— eae un coac md. ia. perden n.t .Hle yrades. Bü⸗

quæque non tam à pontifice, quam à iure ĩpſo voutiacia er- cipiuntur ac reſeruantur, à diſpenſatione pontificis non exi- mit conſtitutio. cap. 2. de præb. in 6.

C A P. X.

De pontifcum diplomatis, quæ Vacantium be- mficiorumnomine impetrantur.

Epoteſtate Roma. pontiſicis in beneficiorum vacantiũ l kron breuiter diſferuimus lib. 3. Verum vt iam orſis quędam attexam us, ſuperiorum capitum diſputatio nos admonet. Nec videtur docendi ratio, quam inſtituimus, per- mittere,vt pontificum diplomata, quæ vacantium beneficio- rum nomine impetrantur, ab iis de quibus proxime tractatũ fuit, ſeparemus. Romanus igitur pontifex fani cuiuſcunque beneficia quocunque tempore anni vacent, iure occupatio-

concurrit, vt eos, beneficium dando, anteuertere poſſit, idq; lib.3. docuimus. Donat& ſuo magis quam vllius occupatio- nis iure fanorum omnium beneſicia, quorum præ fecti in co- mitatu pontificio mortem obierint. cap. 2. de præbend. in 6. Sed quæſtio hinc exiſtit, quam in iudicio agitatam memini. An ſi quæ beneſicia vacent eo tempore anni, quod Leonina conſtitutio ſcholaſticis viris attribuit, põtifex Romanus aliis perſonis ea beneficia arbitratu ſuo donare poſſit? Et conſti- tutionis verbis expreſſum eſt, libere pontificem ea beneficia conferre poſſe. Sed ea verba abſque vllo incom modo viden-

quibus alia parte conſtitutionis hi menſes attributi ſunt con- ferat. Quam interpretationem vtilitas ipſa, quæ, vt Horatius ait, iuſti& æqui mater eſt, hoc præſertim tempore admitten- dam eſſe ſuadet.

C A v. XI.

De concilio Conſtantiano ac Baſilienſi,& de Pragmatica

— non eorum modo qui è viuis e ant, ſe ſi 4 Gallorum ſanctione, Romanorumq; pontifcum decretis, qui è viuis exceſſerant, ſed ſuperſtitum et-

quibus cam aut conuellere omnino, aut labe- b factare ſtuduerunt. A Nrequam de nominationibus tam 4 quam ſchola- ſticorum conuentuum dicere incipio, licet hic pauliſper

digredi,& pauca quædam de duobus nobiliſſimis conuenti-

bus Conſtantiano ſcilicet& Baſilienſi, in medium adducere, quorum cognitio ad id quod inſtituimus, ſumme eſt neceſſa- ria. Sigiſmundus Imperator cum diſſidia motuſque ingentes videret in Eccleſia(erant enim tres Romani pontifices, Io-

annes Bononiæ, Gregorius Arimeni,& Benedictus in Hiſpa- nia) nihil antiquius habuit, quam vt pacem& tranquillitatem Eccleſiæ teſtitueret. Itaq; magna cura ſtudioque perfecit᷑, vt

eius rei gratia, conſenſu regum ac principum ſacer conuẽtus indiceretur Conſtantie: in quo ipſe cum Ioanne pontiſice in- terfuit. Nec ſane irritus fuit eius conatus:nam in eo conuen- tu, ponrificio imperio tribus illis, quos iam nominaui, abro- gato, Martinus V. omnium conſenſu& ſuffragiis pontifex declaratus eſt,& omnes fere contentiones ſublatæ. De con- ſtitutione vero ac emendatione Eccleſię, quia quadriennium iam totum in diſſidentium pontificum negotio cõſumptum fuerat,& nimis diu Eccleſiæ ſuis paſtoribus caruerant, nihil conſici potuit, eaq; res in proximum conuentum ſynodumq; reiecta eſt. Duo autem memorabilia decreta eius conuentus, & ad corrigenda vitia Eccleſię magni vſus extiterunt. Vnum, vt conuentus, ſiue ſy nodus œcumenica, quaſi à Chriſto pro- tinus accepta authoritate, pontificem etiam Romanum pa- rere ſuis decretis cogàt:& contumacem dictoque non au- dientem coerceat. Alterum eiuſdem ſynodi decretum eſt, vt

decimo quoque anno conuentus Eccleſiæ habeatur, ac ſub

finem cuinſq; conuentus, locus ad proximum celebrandum

idoneus à pontifice Romano de ſententia totius conuentus

aut ab ipſo conuentu conſtituatur. Nec pontifici id tempus Proregare liceat, ac ne locum quidem mutare, extra quam ſi neceſſitas aliqua id flagitet,& collegarum conſenſus accedat. Itaqʒ mox ſecutus eſt conuentus Baſilienſis recte, ſi quis vn- quam alius, legitim eq; indictus. Verũ Eugenius, qui in Marti- ni defuncti locũ ſuffectus fuerat, modis omnibus hunc con- uentum diſſoluere conabatur, nulla ratione decretorũ Con- ſtantianorum habita, quia ſatis proſpiciebat niſi ea desteta

De ſacr. eccleſcminiſt. ac benef. Lib. V.

nis largitur,& cum omnibus Chriſtiani orbis antiſt itibus ita

tur poſſe intelligi, modo vt ſcholarum candidatis,& cæteris

fiaſticas perſonas.

rror delerentur omnino,& perpetuæ obliuioni traderentur, fore vt paulatim coactis in ordinem Romanis pontificibus„quo- rum erat iam inuidioſa poteſtas, maiorem ſibi libertatem Ec= cleſia vindicaret. Sed Baſileæ congregati patres nequaquam ab incœpto deſiſtunt, præter paucos quoſdam factioſos, qui ad conuentum alium Eugeniĩi in Italia quo iure quaq; miuria ab ipſo indictum, profiſcuntur. Nam cæteri quorum& nu- merus maior erat,& authoritas amplior, egregia conſtantia vſi, Eugenium vt contumacem& factioſum pontifieatu de- iecerunt, multaq; præclare& vtiliter decreuerun tin eo eon- uentu, quorum pr ecipua capita partim ad authoritatem con- ciliorum aſſerendam, partim adminiſtros Eccleſiæ ordinan- dos, in officioq; continẽdos, partim ad rem indiciariam con- ſtituendam,& lites dirimendas ſpectant. Quare Gallorum rex Carolus vrr. ſynodo per oratores ſuos id ab eo conten- dente, non inuitus fecit, vt ea decreta in regno ſuo tuenda ſuſciperet: ſed habito prius in Biturigum ciuitate procerum, antiſtitum, aliorumq; eruditiſf morum hominum atque gra- uiſſimorum conuẽtu, quorum authoritate& conſilio addu- ctus, ad eius ſynodi decreta confirmanda nobilem illam con- ſtitutionẽ edidit, quæ Sanctio pr- gmatica vulgo appellatur. Quam fœda autẽ ac plane miſerabilis facies Eccleſiæ, quanta rerum omnium perturbatio atque indignitas tum flerit, vel præſcriptio ipſa proœmiumque conſtitutionis Car oline ſatis indicat. Proinde nihil ea cõſtitutione populariꝰ in Gallia, ni- hil maiore bonorum omnium plauſu vnqvam exceptum fu- it. Ante eius promulgationẽ infinita emanabant ex aula pon- tificis Romani diplomata, quæ ordinem ecclefiaſticumm& hierarchiam perrurbabant omnino atque peruettebant. Ane tiſtitibus ordinandorum Eccleſiæ miniſtrorum adi mebatur, & è manibus extorquebatur facultas. Indigniſſimi quique paſſim ad munera eccleſiaſtica(viris ſanctitate& doctrina commendabilibus præteritis) promouebantur. Et quod lon- ge turpiſſimum, ac bonis moribus maxime contrarium eſt,

iam ſpirantiumque hominum ſacerdotia beneficiaq; in diem mortis eorum, cuius caprandæ dabatur occaſio, conferri ſo- lebant. Præterea lites& controuerſiæ de rebus ſacris&c ſpiri⸗ talibus Romę diſceptabantur, contra veteres canon es,& alia quædam huiuſinodi quotidie deſignabantur, quæ ſi gillaum hic recenſeri non eſt neceſſe. Ex quibus omnibus malorum atque incommo dorum Ilias exorie batur. Nam prerer negle- ctam religionem, cultumque diuinum, quo nihil poteſt exi- tialius dici, exhauriebatur res nummaria pecuniisomnibus ad ſacerdotiorum nundinas, id eſt, ad Romanam aulam expor- tatis. Niſi forte quis credat, aut gratis fuiſſe conceſſa, aut par- uo conſtitiſſe ca Romæ, quæ magna ex parte ad quæſtum excogitata eſſe,nemo eſt adeo rerum imperitus, vt nonintel- ligat. Adhæc litibus omnia feruebant, præſertim inter eccle-

tem itineris,& magnitudinem ſumptuum vt plurimum ce- dere aduerſario,& manus dare cogebatur, deſerebantur ciui- tates populo certatim Romam commigrante,& vt verbis Vlpiani ſummatim omnia compledar, viribus& viris miſere deſtituta erat Reſpublica. l. 3. de muner.& honor. Proinde rex Chriſtianiſſimus Carolus cum vniuerſa Gallię ſuæ Eccle- ſia facile adductus fuit, vt Eugenii cauillationibus valere iuſ- ſis, tam neceſſaria eotempore decreta, quaſi cœlitus ad ſe de- miſſa complecteretur,& ſanctione ſua confirmaret. Scite et⸗ enim ac vere quidam eruditionis nomine vbique terrarum notus ac nebilis, cum quo mihi ſatis diu magna fuit familiari- tas& conſuetudo, de hac ſanctione loquens, Palladium Fran- ciæ sam vocare conſueuit. Vt enim Palladis illud ſimula- chrum in vrbe Troiana è cœlo quondam cecidiſſe fertur, ita & hæc ſacratiſſima conſtitutio ad fouendas Palladis artes,& viros eruditione inſignes honoeribus& beneficiis ornandos diuino quodam fauore Gallis conceſſa videtur: Ac ſicut præ- dictum fuit ab Apolline eius ciuitatis fururum exitium„ſi id ſimulachrũ extra mœnia portaretur: ſic illa ſanctio ſine ma- ximo noſtro incommodo è Republica tolli omnino nen po- tuit. Et tamẽ adeo inuiſa fuit Romanis pontificibus, ob eam, de qua iam diximus, cauſam: vt ex annalium ſcriptoribus cõ- ſtet, aunquam eos quieſcere potuiſſe, donec ea ſinon penitus conuulſa& abrogata, at certe mirum in modum labefactata imminutaque eſſet. Non enim obſcurum eſt, quibus machi- HHH 2

Superiorem cauſam habens, ob d fficulta-

1

——— ——— —— 4“ 3: 7*

*

— — —— 8

——

—— ————

erer aeee nnen

——ſſſ 1 4 2 2————