- ſituræ, præceptoriæ,& aliæ dignitates electiuæ, quæ lituo in- ſignitæ non ſunt, pluſquam ducentæ vacauerunt. Acin n- gula huiuſmodi beneficia aurei numerari ſunt quin genti. Sũ. ma igitur centum eſt millium aureorum.

LXXV. Gonſtat in hoc regno vt minimum centum millia parcœciarum eſſe, quæ inhabitentur& incolantur. Nec vlla eſt in qua eo tempore gratiam expectatiuam aliquis non im. petrauerit: in quarum ſingulas xxv. aurei impenſi ſunt, tam pro itineris Ilumpra, quam diplomatum confectione, pro non obſtantis, prærogariuis, annullationibus,& aliis

ſpecialibus clauſulis, quæ grarijs adſcribi conſueuerunt. Item

pro executorio pr oceſlu ſuper eiſdem gtatiis facto. Summa „ æc eſt, vices quinquies cenrena millia aureorum. 2 LXXVI. Erſi ingens eſſer pecuniarum exactio, earum re- rum nomine, de quibus iam diximus, quo tempore iam dictæ conſtitutiones promulgatæ ſunt, tamen ex quo conuellica- pèrunt, id eſt tempore Pii pontificis,& hoc etiam tempors altero, ranto maior eſt& amplior huiuſmodi exactio. Tunc enim annatæ ſoluebantur habita veteris taxarionis ratione, eaq; ad dimidiã partem eius taxationis redigebatur. Nunc ve-

ro annatæ taxationem& annuum reditum exceduot, adeo vr

plerunq; videamus diplemata ab impetrantibus apud trape- zitas dimitti, quod redditu omni amplior ſumma exigatur, id quod in abbatia Bernay enſi,& S. Pharonis Melden. accidiſſe

LXXVII. Inficiari non poteſt Romanus pontifex, quin ſublatis reſeruationibus& grariis expectariuis, multo plus e- molumenti ex hoc regno quam ex duobus aliis totius orbis

Thriſtiani ampliſfimis& opulẽtiſſi mis regnis auferat: vt puta

pro annatis vacantium archiepiſcopatuum, epiſcopatuum, ab- batiarum, aliarumq́; dignitarum& beneficiorum clectiuo- rum, quæ immediate ei ſubiecta ſunt, quorum ingens eſt nu-

merus. Pro deuolurionibus aliorum præſulatuum& d igni- tatum; Pro beneficiorum præuentionibus: Procommen-

dationibus& penſionibus: Pro beneſiciis vacantibus in curia

Raomana. Pro diſpenſationibus ad duo, veltria, vel quatuor

beneſicia incompatibilia: Dro gratia& facultate viitan diper procuratorem: Pro legitimationibus: Pro diſpenſationibus: ſuper defectu æratis& defectu natalium: Pro re pœnitentia- ria, quæ latiſſime patet: Pro priuilegiis: Pro exemptionibus Pro altaribus porratilibus: Pro facultate eligendiconfeſloré: Pro gratiis, ſi neutri& perinde valere; Pro dif penſationib.

ſuper vitiis corporis; Pro irregularitaribus; Pro contractu

matrimonii in caſu prohibito; Pro infractione votorumre-

ligionis& peregrinarionis; Pro abſolutione caſuum papære-

ſeruatorum; Pro protonotariatibus& promorionibus cap- pellanorum: Pro indulgentiis,& aliis idgenus. Ex quibus ſummaconſicitur muleo amplior, quam ducentorum milliũ

aureorum.

LXXVIII. Reditus epiſcopatuum„abbariarum, KXa- liorum huiuſmodi beneficiorum, quos reſidentes& commo- rantes in curia Romana adſe perferri curant quo tannis, ex- cedunt ſummam centum millium aureoru,/, LXXIX. Quartum genus incommo di eſt eccleſiarum ruina& deſtructio: quod cuiuſmodi ſit facile ex ſuperiori- bus articulis colligi poteſt. Nam beneficiariis abſentibus, vt iam dictum eſt, pecunia quæ in inſtaurationem ſacrorum lo- corum impendi deberet; alio exportatur. Præſentes vero ac- reſidentes annuo illo vectigali, quod pontifici Romano pen- di folet, premuntur mirum in modũ& onerantur, vt etiam ſi velint ſumptibus in tutelam eccleſiarum neceſſariis ſufficere non poſſint. Ex ea re duplex malum conſequetur. Nã& cul

xus diuinus deſeretur in perniciem animarũ,& Plebecula, u 1