Druckschrift 
D. Francisci Dvareni I. C.Celeberrimi, Omnia Qvae Qvidem Hactenvs Edita Fvervnt Opera : Non Tantvm Plvrimis In Digesta seu Pandectas, & Codicem Commentariis, ac methodicis expositionibus, ...; Hoc vnico tandem comprehensa volumine; Cum Indicibus titulorum, nec non rerum & verborum, locupletissimis
Entstehung
Seite
1206
Einzelbild herunterladen

3 8 4 3 3 3

120 6 b F ranc. Duareni

quid ſpectare ſoleant noſtro temnpore, qui talibus eiurarioni-

us vtuntur, tamen affirmare auſim ceſlante fraude, nec tu-

Pem, nec inutilem eiurationem eſſe. Finge beneficiarium eo eſſe in ecclefiam ſuam animo& affetu, vt eam ab alio quodã regi cupiat, cuius& ſanctitatem& eruditionem admiratur: nec aliis ſai ſimilibus fortaſſis, id eſt, in quibus medioctitas a- liqua inſit, libenter velit cedere: piaculumne eſt hanc volun- tatem& deſiderium iuum Werſenenunuare ac declarare?e- fuidemnonelbitror Hoc tamen iure vtimur, vt pontifices iue antiſtites conditionem eiurartioni ſeu reſignationi adie- ctam, velut turpem ac bonis moribus contrariam reiiciant,& beneficium quaſi pure ac ſimpliciter eiuratũ arbitrio ſuo alii concedant, non fine magna eiurantium captione: præter- quã ſi ex cauſa permutationis eiuratio facta fuerit, vt poſtea dicemus. b

ESSTut zinrationis.

F Lrato Benebeio&glicollato, omne ius in nouum be-

neficiarium tranſit, ne priore vita functo, qui in eius gra-

ciam eiurauit, vacare benelicium dicitur. Sed hoc ita intelli- gendum eſt, ſi auic nouæ collationi poſterior conſenſerit. c. ti tibi abſenti, de prabend. in 6. Nam eo non acceprante, ſed cepudiante, potius priſtinum ius tétinet is qui eiurauit: quaſi nonexiſtente conditione. Actameiſi iuris contronerſi ſit quæſtio, an eiopus ſit noua collatione, tamem curia centum- uiralis minime neceſſariam eſſe iudicauit 2 3. lanuarii, 1 49. Vacat ſane beneficium aliquando morte eiurantis, quãuis alii interim collatum acceptumq; fuerit: idqʒ canonibus aliquot pontificiis conſtiturum eſt. Primus canon ad eos pertinet, qui ſint infirma valetudine beneficia ſua mortis inſtantis cogi- tatione reſignant: eſtq; expreſſum eo canone, vt decedente eo qui reſigaauit intra viginti dies beneficium, licet prius alii collatum, vacate intelligatur. An autem hic canon inbenefi-

ciis tantum à Romano pontifice collatis locum habeat, queri

ſolet. Et Decius ex facto conſultus reſpondit, de pontifice rantum Romano canonem accipiendum eſſe, non eriam de ceteris antiſtitibus inferioribus⸗à quo diſſentiant eius canonis enarratores. Sed Deci ſententia, decreto Pariſienſis curiæ

poſt magnam varietatem iudiciorum tãdem comprobata'eſt

annoI5 ſo. die 4. Anguſti. Secundus canon vult, ſi is qui e- iurauit bene ficium einide valeat interim facta coll tempus publicata&e

3

A*

llatio, quam ſi ciurato intra certum Heflio petita fuerit. Qnæ publicatio ſi-

8 6

mils eſt donationurn inſinuarioni,& eandem ob cauſam,

raudes, inuenta. C A P III. De beneficiorum permutatione.

f Agnaratio ſuadet, vt beneficiariis non permittatur be- neſicia ſua inuicem permutare,& de eiſdem, vt de aliis rebus profanis, quarum domini ſunt interſe paciſci. Quo per- tinent ea quæ de translatione epiſcoporum ſupra annotaui- mus lib. q. Nam& concilio Turonenſi huiuſmodi permutatio

nempe ve vitentur t

Peshibie eſt c. maiorib.de præb. c. quæſitum. de re. permur.

ſtque pœna iure pontificio in permutantes ſtatuta vt bene- ficia ſua amittant. æ. cum olim. dere. permut. Proinde ſi qui- bus forte beneſiciorum ſuorum commutatio expedire videa- tur, adeundus eſt ſuperior antiſtes, coramn quo vterq; benefi- cium ſuum eiuret, non ſimpliciter, ſed vt alterum conſequa-

tur. Acſi iuſtam iſtius cõmutationis cauſam eſſe animaduerte-

rit epiſcopus, beneficia de qubus agitur quaſi vacantia eiu- rantibus ipſis conferre poterit, non alis vt cõſtitutum eſt. cle.

dererum permut. Nam nec iis qui expectationum munerib.

àRomano ponrifice donati ſunt, obnoxia eflehæc beneſicia intelliguntur, quamuis ea vacare disantur. tit. de rerumper- mut. in 6. Huius autem permutationis raro eſt in veteribus mentio: qua erx cupiditate ſacerdotum proficiſci credebatur concil. Chalced. nec priſca ſeueritas hoc commercii genus re- cipiebat, quod hodie vtilitatis velamento, vt pleraq; alia adũ- brari ſolet. In recentioribus pontificum conſtitutionibus quam plurima leguntut. tit. de rerum permut. ſed bonã par- tem in ſuperiori capite attigimus, de beneficii eiuratione fim-

Plici diſferentes, quæ cum hac mutuaac reciproca mag»nam

affi aitatem habet. Vnum hic notandum eſt, ſi ex altera par- te ſatisfactum ſnon fuerit, quia forte beneficium traditum non eſt, aut poſt traditionem euictum, licere alteri benefi- ciũ, quo ſe abdicauit, repetere. c. cum vniuerſorum. de rerum

ermut. c. ſi beneficia. de præbend. in 6. Quocaſu nouam col- lationem non requiri verius eſt, modo beneficiarius vim non inferat alii, ſed authoritate publica poſſeſſionem apprehen- dat, c. eum, qui. de præben. in 5. d. c. ſi beneſicia.

CA. IIII. De beneſĩc ioruih multituaine ranonibus prohibita.

¶Vmbeneſiciarius ad epiſcopalem honorem prouehitur, ( ens beneficium,& ali conferri poteſt. c-cum incũ-

tis.§.cum vero. de elect. c. poſt electionem. de conceſ. pteb.

Ildem de eo dieendum eſt, qui beneficium vnum obtinen:,

quod animorum curationem habet, aliud ſimile beneficium conſequitur. prius namq; beneficium haud dubie vacat. c. de multa. de pręben. c. quia nonnulli. de cler. non reſid. clemen.

ſi plures, de preben. poſterius vero ita demum retinet; ſi prio- re apud ordinarium antiſtitem ſeſe abdicauerit, æc. idq; In- nocentii III.& loannis X XII. conſtitutionibus expreſſum eſt. d. c.de multa, extr.c. execrabilis, de præben.& antiquo iu- ii nonnihil derogatum, c. præterea. de præben. Si enim prius beneficium non dimiſerit, nonſolum eo priuatur, ſed quorũ- cunq; etiam beneficiorum in poſterum obtinendorum inca-

pax redditur. dicto c. execrabilis. Nam valde abſurdum eſt v-

ni duo munera committi in ecclefia, niſi grauis aliqua cauſa,& neceſſitas id fieri cogat. c. ſingula, d 9. diſt. Itaq; concilio Chal- œdonenſi,& quibuſdam aliis vetitum eſt, ne quis in duabun eccleſiis ordinetur, quod& in muneribus ciuilibus ac profa- nis imperatorum leges prohibent. I. libertus, ad mnnicip. l. vlt. C.de aſſeſſo.l.. C. qui milit:poſſ. not. in l. lecta. de rebus cred. Poſtulat tamen aliquando neceſſitas, aut vtilitas euidẽs ceclefiæ, vt dud plurave munera eccleſiaſtica vnus idemque dbeat, vt pura, ſi ea fithominum idoneorum penuria vt præ- ſtet vnũ multis eccleſias, quam fingulos ſfingulis præfici. Quę res ad epiſcoporum cuiuſq; cinitatis curam pertinet. ca. ſan- Ctorum. 70. diſt. In gratiam vero perſonarum magis quam Eccleſiæ benefica coaceruare, quamuis& genere& doctri- na aliis antecellant, peſmi res exempli,& antiquis canoni- bus omnino cõtraria eſt. Itaq; gratiam horum canonum ã ſo- lo pontifice Rom. cuius voluntas pro ratione habetur, fieri poſſe conſtitutũ eſt.d. c.de multa. Atq; ita canones prima ſpe- cie inuicem pugnantes conciliari poſſe videntur, quamuis alii alitet nodum diſſoluant. Hinc fit, vt captares beneſiciorum Romam certatim curſitent, prætextu literaturæ aut nobilita- tis, veniam à ponrifice impetraturi, quæ nemini, quamli- bet indigno nebuloni, modois numeret, denegari conſue- uit. Qua ex re tanta Ecceleſiæ deformatio exorta eſt,& proprie dixerim πσσνανάꝙεα, vr nulla vis humani ingenii ad indignitatem exprimendam ſufficiat. Prodigioſa ſane res eſt ineccleſia hæc beneficiorum cumulatio, quę fine delectupaſ-

ſim recipitur: nec minus mihi monſtroſi vidẽtur, qui tot per-

ſonas in eccleſia ſuſtinent, quam Briareus ille, qui manus cen- tum habuit, vt eſt in fabulis, aut Geryon quem trium fuiſie corporum perhibent. C A pP. V. De aſciduitate beneficiariorum, qul reſidentiã appellamu.. fIhileſt ab omniratione alienius, quam eos præfici ec⸗ cleſiis, qui munus ſuum negligant. Itaque aduerſus eos qui aſſidui non ſunt in ecclefiis ſibi commiſſis, varii canones editi ſunt. concil. Antioch. concil. Laod. concil. Sardi.&ia decret. 7. quæſt.. c. vlt. de cler. non reſid. Variæ item leges imperatorum, quibus nominatim cautum eſt, vr ablentes clerici ſi ad ecclefias ſuas moniti non redierint, beneficiaipſis adimantur. Nouel. 6.5 8.12 3. Nec iuſta eſt eqrum excuſatio qui vicaria quorundam ſacerdotum opera in obeũdo mune- ſuo vtuntur, cum ipſi eo fungi debeant. c. quia nonnulli, da cler. non reſid. Ac indignum elt, vt Innocentius ait, con- ductitiis presbyteris eccleſiam committi. 21. q. z. can. vltim. Hoc amplius, ſi exiguus tenuiſque ſit tetk benegon, vt eo ſe tueri nequeat clericus, ne hoc quidem caſu aſſiduita- tis voca-