1202 Franc. Duareni(omment.

noris aliquando prædia alienèntur fine decreto, tamenid perquam neceſlarium eſt, ne alias exemplum pupillis noceat, huius hic maxime habetur ratio. Idem.n. hic veremur, quod Auguſtus quondam militari diſciplina, cuius verba apud Ma- crum hæc ſunt, tit. de re milit. Et ſi ſcio fabrilibus operis exer- ceri milites non eſſe alienum, vereor tamen, ſi quicquam per- miſero, quod in vſum meum aut tuum fiat, ne modus in eare non adhibeatur, qui mihi ſit tolerandus. l. officium, de re mi- litari. Sic enim multa iure tum ciuili, tum pontificio paſſim conſtituta reperiuntur, quæ in ſpeciem iniqua ſunt, ſi quis ad priuati cuiuſque vtilitatem reſpiciat, ſed in vniuerſum ea pro- ſunt,& publice vtilia eſſe creduntur. Habet aliquid ex iniquo omine magnum exemplum( vt Caſſius apud Tacitum ait) quodcontra ſingulos vtilitate publica rependitur. Illud ſane inficiari nolo, ſi eccleſia non conqueratur, quia ſe læſam for- taſſis non exiſtimat, valere contractum, in quo ſolennia de- fuerun::idque minorum exemplo. l. non eo minus. C. de pro- curatoribus. Verum aduerſarius prætextu omiſſæ ſolennita- tis, ab eo contracturecedere inuita Eccleſia non poterit, aur eam nolentem ad contractum obſeruandum cogere. l. quod fauore. C. de legibus. Aiq́; ita eciam accipi poteſt, quod ſu- pra diximus, minorem poſſe conditionem ſuam meliorem facere.§. 1.Inſt. de author. tuto. Quod autẽ obiiciunt nõnulli ex Alpiani ad D. Marci orationem interpretatione, quam- uain ſubdifficile à pleriſque exiſtimatur, tamen facile, niſi Allor diluioteſt, i quis verba& mentem authoris, id eſt, D. Marci expendat.& quid inter eius orationem de alimentis,& orationem Diui Seueri de rebus pupillaribus interſit, paulo diligentius conſideret. Non enim D. Marcus tranſactionem de alimentis ſine decreto factam ſimpliciter irritam eſſe vult, ſed ſi ita tranſactum fuerit, vt repræſentatam pecuniam ali- mentarius conſumat, vnde VlIpianus verba orationis inter- pretans ita diſſerit, Si tranſactio ſic fuerit facta, vt ſemel numeretur ac repræſentetur quod teſtator particulatim ali- mentorum nomine præſtari voluit, decreto prætoris tunc Opus eſt, quod cauſa tantum cognita interponitur. Sin autem aliter tranſactum fuerit, vt puta, vt id quod in ſi ngulos annos exat alicui relictum, conſequeretur per ſingulos menſes,&c- huiuſmodi tranſactionem D. Marcus non improbat, quaſi decretum in ea ſit neceſſarium. Alia cauſa eſt alienationis prædiorum pupillatium à D. Seuero prohibitæ. leg. 1. de re- bus eorum. quia ſimpliciter prohibita eſt quocunque modo hat, ſicut& rerum eccleſiaſticarum alienatio, de qus hic diſ- ſerimus. Et hæc noſtra ſententia eſt de quæſtione vulgo agi- tata, quæ adeo controuerſa eſt in foro, vt iudicia curiæ cen- tenariæ contraria exteut, nec inter claſſes ſeu decurias iudi- cum adhuc conuenire potuerit. Quicontra ſentiunt, æqui- tatem fortaſſis aliquam nobis opponent,& ſimul eccleſiaſti- corum homiaum auaritiam, quorum opes minui magis quã augeri publice expediat, vt libro ſecundo admonuimus. An huiuſmodi rationes iudicem mouere debeant, viderint alii.

Ego certe meam ſententiamn ita ſcripto iure tueor, vt cum ijs

qui euidenti æquitate vel vtilitate nitentur, pertinacius con- tendere nolim. Qum igitur hæc ita ſe habeant, quærippoteſt, ſi in tabulis nulla ſolẽnitatis in alienando ſeruatæ mentio fiat, an ob diuturnitatem temporis interueniſſe præſumatur? Et variæ iuris doctorum opiniones reperiuntur, quas ex eorum commentariis ediſoere licet. not. in l.ſciendum. de verborum obligation.

3

Ca4* X. b Quorum munerum vacationem bencfcciarii& eccleſiarum miniſtri habeant.

Nter iura atque commoda beneſiciariorum illud non mi- Inimum eſt, quod tamerſi bonis fruantur Eccleſiæ, tamen ad munera ſabeunda non compelluntur. Quorum autem munerum vacationem habeant, nunc tractandum eft. Et in primis munera perſonalia non ſubeunt, ne auocentur à fun- ctione miniſterioque ſuo, leg. generaliter. C. de epiſc.& cler. Perſonalia hic vocamus quæ opera ac induſtria exercentur abſque ſumptu& diminutione Datcimoni leß 1.& vltim. de muneribus. De patrimonialibus paulo difficilior eſt quæ-

Kio d eſt, quæ ſamptum poſtalant,& damno adminiſtran-

tis expediuntur abſque vlla opera aut labore. d ict. leg. 1.& vlt. Et animaduertendum eſt hæc munera duplicia eſſe. Quedam enim imponuntur poſſeſſionibus ipſis ac prædiis, nulla per-

ſonarum, à quibus poſſidentur, habita ratione. Alia impo-

nuntur perſonis, non rebus, quamuis aliquanqo in huiuſ- modi impoſitione modus facultatum ſpectetur. Ideoque mixta muneraà quibuſdam, ſed contra morem loquendive- terum, dicuntur. leg. reſcripto.& l.vltim de mun.& hono. Rurſus horum munerum, quædam ordinaria legitimaq; ſunt vt portoria: quædam iſagogica, exagogica,& alia id genus in Gallia noſtra, quæ canonis appellatione ſigaificautur. Alia extra ordinem indicuntur principum aut magiſtratuum ar- bitrio, cum nulla ſint lege conſtituta, nec cerram præſtatio- nem habeant. in leg. honorib. de vac. mun. leg. 1. C. de vac, pub. mu. Sedvt adrem veniamus, illudinter omnes conue- nit, extraordinariis mun eribus iure ciuili eccleſias nõ ſubici J. placet. C. de ſacrol. eccl. ſed ordinariis rantum, quæ& ca-

nonica dicuntur. Stara enim illa tributa atque vectigalia, quæ

nerui Reip. dieuntur ab Vlpiano, li. de quęſtio. quod ſine illis

publicum ſtatum tuerinon liceat, nemo detrectare poteſt..

nullus. C. de decurion. Quæ vero extra ordinem indicuntur arbitrio principum, ea ſubire non coguntur Eccleſiæ, niſi ob cauſam valde neceſſariam Reipublicæ indicantur, vt mox di- cemus. leg. iubsmus. leg. neminem. C. de ſacroſanct. eccleſ. Nec vlla diſtinctio eſt iuce ciuili inter ea munera quæ prædiis, & ea quæ perſonis indicta ſunt. Omnibus ſiquidem mune- ribus legitimis arque ordinariis obnoxiæ ſunt Eccleſiæ. I. taque eius collationis, quam talem hodie appellamus, ſi im ciuile reſpicias, vacationem vix habent. Nam etſi olim ex- traordinarjũ munus eſſet, ac prout belli neceſſitas flagitabat, ad tempus indici ſolitum: tamen edictis regiis ad ordinariam præſtationem redactum eſt. Id quod à priſcis etiam Impe- ratoribus Rom anis factum fuiſſe in legibus ipſorum com- perimus. leg.. Cod. de indictio. Necſatis perſpicio quemad- modum iuri ciuili diuinum ius hic aduerſetur. Nam Chriſtus Cæſari tributum, pendinon ſolum præcepit, dicens, Reddite Cæſari,&c. ſed ipie etiam cum ſuis apoſtolis illud exoluit, tametſi ex regia ſtirpe ortus eſſet: ideoque tributis obnoxius non eſſev ideretur. Matth. 17. Idqueveteres eccleſiaſtici ſcri- ptores ad vnum fatentur, ex quibus non pauca in ſuam Rha- pſodiam Gratianus retulit. can. ſi tributum. can. magnum, 1I. q. can. in tributum, 23. J. 8. At hodie viri eccleſia ſtici con- tendunt, ptimum ſoillis muneribus non ſubiici, quæ perſonis indicunrur magis quam poſſeſſionibus, leg. reſcripto. de mu- ne.& hono. quia iure pontificio, quo nunc vtimur, princeps in perſonas eccleſiaſticas nullum imperium, nullamque po- teſtatem habet. Deinde ſi quæ prædia antiquitus libera at-

que munia poſſideant, in ea tanquam Deo conſecrata& di-

cata nihil iuris principẽ habere aiunt. c. nulli liceat. 12. q. 2. Ex quo conſequens eſt, ad eam ſolum tributionem eos teneri, ad quam obligata erant prædia antequam ad ipſos peruenirent. capit. 2. de cenſihus. leg. imperatores, de publica. not. Panor. in c. non minus. de im. eccle. Et extant Bonifacii octaui conſtitutiones, c. clericis. de immu. eccleſ.in 6. c. quanquam. de cenſibus, quibus nonab extraerdinariis tantum muneri-

bus, quod iam ante ſancitum fuerat, c. non minus. c. aduer-

ſus. de im. eccl. Verum à quibuſcunque etiam tributionibus perſonas eccleſiaſticas eximit: ſed ira vt cauſam nullam, quamlibert iuſtam ac neceſſariam, excipiat. Sed& illud quoque adiicit, vt ne volentibus quidem clericis Rom. pon- tiſics inconſulto pecuniam conferre liccat. Nec mirum eſtab inſolenti homine, impotenriſque animi, qualem deleribunt Bonifacium hiſtorici, conſtitutionem adeo iniuſtam,&ab omni æquitate abhorrentem emanaſſe. Nec eò hæc dico quod eccle ſiæ eccleſiaſticarumque perſonarum priuilegiis& vacationibus impensè ſnon faueam, quas ſapieatuſimi quiq; veterum magno ſemper fauors ac liberalitate ptolecu- ti ſunt. Ac vt à noſtris incipiam, Druides qui ſacer dotes quon- dam fuerunt in Gallia authore Cæſare in Comment. tributa vna cum reliquis non pendebant, militiæ que vacationem,& omnium rerum habebant immuniratem. Reges fgyptio- rum quintam partem annp' prouentus capere ſoliti ſunt, præterquam ex prædiis ſocerdorum. Gengſ. 47. Art⸗xerxes Perſarum rex in ſacrie bibliis ſcribit Elidræ, ne vllum im be. rettrl⸗