E huun zench aanlem

neri m Nirhee u tlar itugr an

n aller urnar. Man laa

A 2uan rrarn, erbamn

dan Cenranm tewr c inmn n. ardum, 14. Arbadett atant..

ret tributum ſacerdotibus. Eſdr. ⸗. Sed ſi præftacte ac ſine ex. ceptione vlla velint clerici vacatione iſta quam obtinuerunt à principibus vti, aut abuti potius, nihil profecto crit inhuma- nius, nihil ab inſtituto ſacerdotis Chriſtiani alienius. Acpo- terit eis merito obiici, quod Diocletianus imperator neſcio cui philoſopho vacationem munerum poſcenti reſpondit: Profeſſio& deſiderium tuum iater ſe diſcrepant. Nam cum philoſophum eſſe proponas, vinceris auaritia& rapacitate.l. profeſſio. de mu. patr. In primis enim æquum eſt; vt ſta- tum legitimumque vectigal, quod canonem vocamus;, ſine recuſatione ciues omnes Reipublicæ, ſiue principi pendant, cum legibus inſtitutus ſit, tanquam ad ſtatus publici tutelam neceſſarius. Deinde ſi quid extra ordinem indicatur ob gra ue imminens periculum Reip. cuialiter obſiſti non poſſit, aut ob aliam huic non diſſimilem cauſam, ratio poſtulat, vt eius oneris parté ferant eccleſiaſtici viri, quãuis extraordinarium munus ſit · Nam ideo eximuntur ab extraordinariis munerib.

quodabſq; magna neceſſitate ſæpenumero pro arbitrio prin-

cipum aut libidine porius indicantur, quibus ad Reipublicæ

procurationem& conſeruationem maieſtatis ſuæ canon,&

ordinaria penſitatio cre ditur ſufficere. Tolerabilius enim vi- ſumn eſt, eam exactionem quæ vitariomnino non põt, in pro- fanos homines, quam in eccleſiam, eccleſiaſticasq; perſonas deriuari. Fittamen nonnunquam, vt eccleſiaſticos viros horum munerum participes eſſe omnino oporteat. Idq; ex- emplis ex iure ciuili petitis facile oſtendi poteſt., vt puta, ſi expeditionis tempore plauſtris, mancipiis, aut aliis huiuſmodi angariis vel parangariis opus ſit, leg. neminem. C. de ſacroſ. eccleſ. l. nullus. C. de cur. pub. c. eccleſiarum, 12. q. z. ſi ob an- nuam embolam, vt ait Theodoſius, nauis ſit neceſſaria, l. iu- bemus. C. de ſacroſ. ecclel. cuius verbi interpretatio ex No- uella Iuſtiniani 18 3. ae vH 2 uοolon petenda eſt. Huius enim ſignificationem&proprietatem conſtitutiones Theo- doſianè interpretes non perceperunt. Item ſi in refectionem itinerum aut pontium ſumptus faciendus ſit, non excuſari eccleſias conſtitutum eſt.l. ad inſtructiones. C. de ſacroſ. ec- cleſ. Sed hoc munus videtur inter ordinaria& canonica re- ferendum eſſe,& de portoriis, quæ eo nomine exigi ſolent, aceipienda conſtitutio. Acvt ſummatim omnia complectar (uam omnia ſigillarim enumerari non poſſunt) quoties fla- gitat neceſſitas, principi licet eccleſiaſticas facultates impen- dere: Quod& Ezechias rex pius feciſſe legitur, 4. Reg. 18. Si enim pauperibus captiuis& calamitoſis hominibus erogãtur Eæcleſiæ opes, cur ad eas calamitates vitandas depellendas- que non inſumenturè c. aurum. 12. q. z. Et ſatis perſpicuum

eſt ex his quæ tractauimus lib. i. diſtriburionem earum facul-

tatum ad principis curam aliquando pertinere. can. filiis, 16. q. 7. Qnid plura? circumfertur Bonifacii, cuius paulo ante meminimas, diploma, quo teſtatur ac declarat conſtitutio- nibus à ſe prius editis ademptam non eſſe facultatẽ regi Fran- corum pecuniæ collationem eccleſiaſticis perſonis imperan- di, vel inſcio Romano pontifice, quoties pro aris& focis pu- gnandum erit idque ad patriæ defenſionem neceſſarium vi⸗= debitur. Vide Feral. Eodem pertinet quod GregoriuslX. ab excubiis& murorum ciuitatiſque cuſtodia neminem prę- textu eccleſiaſtici miniſterii excuſari præcepit, c. 2. de im. ec- cle. cum tamen id munus perſonale ſit,& à propria fun- ctione clericos auocet, quod multo magis admittendum eſt in patrimonialibus muneribus quæ operam nullã requirunt, ſed facultatum, quibus Eccleſiæ ſupra modum abundant, e- rogationem. Nam& eccleſiæ eccleſiaſticorumq; hominum vtilitas id maxime poſtulat, ne alioqui perforari ſinant na- uem, in qua ipſi nauigant. Nec obſtat noſtræ ſententiæ Fe- derici Il. cõſtitutio, quę cum hac exceptione intelligenda eſt. Aurh. item nulla. C. de epiſc.& cler. Et certo certius eſt Ho-

norium III. eam conſtitutionem à Federico expreſſiſſe, quo

die eum diademate imperatorio inſigniuit. Idq; accidit ſexto Poſt anno quam imperator lectus fuit Federicus. Tanto enim temporte dilata eſt coronatio, quam Innocentius ei iam inde ab initio negauerat. Nolim autem exiſtimer quiſquam me iis hbenter patrocinari qui iure ſuo acpoteſtate hic abutuntur, & paublicæ neceſſitatis obtentu eccleſias leui plerunq; de cau- ſa grauiſſimis tributis onerant. Quod fortaſſis non con- ningerst, ſi bonorum eccleſiæ cuſtodes& adminiſtratores,

De ſacr. Ecelcſminift ac benef Lib. D

1²⁰03 non dicam victu veſtituque côntenti vt canones pracipiunt, ca egenis diſtribuerent(ieueritatem enim illam antiquam corruptiſſimi huius ſæculi mores vix ferre poſſunt) ſed luxuũ profuſionem æxoriav, cuius nomine tam male audit ca na- tio, cohiberent ac moderarentur. Poſtremo notandum eſt, licut clerici pro rebus eccleliaſticis quas poſſident immunes ſunt, ita etiam pro reb. propriis vacationem habere: c. eccle- ſiarum, 1.. 2.c. vltim. de vit.& hon. cler. tametſſi alias patri⸗ monium clerici rebus eccleſiaſticis vſquequaque comparari non ſoleat. not. in c. Eccleſia, deconſtit. c. quanquam, de cenſib. in 6. Nec refert, cuius gradus atque ordinis clerici bnt. & an eccle ſiaſtico beneficio aucti ſint, necne„ cum ompi⸗ bus generalitet priuilegiam indulgearur. l. 2. C. de epiſc.& cler. Guid. Pap. q. 83. Quod vtique eſt accipiendum, niſi vxo- rem duxerint. c. ex parte. de cle. coniug. Nam hi vacatio- nem munerum non habent ex conſtitutione Bonifaciana de cier. coniug. in 6. Sed duob-tantũ priuilegiis fruuntur, modo Vertice raſo ſint,& more clericorũ veſtiri, Verũ illud addere oportuit ꝙ lõge maximũ omniũ ac pręcipuũ eſt, medo in Ec- cleſia ſua tungantur officio, c. vl. de vita& hon. cle. Nã voad- monuimus lib. i. clericꝰ nomen eſt officii ac oneris in eccleſie, nec æquum eſt eos vllis priuilegiis frui, qui munus ſunm ne- gligunt. li. generaliter. C. de epiſc.& cler. Quod& Molls næus noſter ad Alexandri reſponſa perquain ſcue grauiterq; annorauit, lib. I. conſ. 8 Alex. Imol. Quæſitũ eſt de eo qui ne- g0 iationẽ exercot. Et non videtur negotiatio, artificiũ ve ho-

neſtũ,vnde ſibi& pauperib victũ parent, clericis interdictum eſle, ſi non ideo officiũ ſuum deſerant. l. 2. C. de epiſc.& cler.

& 91. diſt. in de cret. Et quod Hieronymus& Auguſtinus aũt negotiari clerico non licere, cap. negoriatorem,& c. ſecg.

88. iſtin. de quæſtuaria negotiatione accipiendum arbitrort

inter noſtri temporis pſeudoclericos vſitata, quæ functio- nem eccleſiaſticam impedit. Receptum lane apud noseſt quamcunque negotiationem exerceat elericus, quodad bo- na de quibus negotiatur attinet, nullo eum priuilegio vi de- bere. cle. vl. de cenſib. Fel. in c. Eccleſia, de con ſtit. idque con- cilio quodam Rhotomagenſi apud ratiociniorum prafe- cturam præſcripto,& in actarelato, cautum accepimus an- no 1267.— 3

—

De indiiciis& actionibus, quæ pro beneficis chparatæ ſunt.

Vdicia beneficiorum eccleſiaſticorum nomine varia, iure- Iprodita ſunt. Sed de his tantum hic loquimur, quaæ com- petunt cum de vniuerſo beneficio ac titulo controuerſia eſt. Ac in primis beneficiario datur rei vindicatio aduerſus eum qui beneficium ipſam poſſidet, ſeu detinet. leg. ſancimus. C. de ſacroſ.eccleſ. c. cum venerabilis, de except. Nam etſi be- neficium res ſacra ſpiritaliſque ſit, cuius dominum ſedicere non poteſt beneficiarius, I. in rem. de rei vind. tamen quaſi dominus quidam habetur,& expreſſa cauſa non aliter ac fi-

lium ſuum pater vindicat. leg. i. de rei vind. Specul. tit. de ap- pel.§. nouiſſime. Et hac petitorium iudicium, in quo de iure

quod quiſque litigatorum habet, præcipue quæritur, in fo-

ro eccleſiaſtico inſtitui debet: ab eaque cognitione ideo ab- ſtinent magiſtratus, quia ordinatio miniſtrorum Eccleſiæ, vt res ſacra ac ſpiritalis iudicium Eccleſiæ non profanorum iudicum requirit. Et conſtat priſcis illis fœlicioribusq; tem- poribus has controuerſias in ſynodis epiſcoporum ac preſby- terorum magna cum grauitate ac ſimplicitate dirimi ſolitas fuiſſe. Præter iudicium petitorium,& rei vindicationem interdictis quoq; poſſeſſoriis beneficiorum nomine vtimur- in quibus de poſſeſſione tantum contenditur, ſiue adipiſcen- da, ſiue retinenda, ſiue recuperanda. Sed moribus noſtris retinendæ poſſeſſionis interdicta magis frequentantur. Nec dubitat quiſquam hodie rerum forentium peritus, quin hæ: cognitio magiſtratuum ſit, non eccleſiæ, præterquam ſi de adipiſcenda poſſeſſione agatur. Quod& Guido teſtaturin prima quæſtione. Sedracionem huius conſtitutionis foren- ſis nuſq iam latis explicatam offendimus,& pleriſq; poſleſ- ſionis canſa non minus, quam proprietatis ſacra ſpiritaliſq; vi-

detur. Nam pontificis Martini diploma, cniuseſt apud Gai-

III 2