—

8 4

OVIBVS MO DIS BENEEICIA

A MITTANTVR,

120)

ET vaCENI.

L IBER OCTAVVS. ARGVMENT V M.

Supereſtlocurnoſtræ diſputationu poftremu, de amittendi benghciis Nos enim ante de acquirendis retinendiſq; be- neficiis quam de eidem amittendis ſribere voluimus, Aiuidendi rationem ab V. piano traditam, G₰ veteribus Turecon- ſultis obſeruatam ſecutt cuius initio libri ſuperioris nezubneus. Junt autem amittendorun beneficiorum modi præcipui, Mor', Eiuratio, Delictum,& cæteri, qui ſigillatim in hoc libroa nobis tractan explicatique Iunt.

C A p. 1. De beneficijs morte benefcciariorum vacantibus.

VI beneficiarii proprietatem ac do- minium rerum accleſiaſticarum non

hmhabeant, ſed vlum aut viumfructum, vrante dixitnus, conſequens eſt, bene-

ſicia ad hæredes non tranſire§. initur. b 8 laſtitut. de vſufruct. Itaque dicuntur morcuis bene ficiariis vacare vt aliis cõ-

ferri poſſint. c. ſuſceptum, de reſcrip. in 6. Qup verbo vſus eſt Plinius lib. o. Epiſt. ad Traianũ inſeadẽ

ſignihcatione, Cum ſciam inquic, domine, ad teſtimoniũ

laudemq; morum meorum pertinere tam boni principis iu-

dicio exornari, rogo, dignitati, ad quam me peruexit indulgẽ- Lat 5 Pote ſano an infirmo ſit, cum velinſtante morte beneficium

tia tua, vel arguratum, vel ſepremuiratum, quia vacat, adiicere digneris, vt iure ſacerdotii precari deos pro te publice poſſim, quos nuncprecor pietate priuata. Sed notandum eſt, vt effi- cax ſit collatio huiuſmodi, duo in primis neceſſaria efle. Vnũ eſt, quod tempore collationis, fato functus ſit beneticiarius 1 namn ſi quis beneſicium viui adhuc& ſuperſtitis hominis im-

petrauerit, ne ſecunda quidem collatio poſtea eo mortuo fa- cta valebit. Alterum eſt, quod tantum effluxerit temporis à

morte beneſiciarii, vt pontifex de ea certior fieri veriſimili- ter potuetit. Qua de re duo canones pontificii vulgares& omnibus noti leguntur. Quod autem dicitur mortuobe-

neſiciatio vacare beneficium, id perpetuum non eſt, ſed quaſ-

dam exceptiones habet. I. Cum in Ecclelia aliqua canonicorum ac annonarum ſiue præbendarum certus definitusq; numerus non eſt. Tunc e-

beneſicium, vt in eius locum alius ſufficiatur. c. ex parte, de conceſ.præben. b II. Cum beneſicium aliquod epiſcopo, vel cœnobiarchæ adiunctum eſt, itavt epiſcopus 1el cœnobiarcha ad eccleſiam regendam vicarium, idque ad tempus, non in perpetuũ con- ſtituat. Nam ea adiunctio facit, vt beneficium, cui proprius

alioqui gubernator præficiebatur, velut pats quædã epiſcopi aut cœnobiarchæ eſſe intelligatur. clem. frequens.de exceſ.

prælaro. 1 III. Cum benelicium authoritate pontificis ob iuſtam a-

liquam cauſam deletum extinctumq; eſt. Iuſta autem cauſa poteſt eſle, ſi miniſteria, quibus eccleſiaſticæ facultates attri- buræ ſant, Eccleſiæ neceſſaria non videantur, aut inopia tan-

ta ſit, ve miniſteriorum numerum minui oporteat.c⸗cum ac-

ceſſiſſent. de conſtit. c. vlt. de verb. ſignif. C A v. II.

De benchicciorum eiuratione, quæ& reſignatio appellatur.

TL Eearion⸗ amittitur beneficium, vt puta, ſi quis ĩam ſenio fractus, onus, cui ferendo ſe imparem ſentict, in aliũ reiici velit, deoq; beneficio ſuo renuntiet. N am tametſi huiuimodi hominibus non ſoleat beneficium adimi, ſed potius curator adiungi, quem vulgo coadiutorem dicim us⸗tamen hæc ſpon- tanea eiuratio,& quæ reſignatio non male appellatur, ob iu-

am cauſam recipitur. tit. derenunt. Sed antiſtitis ſuperioris conſenſus atque authoritas accedere debet, nec licet venia

non impetrata Eccleſiam ſibi commiſſam deſerere, c. admo-

net, de renunc. l. legatus, de off. præſid. c. ſuggeſtum,&cæt. ſeq. 7⁷. J.. Id quod Melitium aliquando feciſſe, ſubditorũ in- obedientia offenſum teſtis eſt Theodoritus lib. 2. c. 1. Quod eſt accipiendum, niſi ſummus eiuretur pontificatus Cęleſtin

exemplo. Nam& pontificem Romanum eo ſe abdicare poſ-

ſe conſtitutum eſt. c. ů. de renun. in 6. Sed& patroni quoque Voluntas hic neceſſaria eſt, ſi talis ſit eccleſia, quæ patronum

aguoſcat. Panorm. in c. ſignificatum, de præb. Quod ſi quis diploma obtinuerit à pontifice pro conſequendo beneſicio, quia nullam adhuc Eccleſiam regit, cuius deſertio damnum vllum poſſit afferre, is cedere ac renuntiare iuri ſuo abſq; an- tiſtitis venia poteſt. c. ad audientiam. 2. de reſcript.l.pen. C. de pact. b

Quis poſſit eiurare.

0 Viſquis beneficium eccleſiaſticum habet, ſi iuſta pro-

babiliqʒ cauſa ducatur, id eiurare poteſt. Nec refert cor-

eiurare liceat: idque ab iss fieri ſolet, qui in gratiam amicorum beneficiis renunrtianr. c. penult. tot. de renunt. Poteſt& reus criminis poſtulatus eiurare, nec poſtulatus modo, ſed et- iam damnatus, ſi à ſentenria aduerſus ſe lata appellauerit. I. quià latronihus. de teſtam. Impubes tamen ſi beneficio ali- quo auctus ſit, id eiurare poſſe non videtur, propter infir⸗ mitatem conſilii, quanuis adultus ſine curatore id poſſit. c. ſi annum, de iudic. in 6.

Quomodo beneficium eiurandum ſat.

lurari debet apud ſuperiorem antiſtitem, vt diximus, vel 2ab ipſo beneficiario praæſente. vel ab alio, quem eius rei gratia procuratorem dederit. Nec dubium eſt, quin alieno

nomine facta eiuratio valeat, niſi mandatum re integra reuo- nim vno ex canonicis mortuo, non continuo vacare dicitur

catum fuerit. Quo caſu procurator de ea reuocatione certior fieri debet, aut is apud quem eiuratur beneficium. clemen. de

renunt. Sed videndum eſt, ne quis ad beneficium eiurandum

metu adigatur, alioquin, vt pleriſq; placet, irrita eſt eiuratio. c. ſuper hoc, de renunciation. Præterea pure ac ſim pliciter e-

iurandum eſt beneficium abſq; vlla condictione, neve in eri-

men ſi moniaci ambitus incurratur. c. cum pridem. c. vlti. de pact. gloſ. in c. ex parte, de off. deleg. Itaq; vulgo receptum eſt, eiurationem ita factam nonrecipi, vt cerræ perſonæ, quã nominat& exprimit eiurans, beneficium conferatur, not. im d. c. ex parte. niſi apud Romanum pontificem fiat. Verum id nec certo iure definitum eſt, nec magna ratione nititur, meo quidem iudicio, Huiuſmodi enim conditio ad ſimoniacum ambitum minimepertiner. Veteres plerique non ſolum do- ctrina, ſed etiam ſanctitate clari homines ſolebant miniſterii ſui ſucceſſores eligere ac nominare. Nam vt illud mittã, quod de Petro apoſtolo,& Clemente ſcriptum eſt, Athanaſius Pe-

trum quendam nominaſlſe legitur in hiſtoria eccleſiaſtica.

Theodor. lib. 4. cap. 20. tripar. lib.7. cap.; 6. Anguſtinus Er- radium,& alii alios complures, quos hic omnes com memo- rare non eſt neceſſe. Grat..quæſt. i. Nec ſatis perſpicio quid inter eam nominatim interſit& curationem hanc, qua ho- die vtimur, conditionalem, ſi adrarionem& æquitatem magis quam ad ſubtilitatem quandam verborum reſpicia-

mus. Qaid enim refert, an quis ita pontifici dicat, Ego be- neficium meum cum bona tua venia eiuro,& mihi ſucceſſo- rem dare opro Hieronymum: an vero ita, Eiuro benefi- cium in gratiam Hieronymi, qui ſi tibi dignus eo non videa-

tur, id retinere malo, quam vt cuiquam aſii detur. Non enim

omnem conditionem hic improbant canones, ſed eam de- mum, per quam nundinatio quædam beneficiorum eccleſia- ſticorum induceretur. d. cap. vltim. de pact. Quanquam au- tem terum non adeo imperitus ſim, vt ſatis non intelligam