mus. lde alsCs 1 ne liigno⸗ lo debetab. Kali capit. acerdog pol. nem ego re⸗ omiam diſf. tem dolle ba. nc vatig pi. ilib.1 ine onio Vaccx. de yer. obl. ttotegiudi- b hxcjetoler lunt ſpecies c datotaco mnon bollt itarid nis hec ec etiam ſo⸗ dum videba- patremiudi- uodadarbi- nuod adind- lin poteſtate Mtas. de mu- patris cauſa ſtio eſt nec mi. C. de iu- daripofft, lita non di- deſentiunt.

ffic. magi- pla jutildi uxritut er meſt iu- 5 tepeii a lb ſent. p. admunid. neſt exlb. antor, quas cognouil c em formu 1 liacauſa,an Boineo Fek- 9, an velo cuille togu⸗ aoe certila⸗ nem potan- m ch hei⸗ Idciones rdle ges, ve

2 1.. de Iuriſdictione. 29

de pact. ratio clara eſt, quia æquũ eſt eum præferri cui maior ſumma debetur. Hic alia ratio eſt, cur contra conſtiturum ſit. Obiicitur alia l. ſi qui ſeparatim.. i. de appell. quæ magis ad rem perrinet. Ibi loquitur I. C. de pluribus ſummis quæ

eruntur vna actione, hic autem loquimur de pluribus actio- Iibus. Sed etſt mutuz. Huius generis poteſt varie fingi hypo- theſis. Fingi autem ſic poteſt. Peto àte 100. coram procon- ſule, tu ſo. àme coram duumuitis. Ego excipio, an poſſum forum duumuirale declinare? Dacitur quod poſſum. Graue e- nim eſſet in diuerſis iudiciis experiri, vb locus eſt compenſa-

tioni. Hic notandum eſt reconuentionem eſſe, atque ideo

ſi ſo: petat à me coram proconſale, non poſſum cauſari cogni-

tionem ad duumuiros pertinere,& fori incompetentiam

obiicere. l.pen. de ſent.& inter. om. ind. N. de exec. 96.§. fin.

X

L1. de ord. ind. Si vna aclts. quæſtio eſt an ſpc ctabitur tora res,;

an pars, ſi vaaactio ſit commanis plurium? I. C. ait totius rei rationem haberi. Sed cur potias quam in prima ſpecie, vna enim tantum hic actio eſt: in prima illa ſpecie plures ſunt a- ctiones. Necobſtat, etſi vnuſquiſque petat partem. Nam Oteſt tota res vni adiudicart, vc dicitur§. pen& vlt. de offic. jud. Barbari hinc notant inſpiciendum eſſe id quod euenire poteſt. Aduerſus hanc regalam multa obiicunr. Sed nuga- toria ſunt. Adl. Magiſtratus. 12. 4 TOccapite continetur aliud officium magiſtratus in iu- rereddendo. An igitur magiſtratus municipalis habeat imperium ad animaduertendum in facinoroſos homines? Ait Vlpia. non poſſe animaduertere in ſeruum; poſſe ta- men modice caſtigare. Vulgus interpretum pnrat hos ma- giſtratus eſſe defenſores ciuitatum, ſed multum differunt, idque ex diuerſitate titulorum apparet. Inter magiſtratus municipales præcipui ſunt duumuiri. I. 1. de alb. ſcrib. nam hi ſimiles ſunt Conſulibus. Non igitur omnis magiſtratus municipalis eſt duumuir, ſed differunt, vt genus& ſpecies, arg. dict. leg. i. hi magiſtratus, vt dixi ſupra, habebant iuriſdi- ctionem. l. i. de mag. municipa. At imperium non habebant, ne mixtum quidem, niſi cauſa damni infecti. l.ea quæ ad mu- nicip. quia perieulum alioqui eſſet expectare imperium ſupe- riorum magiſtratuum. l. I.& 1. 4. de dam. inf. Igitur coercirio- nem habent tantum modicam, idque in ſeruos, magiſtra- tus municipales. Ius autem modicæ coercitionis in lberos non habent, arg. l.z. ſi quis ius dic. non obt. Itaque ſi ſerunm atrociter punierit, lege Aq. tenebitur. l. qe madmodum.§. magiſtratus. ad l. Aquil. Hoc autem caput quod interpreta. mur ex eodem I. C. loco ſumptum eſt, nempe ex lib. 18. ad edictum.ita coniungenda ſunt hęc duo capita. Sed quæritur an prehenſio ſaltem ipſis permiſſa ſit, id eſt, an poſſint cu- ſtodite& in vincula mittere? de defenſoribus ciuitatum nul- Ja dubitatio eſt ex noua luſtiniani conſtitutione de def. ciuit. 5. audient. De duumuirtis nihil ſcriptum reperi, præter quam de ſeruis fugitiuis. l. pen. de fugitiuis. Eſtque totus ille tracta-

tus de fugitiuis ſeruis ſumptus ex hac prima parte Pandecta-

rum, vt inſcriptiones indicant. Adl. Eum qui. 12. St alius locus pettinens ad of. magiſtratus in iute redden- 1o. Poreſt magiſtratus iudicem dare. Sed quid ſi nolit ueuge an legatus proconſulis, forte qui eum dedit, poſ- ſit cog

vlt. S. iudicandi. de muner.& hono. Ex eo quæſtio naſcitur.

Cum inſtaret finis anni, quo quis magiſtratu fungebatur, is

dedit iudicem: is cum ſe vellet excuſare ab hoc munere, iuſ- ſit eum iudicare ſub certa pœna eo die quo non erat functu- rus magiſtratu an iuſſus valeat? I. C. ait non valere, ſi ſucceſ- ſor aduenerit, quia tum finitur magiſtratus vtilitatis cauſa. Hic occurrit antinomia apud Acc. ex l. venditor.§.vlti. de iu- dic. vbi dicitur, iudices datos cogi pronuntiare in tempus ſucceſſorum. Itaque videtur, quod non male iubet iudici, vt iudicet eo tempore quo priuatus futurus eſt. Ego illam. ri- te iaterpretor in tempus ſucceſſorum, id eſt, donec ſucceſ- ſor aduenerit. Iuuat l. meminiſſe, de offic. proc. Ego præterea contendo eaml. nihil omnino ad rem pertinere, in quata- men Acc. multum ſe torſit. Ia noſtta ſpecie magiſtratus iu- bet iudici iudicare certa die, quæritur an iudex poſſit recu-

88

re? Ait I. C. magiſtratus cogere, idque confirmatur l.

ſari?& ait Vlpian. poſſe, quia nihilintereſt an iuſſus ſit ho- minis priuati, an vero magiſtratus, in idquetempus collatus quo priuatus fututus eſt. Exemplum eſt in l. vlt. de pœnis. alia longe quæſtio eſt, eſtque ſpecies f.ctirecte attendenda, quia L. lla ſumpta eſt ex lib. 4. reſp. Pauli. non quæritur igitur an iuſſerit recte pręſes indicare:& forte detrectare poterat iuſ⸗ ſum. Sed quæritur an finita ſit eius poteſtas iudicandi aduen- tu ſucceſſoris?& ait I. C. non eſſe finitam, ſed cogi poſſe iu- dicare, quia munus eſt, quod detrect ari non poteſt, nec am- plius integrum eſt recuſare. ſupra dict. l. 1. Ergo ex his apparet magnam ineſſo diſſi militudinem. Adl est receptum. 14.

St alius locus ſimilis ſuperioribus. magiſtratus ius non di- ER ſupra iuriſdictionem ſuam. Id autem fieripoteſt variis modis. vnus hic exponitur, quando ius dicit in parem. idem dicitur vt hic.l.ille à quo. F.vlt.& l. ſeq ad Treb.& l.;3. de arb. in

fi.& l. A. Hoc eſt intelligendum niſi ſe ſponte ſua ſubiiciat. Eſt

locus communis de ſubiectionequam nos vocamus proro- gationem iuriſdictionis, contra morem veterum, qui dicunt tantum prorogari tempus.l.priuatorum. C. de iuriſd. Hic lo- cus etiam tractatur l. 1.& J.z. de iud. nam ex hac parte ff. ſum- prum eſtc. illud. quanquam iſtud quod interpretamur ſum- ptum ſit ex tit. de bon. poſl.

Adl. Si per errorem. 15.

E 2 St locus affinis ſuperiori de ſubiectione. Exceprio eſt re⸗

gulæ ſuperioris. Si quis ſe alicui ſubiecerit, recte illi ius

dicecur, niſi ſe ſubiecerit errore. nam error excludit conſen- ſum. fieri enim poteſt, vt vnus prætor pro alio adeatur. Si-

milis locus eſtl. 2. de iudiciis. Dubitatur an hoc, quod hic

dicitur; debeat intelligi de errore factis an iuris? quiiam pu- tant de errore iuris intelligi propter verbum Iuperitiam.& ſic etiam interpretantar dict. l. z. de iudiciis. Attamẽ eiſi ſen- tentia hæc receptior ſit, puto temers à regula non eſſe rece- dendum. l. regula. de iur.& fact. ignor. Mouet me, quod ita verbal. C. poſſunt interprerari. item quod l. C. ſolent erro- rem ſimpliciter ſemper appellare eum, qui eſt facti, iuris ve- ro errorem ſtultitiam. Argumento etiam eſt, quod dicitur in l. non fatetur. de confeſl. non intelligi aliquem fateri, niſi ius ignorauit. Notandum autem eſt ex hoc loco ſampram eſſe regulam de errore. Nemo erraus,&c.. Adl. Solet prætor. 16. G17. T Ocus eſt de mandata iuriſdictione iam à nobis tractatus nlis locis. Itaque breuiter hic attingam. Prætor non tancum poteſt iuriſdictionem ſuam pee ſe exercere, ſed& alii eam mandare, nec alienum id videri debet, quaſi alium quodammodo faciat magiſtratum. Nam non deſinit ma- giſtratus eſſe,& is cui mandatur iariſdictio, eius nomine eam exercet, quod intelligi debet etiamſi prætor ſit cui man- data eſt. l. etſi prætor. de off. eius cui man. Itaque faciet is ea tantum, quæ ſunt iuriſdictionis, non impetii. Deinde hic di- citur magiſtratum, cum mandat, iuriſdictionem veltotam, vel partein mandare. Poreſt enim certarum cauſarum iu- riſdictionem mandare, veluti vt cognoſcat,& ius dicat quis de teſtamentis, vel de fideicommſſis. Nec dicendum eſt hunc iudicem dari iudicem, vt nonnulli putant. Verum eſt cum cognitio mandatur, dicitur iudex dari, ſed cum iuriſdi- ctio mandatur in certa eauſa, aliud eſt quam iudicem dati. Exemplis oſtendam. Si prætor mandauerit in certa cauſa iuriſdictionem, poterit is, cui mandatur dare iudicem. Lim- perium. ſupra. at iudeX datus iudicem alium delegare non po- teſt. I. à iudice. C. de iud. Porro iudex datus non poteſt ſen- tentiam ſuam exqui- l. à Diuo Pio. l ait prætor. de re iud. At aliud dicendum eſt de eo cui mandata eſt iuriſdictio, qaia iu- riſdickioni coniunctum eſt merum imperium, quo ſenten- tiam exeqyui poteſt. Obiter hic notandum eſt, quod hic ait ſolerè mandari inter certas perſonas, non ait cogi aut deberi: quæ ſententia prodeſt adid, quod diximus iure Rom. non li- cuiſſe magiſtratus recuſare, ſed iudices datos poſſe. H die Hie locus de ſuſpicione poteſt vſui nobis eſle: quiahodie vfiraca eſt tam propter ius pontificium, quam interpretum lenten-

tiam,& conſtitutiones regias. ſimilis locus. vlt. ad fin C. de

*