— 5 56 8 5 1 7 6 ½ 1 E A

22 Franc. Duareni Commient.

yt ſcilicet contempta prætoris maieſtas vindicetur. argu. 1. ſi familia. ſupr. de iutiſdict. Pœna igitur huius edicti nihil aliud eſt, quam perditio litis) vt vulgo loquimur) tam ex parte a- ctoris, quam rei. Quod genus pœnæ hodie apud nos frequẽ- tiſſimum eſt. Hincillud Hermogenianilib. 1. ærεττιμκέν. Con- tumacia(inquit) eorum, qui ius dicenti non obtemperant, li- tis damno coercetur. l. contumacia. infra de re iudi. Ac facile wihi perſuadeo" ca Hermogeniani verba ad interpretatio- nem huius edicti ſcripta eſſe: quamuis Tribonianus eain tra- ctarum de re iudicata tranſtulerit. Sumpta ſunt enim ex d. lib. 1. Epito. Hermog. quod inſcriptio indicat:& conſtat Her- mogenianum, veterum iuris auctorum ſcripta ad edictum perpetuum in epitomen redegiſſe, in eaque epitome ordi- nem edicti perpetui eum ſecutum eſſe. Id quod ipſe teſta- tur cap. 2. ſupra de ſtatu hom. vt credibile ſit eum in lib. 1. res ad iuriſdictionem pertinentes tractaſſe. Non potuit autem breuius, aut preſſius comprehendere, quicquid coatinetur hoc edicto, quam ſuperioribus illis verbis, Contumacia eo- rum& cet.

INTIT. IIII. I. IB. II.

pa RDEGCTAR. D E VIEEVS LoOcAXNDoO.

C A v. I.

eerds VM omnium actionum inſtituendarum prin-

— L ma Digeſt. quæ ra ⁊νέ α dicitur, proœmiaque

§.omnium. Inſtit. de pœnis teme. litig. Non e- nim aduerſus eum, qui vocatus non eſt, redditur iudicium, niſi forte preſens ſe defendere poſſit. l. etiamſ patre.§.vlt. in- fra, de minor. 25. ann.& l. de vnoquoq;. infr. de re iudic. Pri- mus huius tituli locus eſt: in quo quæritur,

Quid ſit in ius vocare. CA v. II.

T Nius vocare quid ſit, multis modis definitur, ſed omnes definitiones, ſi bene intelligantur, in idem recidunt. Eſt i- gitut in ius vocare, vt Paulus definit, iuris experiundi cauſa vocare. l.i. hic. Tribonianus ait eſſe ad eum vocare, qui ius ſit dicturus. d.§. omnium. vel,(vt alii volunt) ad eum loeum vo- care, in quo ius dicitur. l.pe.§. fin. ſupra de iuſt.& iur. Dona- tus idem in Phormione Terenti ait. Quæ omnes definitio- nes in idem recidunt. Sed notandum eſt ius in hoc loco ad Prætorem& magiſtratum duntaxat, non ad iudicem datum (qui pedaneus dicitur) referri: vt ex Vlpianoin l. ⁊ hic. inl. voluit.g. fin.& l.pe. infr. de interrog. actio.& ex Cicer. lib. 2 Rhet.& ex Plauto in Men. act. 4. apparet. Et hæc quidem vo- catio olim ſiue vllo apparitore, ac iudicis præcepio fiebat, id- que à quouis priuato homine, qui videlicet ipſi denuntiabat aduerſario, vt in ius iret,& propria authoritate eum ducebat, vt ſuo loco poſtea docebimus Proinde reus qui pro tribu- nali magiſtratum interpellat, aut is qui libellum Principi vel Præſidi aduerſus alium dat, in ius vocare non dicitur. l. liber- tius à patrono, cuml. ſeq. hoc titul. Hodie vero iudicis autho- ritas neceſſaria eſt, vt aliquis in ius vocetur. l. neminem. C. de exhibend. reis. Sunt qui putant citationem nihil aliud, quam in ius vocationem eſſe. Et ſane in quibuſdam Imperatorum, & Pontificum reſcriptis promiſcuns eſt horum verborum v- ſus.l.conſentaneum. C. quomodo& quando iudex. cum ſi- milibus. ſed apud veteres Iuriſcon. quorum eſt longe purior dictio citari dicitur reus, cum ipſa die cognitionis, quæ ante ei dicta fuit. in foro& tribunali perpræconem euocatur, vt præsẽs ſit, ne nec appareat: cuius rei ignoratione, pleraq; loca Pandectarum ab interpretibus heu male intellecta atque perperam hactenus explicataremanſere. I. diuus. in fra de in integ. reſtit. l.& poſt edictum. de iudic. I. i nter accuſatorem, de pub. iudiciis. Idꝗque probatiſſimorum ſcriptorum autho- ritare confirmari poteſt. Tranquillus in Tiberio. Citatum pro Tribunali voce Præconis conuiciatorem capi iuſſit inꝗque carcerem detrudi. Fabius libr. 6. cap. /. in publicis certe iudi-

ciis vox illa præconis, præter patronos, ĩpſum quĩ egerit citat. Vide Gel.li. 11. c. 1. Aſconius Pedianus 3. actione in Verrem: apud veteres& iudices,& rei,& accuſatores citabantur à præcone prætorio. Ita enim locus ille, in omnibus impreſſis codicibus emendatis, eſſe mihi videtur. Liuius libr.. deca. 3. Alius locus huius tituli ſequitur in quo quæritur,

De perſonis quæ in ius vocari non poſſunt. C A v. III.

I magiſtratus quandiu magiſtratu fungitur in ius

vocari non poteſt. l. pars literarum. de iudi. niſi ob crimen,

puta furti, aut repetundarum.J. iubemus. C. adl. Iul. repetun-

darum. quod de maioribus magiſtratibus imperium& pote-

ſtatem habentibus, qui videlicet coercere,& prehendere

poſſunt, accipiendum erit. l.z. hic. minores enim, qui ſine im-

perio ſunt,& neque vocationem habent, neque prehenſio-

nem, vt ait Bar. à priuato in ius vocari non prohibentur. l.

nec magiſtratibus. infr. de iniuriis. Hucq; perrinet, quodait Gellius lib. 13. ca. 12. cum ſequ. Quod autem hic dicitur de maioribus magiſtratibus, ratio nõ patitur de his intelligi, qui moribus noſttis,& legibus regiis perperui ſunt, non, vt apud Romanos, temporarii, argll. Præſidis. ſi cert. pet. l. 2. C. vbi Senato. vel clariſſ. Alias quaſdã perſonas recenſent lIurecõſul-

ti, quas in ius vocare non licet. l. 2. 3.& 4.&l. neq;. hic. veluti,

quæ propter locireligionẽé, inde ſe mouere nõ poſſunt, quod

de monachis& monialibus accipiendum puro. de quibus ex-

tat conſtitutio Nouella Iuſtiniani, auth. apud quos oport. col-

lat. 6. Hæc verba quæ Vlpiano homini minime Chriſtiano adſcripta ſunt, Triboniani potius ſuſpicor. Nam Veſtales vir-

gines, more veteri Romanorum in forum cum opus erat producebantur, vt author eſt Tacitus annalium libr. 2. Item

in ius non vocatur is, qui equo publico in cauſa publica tranſ- uchitur. Quæ verba de tranſuectione,& probatione equi- Nota ſim- tum ſolenniter recenſeri,& recognoſci ſolitorum, intelligẽ- gularia da eſſe arbitror. Quandler homines' armes font leurs mon- de tranſ= ſtrez. Huius tranſuectionis Liuius, Tranquillus& Valerius 2ee. meminerunt, idq́; à Budæo noſtro annotatum eſt. Cætera A05„77,. prætermitto, quæ lectionem tantum, nec vllam interpreta- 2e. tionem deſiderant. Alius locus huius tit eſt,

De perſonis quæ permiſſuütantum Pratoris, in ius Vocantur.

CAv. IIII.

Dictum Prætoris, quantum ad eas perſonas attinet, ita FEoncepena eſt, parentem, patronum, liberos parentis, patroni, patronæue in ius, ſine permiſſu meo ne quis vocet. in quo edicto parentis appellatio latiſſima eſt,& omnes in infinitum ſuperioris ordinis cognatos, cuiuſcunque ſint ſexus complectitur. l. 4. hic.& l. appellatione. de verb. ſignif. Sed& naturalis tantum pater, cui non minor quã legitimo debetur reueréẽnrtia, his quoque verbis continetur. l. parentes: hic. Id- emque de adoptiuo dicendum eſt, ob eandem rationem. I. adoptiuum. hic. licet alioqui hoc verbum eam non admittat interpretationem. l. Siita quis. de legat. ⁊.&l. fideicommiſ- ſum, infra de condit.& demonſtrat. Patris autem adoptiui parentes, qui nec ipſi patri, vepote emancipato agnati ſunt, ſed tantum cognati, impune à filio adoptino in ius voca- buautur. Nullos enim cognatos, propter adopti onem, habet, niſi quibus agnaſcitur. leg. patris. hic. leg. quiin adoptionem. ſupra de adoptio. leg. non facile. penui. de gradibus. Theo- phil. in tit. de nupt. in Inſtit. Quæ de filio aicta ſunt, tam de naturali& legitimo, quam adoptiuo tantum,& de emanci- pato etiam intelliguntur. Nam is qui in poteſtate eſt, ne permiſſu quidem Prætoris aduerſus parentem experiri po- teſt, præterquam in certis caſibus. leg. adoptiuum: hic.& leg. vltim. C. eo. titnl. Deinde quod ait Prætor, patronum, ſic accipiendum eſt, quocunque modo patronus quis fuerit ef- fectus, puta manumiſſione, ſerui detecta colluſione, ſen- tentia, iureiurando, quamuis ſolus patronus non ſit. quæ o- mnia diligenter& dilucide edicti interpres perſequitur. dict. leg. Adoptiui.l. ſed ſi hac. l.communis. hic. Quod ſequirur in edicto, liberos&c. non magnam difficultatem habet,& ab

eodem

1 ilelgebe

ſen bninu Wmian hraka wahs adidil

4

P-

comg tus& ſuov an ali tum. tur inn tumf ſolere ctari pupill dd nul Extta ſticita C. eod

hnn Wloc