1 4„

ba In Tit. de conſtitutionibus Princihun. 9 iodan Kuͤm Elaudii pro lege habendum putet, quo admonebat ſtatuiſſe. J. 1 hic.§. ſed& quod. Inſtit. de lure nat. gent.& ciui. — opulum, nihil æque facere ad viperæ morſam, quam taxi Beneficium tamen principis 3 quod neminem lædit, ſed ex* ges, arboris ſuccumꝰvt ait Sue. in Claudio. Cæſar quidem dixiſſe mera eius liberalitate proficiſcitur, Tnam pleRicewe Bulere dopulo aliquando fertur. homines debere pro legibus habere, quæ Pieramuti gratiam eius, cui cescecum„tametſi per dn⸗ beba, diceret. Sed hæc inuidioſa oratio, ac principe indigna extiam le ſit, nec denladai— Pbie. 2 e ehio⸗ infra de d. ei haud dubie attulit. Superiora igitur verba intellgere debe- ne quid in ec0 publ. l. ſ quando. C. de on.vac: 8 t Iquæ re- Guet. mus, de voluntate principis ius conſtituere volentis, quæ vo- Pedautur con utzonerinwieen pußnandde.8 opäkarie, tolereh b lantas legis vim habet,& conſtiturio dicitur. Namlegere- Po trams quæque Fur Chi Lik. 4 1 ic. Sekera cielusre⸗ deune; gia, quæ de regno. ſeu imperio lata eſt, poteſtas omnis collata Leten Alune⸗ Jur. upra diximus de legum interpretatione, „adeo eſt principi, nontantum in prouinciales& ſubiectos populo ſubtit: de legibus. fonlaeru. Romano, ſed in iplum etiam populum KRomanum. Seneca e- C v. 1 v. em moii piſt. 14. Interdum populus eſt, inquit, quemtimete debea- A P. 1 V nnendam mus:interdum, ſi ea ciuiratis diſciplina eſt, Vt plurima per Se- De reſcriptis.“ dedratum natum tranſigantur, gratioſi timeantur etiam in eo Aiientee⸗ NEuhr ſpecies eſt conſtitutionis„Vt ſupra diximnus, dodenr ,, dum ſinguli, quibus poteſtas populi,& in populum dataeſt. IXquare tractatus varii de reſcriptis. aal rrane in Codi- n. Ken Quamuis autem iuris conſtituendi poteſtas fuerit Prinaht ce Iuſtiniani, ad hunc locum Hentnene: de his 1 gitur hæc ei. hee conceſſa à populo: tamen credibile eſt, populum eam poteſta- ſunt tradita: Reſcripto parendum eſle ne sec aone: 8e d Li d el tem magis cum principe quodammodo communitcaſſe, quam quia ſacroſancta poteſtas eſt principis, eum ſacrilegum quo- ... Atſen. a ſe omnino abdicaſſe, quod& Iullanus oſtendit, paulo ante dammodo haberi, qui principis reſcripto non obtemperat, Aa ee n eſum diſputans de conſuerudine. d.l. de quibus. ſupra prox. tit. Ac&c ei parere recuſat, niſi fuerit contra ius aut vtilitatem pu- ArSec. Ec ceertum eſt, Auguſtum leges ad populum ferre ſolitum faiſſe: blicam. Non enim creditur id princeps velle, id eſt, contra tempo. aod Dion Kcribit. Illud præcipua animaduerſione dignum ius vel vtilitatem publicam facere& ſtatuere. l. lacrilegii. C. tobar. eſt, quod hicin l. 2. VIpi. ait, in nouis rebus conſtituendis e- de diuer. reſcr. Sed reſcripta intelligimus, in quibus ſeruata d.)„uuſe uidentem eſle vtilitatem debere, vt recedatur ab eo iure, eſt forma legib. præſcripta. l.z. 4.& pen. C. de diuer. reſcrip. rur nobig quod diu æquum viſum eſt. Nam, vt Ariſt. ait lib. z2. Pol. errata Quæ res multas cautiones habet, vt ſæpe accidit, vt reſcri- du. cuius quædam toleranda ſunt& legumlatorum& m⸗ giſtraruum: pto parendum non ſit: idque variis ex cauſſis, propter quas nyilsan. quoniam non tantum prodeſt legum, quamuis malarum mu- hodie in iudiciis reſcripta impugnari ſolent. Primum, quod nento,vi tatio, quantum nocet conſuetudo magiſtratibus,& principi- reſcriptum iuri contrarium ſit, aut contra vtilitatem publi- detut, le.„bblrus non parendi. Denique non minus eſt periculi in malis cam. l. nec damnoſa. l. reſcripta. C. de precib. imper. offer. l. hividetar veue legibus condendis, quam in nouis conſtituendis. Adde, quod vlt. C. ſi contra ius vel vtil.publi. Quo in genere poni debet nenim bi 2e de vr ſicut victus ratio mutara nocet valetudini: ita legum mutati- reſcriptum, quo ius alienum tollitur. J. quoties.l. vniuerſa. C. jomano das ma- One publicus ſtatus perturbatur. Quidimmanius, aut magis de precib. imper. offer. Vnde intelligitur reſcripta impetrati etucnen tatione barbarum Bactrorum ſiue lege, ſiue inſtituto& conſuetudi- ſolum poſſe à principe de iis, quæ nemini damnum inferunt. Ir eainb. 3 Seuum ne, qui canibus ad hoc ipſum nutritis obiicie bant fenes? Ta- l. nec auus. C. de emanc. liber. veluii de ſtatuis& imaginibus. wütlongn 249 men cum Alexandri præfectus Nicanor id emendare voluiſ- tit. C. de ſtat.& ima. Quæritur de eo, quĩ aduerſus ſententiam 3 vaſuetud- ſet, tantus inde motus, tantaque perturbatio exorta eſt, vt pe- reſcriptum impetrauit? Er certum eſt, ſi res ita iudicata ſit, deur ke ne amiſerit prouinciam. auctor eſt Hiero. lib. 2. in Iouin. Ino- vc nullus ſuperſit locus appellationi, aut ſupplicationi, re- cum fepe mni igitur Rep. ſemper retinenda eſt hæc aurea ſententia Vl- ſcriptum eius retractandæ cauſa impetratum nullius eſle mo- 1 nerellee piani, In nouis rebus conſtituendis,&c. quæ ad omnes leges menti. Eademque eſt cauſa reſcripti quod lite pendente im- dis mior i KR conſtitutiones perrinet. Ei ſententiæ conſentaneum eſtil- petratur. tit. C. vt lit. pend. Nouel. 113: tit. in med. lit. non fi. de guüdus lud Thucydidis lib. 3. ⁵⁴νεννννκ⁴οε dvs e peun aN Xpνꝙ fac- iuſ. Qud ſi præfectus prætorio iudicauerit, ſupplicare ad- usobiteimn⸗ hv,i dAN 2„0uν, Apeic Atue Sia ε οπQeα⁵pe SPeAAd per, uerſus ſententiam eius licet intra tempus legitimum: quoté-,„ atetpretars, derims ue A αασ. Tum& illud Plautinum, Nota resma- pore elapſo, id non permittitur. l. ſi quis aduerſus. C. de pre- r.ec, fradelepul- la optima eſt. Quod ſi veterum exempla requiramus, memo- cib. imper. offe. Nouel. 119. vt ſpon. lar. Præterea aduerſus re- Taleune de lege mo- rabilis eſt Locrorum lex, cuius meminit Demoſthenes in o- ſcriptum obiicitur, quod per mendacium,& obreptionem in princi- Num Adii- ratione contra Timocratem, qua cauebatur ne quis nouam impetratum ſit. toto tit. C. ſi contra ius vel vcil. pub. l.vlt. C. ue- otumineo, legem ad populum ferret, niſi inſerto prius in collum laqueo de diuer. reſcrip. vt, ſi quis impetrauerit indulgentiam&reſti-Are. idt, qumm eam populo exponeret. Quod ſi lex populo placeret, ei pa- tutionem prætextu meritorum, quæ nulla ſint. Nec nos mo- gnicipals id reret, ſi vero ei lex diſpliceret, ſtatim ſtrangularecur. In lignis uere debet, quod cum quis expolſuit principi rem velut geſtã. nottelttipn, eſt& hiſtoria, quam refert Liuius de Pacuuio Calauio lib. 2. Vr oſtenderet ſibi cum alio controuerſiam eſſe, in qu⸗ iudi- al fotte e& 3.in prin. in hæc verba deſinens: Notiſſimum quodq; ma- cem ſibi dari poſtularet, cognoſcit iudex datus de eo negotio ealegeyol lum maxime tolerabile eſe. ſecundum ins, tametſ aduerſarius arguat mendacii impetran- zetur luns G4 v. 1 J. mrlatsde 2.C. ſ contra ius. Cum enim princeps iudicem ali- , ühlek 4 b De con titntionibus. 1— eu at petenti,& negotium exponenti, non idcitco id indul- piunus pin b 8,7(Conton nomen generale eſt, ſignificans ius omne zere AMead 81 u,eraionifidamm habeat:alioqui nec iu⸗ m manicia⸗ V 5 r duodaà principe ſtatuitur:habetque has ſub ſe ſpecies, e- veruln Je dat ne 8 deeorum Potlils finiendum ellet: udine Äcen- gaua. piſtolam, reſcriptum, mandatum, decretum, edictum. Quæ derſiare er n 117 Lxea Taunloe intelligat cõ⸗ derudi,ud verba Theophilus explicat in Inſtit. Omnis igitur ſenten- Ooareohel E 87 Muam de ca Shre le quam finiri, ac dirimi weriam cä- tia, ſiue interlocutio principis, pro lege habetur, in quibuſ- porteat. ſtem obiicitur contra reſcriptum, quod tempus la- u cunque cauſis: tametſi princeps in cerra cauſſa,& inter cer- P lum ſit, intra quod impetrans eo vti debuit, ſi forte tempus tas perſonas pronuntiauerit. I. I.hic. hoc enim eſt quod inter lüqnod 3 eſcrip to eKp reſſum ſit: alias enimper ennia lu atre- 15 T11 ceteras ſpecies decrerum nominauimus. Qugd ſuperius ta- cripta. l.. C. de diuer. reſcript. cap. plerunque. de reſeripiis: vt N men difficultate non caret, propter conſtitutiones Theodo-& gratiæ Pontificum. c. ſi ſuper gratia. de offic. dælegat. dum- 3 ſii,& luſtiniani, quæ inter ſe pugnantes eſſe videntur. l. 2. 3. modoex Zenonis mandato inſeratur clauſula, ſi vetitate pre- & vlti. C. eo. Sed exiſtimo conſtitutione Iuſtinianitanquam ces mutantur. Nullum enim reſcriptum ſine hac legicima& pooſtrema, id eſt, d.l.vlti. C. eo. ceteras abrogari. Fuit enim ea auntate plena Zenonis ſententia concipi deber nec po- 2 conſtitutio inſerta Codici poſt primam eius editionem: cum teſt, aliter nullius ponderis& momenti eſt reſcriptum. ltem, übnes ca conſtitutio facta ſit Decio coſ. 6. Calend. Nouembr. Co- quodactio perierit tempore, cuius gratia reſcriptum impe- aſtte dex vero editus fuerat eodem anno 16. Calend. Maii.tit. Cod. tratum eſt. Sed notandum eſt libellum principi datum vim deons. de luſtin. Cod. confir. habere litis conteſtationis„ad perpetuandam actionem alio- 8 quoden, C A p. I1 qui temporariã, vt patet ex titu. C. quando lib. prin. da. Deni- 6 wonine 4 T.. qus, ei qui impetrauit reſcriptum obiicitur, quod propter ſta- oh huuel De interpretatione conſtitutionis.— tum,& conditionem perlonæ„eo vti in iudicio non poſſir. ituri 3— conſtitutiones ad exemplum non trahuntur, multum enim refert 8 qualis ſit i. qui reſcripto vti vult in iu- cigra. L cum apparet principem gratia perſonæ motum aliqud dicio: quamuis patum referat, à quo ſit impetratum, l. 1.l. dnu