82„ —-„—— wai In Tit. Oe legib. Senatuſque conſul. 7 e— 1 en. e A. eenbnn0, 4 F. X.„ ee mndsponendan e æquitatem rigori,ſeu ſtricko iuri,& gene- r drra D' anneonns. zs aneRan egibus. 5 per ſpeciem derogari. deinde conſiderandum eſſe an lex iu- S bege X Nlinomia hic dupliciter accipitur. Inprimis dicitur Deeenn hernttal, die vedd Nam quæ permittit, cedere de- hac dictio * 2 conflictus duorum, aut plurium ſcriptorum, velvnius Enrc us erat. denKio leoaw. ft. de Perrntd. Auriagmni Antino- C. de ſcripti in plura diuiſi, quæ ſcripra non natura pugnant; ſed cir- dat d 1E nt cas 5 contraria, ipſo aute 1 ulh PU. Senz7. ranrur cumſtantia. Sic eniminterpretamur Hermogenis verba lib.1. Bcn ee ntes e,non 8 um circumſtantia: vt apu 3 lu llh drodu⸗ aedy, al Spoae 3ei Toahy,n G 2Mire önci,n Gevog Aaupvuεvs un eumait 5 l aat 2 r Selnd„ quam ante eXp daun end ote. oue 5a*⁴es, aelxan J uAxn. Hucpertinet, quod Fab. ait, 8 2ü- u ieachin mni preclicki Codicis mem 3 A 7- lleier legem legi contrariam non eſſe ipſo iure, ſed calu collidi„& 4r laurres etu a 4 ⸗ cG voca duuneupare iquem gerral. euentu. Exempla hæc ſunt vulgo prodita: Abdicatus bono- teilioer Lennn e Kvns consor ia, vna on ſeazedtier de. de rum paternorum expers eſto. Hæe eſt prior lex: altera autem Iiber Pacui Wr⸗ Cſt mn„die Ar 1nlen E niae ſubſequitur. Quiremanſerit in naue periclitante, eius nauis hicvgchis 5 4 Cor cut GEln LA l t0 1 a Senzen enuggi dominus eſto. Duplexhic eſt antinomiæ genus, vnum ᷣιαι εα froer 10 Pus coelkarnden aureun aliquid in hoc 2 ce 8 u conflictio(duorum caſuũ, qui pugnant natura, ſed euẽtu Pn un 6 um 1 4 locum vindicab zener ianenitur. 1duie dniun colliduntur. Nam idem ſi abdicatus fuiſſe proponatur,&; in uum innen 4 Aerlaculte vaſe 8 Srcuenn. 41 ſ aliquid no. unande naue patris manſiſſe: Quæritur, an nauem ſibi vindicare poſ- uu augt u Lhen t6 8 6 um. Juod lillonandir gue- dunlan ſit? Ac certum eſt, has leges ſua natura contrarias non eſſe, ſed laud 1u. galiam natu ain n nci liſc iefir s effu- 8 died in hac hypotheſi colliduntur„& confligunt, vt neceſle ſit 8 8. Sligitur Lerum eſt hoc luſtinia. dictum, ve cre- 5 G nam alteri cedere. Aliud exemplum: Tyrannicidæ imago in aimus; nullæ in Pandectis noſtris contrariæ„pugnanteſve Lea2es dos ſtatus gymnaſio ponatur. Mulieris imago in gymnaſio ne ponatur. ſententiæ extant. Sed plerunq; accidit, vt homines nõ latis ex- 4 Ser.. Nterquo Mulier tyrannum occidit. Aliud: Tyrannicida quicquid vo- excitati actriti in hac ciuili ſcientia, rationes diuerſitatis non pua ponarur V let, optato. Tyranni filios magiſtratus necato. Tyrannus ab facile berſpiciant, quamuis alioqui nec iudicio careant,& do- exercita- gnieſty vxore ſua interfectus eſt. Ea liberos ſuos petit. Aliud: Pacta ctrina, literiſq; ſint inſtructiſſimi. Nos autẽ qui iuris ſcientiam vio. ditäk. ſeruanda ſunt. l... infrà de pact. Pactum contra legem irritum proſitemur, etſi his omnib. rebus longe fortaſſis inferiores: momni eſt.l-non dubium. C. de legib. Quidam pactus eſt ontra le- Propter aſſiduam tamen lectionem, ſtudiũ, meditationẽ con- fere iure gem. Sexcenta alia exempla obſeruari poſſunt in lectione Pa- kontionem hoc aſſequimur interdum vt diuer ſitatem, ac diſſi- drſpum, dectarum. Nullum enim ius tam accurrate ac circum ſpecte militudinem rerum, quæ ſimiles videntur aliis, facilius perci- drrarioci⸗ periutur. conſtitui poteſt, vt non crebro incurrat in ſingulas hypothe- piamus,& obſeruemus,&e vix quicquam ſit tam occultum, aut collectio. ſes talis antinomia. Ac ne ius quidem naturæ, ac geurium hoc tam abditum, quod à nobis tandem non eruatur,& in lucem nandoid, antinomiæ genere caret. Vnde videmus ſeruituts m in trodu- äucarr Tramn&in rebus quotidianis idem accidere ſolet ‚Vvt aplumae ctam eſſe contra legem vnam naturæ, quæ vetat im becillio- Ga eni exemplum(quo ĩam ſuprà vſi ſumus) ſatis oſten dit, de jälerlaa res àrobuſtiorib.& valenriorib. opprimi. Verum ea legi al- gemellis, qui propter ſummam, quæ inter eos eſt, ſimilitudi- virginem, teri conſentanea eſt, quæ iubet nos ſocietatis humanæ con- nem'nonp oſſunt à quamlibet oculatis hominib. diſcerni: ſed Haa Pr ſeruationi ſtudere. Cum enim ea ellet naturę hum ana cofti- qui cum eis aſſidue morantur, ac viuunt, diſimilitudinem e- um dtit ptio: ea hominum vitia, vt ambas leges om nino ſeruate inter vnu enitame perfectam habent. Exempla quoque peti dinder homines non liceret inferior lex ceſſit ſuperiori,& coim- Po unt ex liberis differentiarum Modeſtini. Pe ceteris luſti- 8 muni hominum conſenſu inductum eſt, vt bellum gerere- nlanl libris, quorum alii prius, alii poſterius editi ſunt, ſequen- Mstallge tur,& victi in victorum poteſtatem redigerentur. Quoties dum eſt, quod Paulus& Tertyllianus docent, Priores leges ad munsln. autem incidit huiuſmodi antinomia πeρασν vtra po poſteriores trahi:& contra, poſteriores ad priores, niſi cõtra- egesſcri tior eſſe debeat, docet Cicero lib. 2. de inuent: his verbis: Tiæ ſint.l. non eſt nouum.& duab. ſeq. hic. Nam prior lex po- tehäcane(liber enim aſcribere, quæ mire ad hunc locum explican- ſteriore contraria tollitur,& abrogatur. l. vlt. inftà de conſti- Xcum in dum faciunt.) Primum leges oportet contendere, conſide- princ.Idq; ſupr à nobis tractatum eſt in epiſt. Iuſtini. ad Sena- ridictio- rando vtta lex ad maiores, hoc eſt, ad vtiliores, ad honeſtio- tum. quò. n. poſteriores leges, eò potiores, vt diximus. Si verò ebet.Ine- tes, ac magis neceſſarias res pertineat. Ex quo conficitur, vt contrariæ non ſint, quod in vna deeſſe videtur, id interpretã- 4 danmsai: ſi leges duæ, aut plures, aut quotquot erunt, conſeruati non do ſupplendũ eſt ex altera, vt quaſi vna ex duab. lex fiat. lua- oductum poſſint, quia diſcrepent inter ſe, ea maxime conſeruanda pu- re conſtitutio luſtiniani, qua cautum eſt, vt ex pacto donatio- m wiilita- rtetur, quæ ad maximas res pertinere videatur. Deinde, nis cauſa facto detur actio. l. ſi quis argentum. C. de donat. nõ lerillz. vtra lex poſterius lata ſit. nam poſtrema quæque grauiſſi- abrogat ius antiquum, de actione ex pacto non danda: quia vomitte⸗ ma eſt. Deinde, vtra lex iubeat aliquid, vtra permittat: nam contraria non eſt. excipiuntur. n. iure antiquo pacta legitima. b Sed hüc id quod imperatur, neceſſarium: illud Tnod permittitur, vo- legitima. infrà Je pact. Sæpe n. accidit vtpoſterior lex addat, b. Rbet. Tyaclar luntarium eſt. Deinde, in vtra lege, ſtnon obtemperatum interpretetut& deroget magis quã abroget. Actamerſi pactũ momdem Aie ſit, pœnainfligatur aut in vtra maior pœna ſtatuatur. nam donationis cauſa factum, inter legitima vlim non numerare- limn 8 maximde Srſtanaſh⸗ eſt ea„quæ diligentiſſime ſancita eſt. fur.edpactui de iniuria,& quædam alia:tamen antiquiores dakegste Jaam⸗ d e, Vtra lex iubeat, vtra veret. nam ſæpe ea quæ vetat, ees 1 4 eriores rrahuntur, vt Tertyllianus ait:& ſemper elic aleſeua. Uaal Heirlli me Taden corrigere videtur illam, quæ 8 nu ihoe legibus ineſſe credi oportet, vtad eas quoque per- nnkxee er. Deinde, vtrs exdegenece omniöetrade parte quadame,(onas,gezdesstes pettincant, Jurquandog; fmibes erunt. 8* vtra communiter in plures„vtra in aliquam rem certam ſeri- l ideo. hic. His locis continentur omnes fere quæſtiones, quæ 2euſa num ze ra idestut. nam quzin pattem aliqusm,&e quæin cettam adboniise quiartempertinent Exquib cognoſei poteſtin- e2, e hum ſ quandam rem ſcripta eſt, propius ad cauſam accedere vide- terpretationem iuris nõ principis tantum eſſe, ſed etiam eius, 4 νν☛ eſteum, 3 tur,& ad indicium magis pertinere. Deinde, ex lege vtrum quiiudieat, aut de iure reſponder in ſingulis negotiis.l. placuit. 222 era Quem⸗ 1 ſtatim fieri neceſle ſit, verum habeat aliquam moram,& ſuſt- C. de iudic. Nec temere dictum eſta Pocta: zehniteſe entationem: nam id, quod ſtatim faciendum ſit, perficiprius ludieit auxilium ſub iniqua lege rogato: Elaaes . hteci, oportet: deinde operam dare, vt ſua lex ipſo ſcripto videa9- Et Ariſtot. lib. i. Rhet. c. 37. ait iadicẽ menſulario ſimilem eſſe ſimilitu- junt: qlalla turniti: contraria autem aut per ambiguum, aut per ratioci- oportere: propterea quod verũ,& iuſtum à falſo,& adulteri- do de in= urxotes.. nationem, aut per definitionem induci: quod ſanctius,& fir- no diſcernat. verba eius hæc ſunt: ννν ⁵ ννον⁴νεν ενν⁷ ben, ec. he olato mius id videatur eſſe, quod apertius deſcriptum ſit. Deinde 5πναε έᷣᷣά᷑νν Aedno IA70, Gn A8G. Solius tamen principis ſir elegi ſuæ legi adſcriptum ipſam ſententiam quoque adiungere: eſt, ius perpetuum conſtituere interprerando: item cum certa mlegs 1- contrariam legem item ad aliam ſente ntiam traducere, vt, fi non eſt legis ſentẽtia, nec poteſt ex ſcripto colligi id, quod ſcri- wo o fieri poterit, ne diſcrepare quidem videantur inter ſe. Poſtte- ptum non eſt, ceſſant iudicis partes,& princeps aditur. l. 1. l. mftudal- mo facere, ſi cauſa dabit facultatem„Vt noſtra ratione vtra- 9:l.cum de nouo.l. vlt. e0. 1⁊. C. de vete. iu. enuel. Princeps uu Henl zus lex conſeruari videatur,& aduerſariorum ratione altera enim non tantum hic permittit iu dieſbis, uanrug ab h. gruuha it neceſſario negligenda. Hactenus Cicero. Ex quibus Ci- thenienſibus olim conceſſum fuit. Nam Achenis iudices 8 döenn— verbis apparet diligenter aſpiciendum eſſe de quo antequam cauſas audirent. iurabant ſe de quibus rebus 55 a3 lata ſit lex cum certilſimi ſit iuris publicam vtilitatem priuatæ leges ſtatuiſſent, de his ex legibus ſegrentian laturos: de
Druckschrift
D. Francisci Dvareni I. C.Celeberrimi, Omnia Qvae Qvidem Hactenvs Edita Fvervnt Opera : Non Tantvm Plvrimis In Digesta seu Pandectas, & Codicem Commentariis, ac methodicis expositionibus, ...; Hoc vnico tandem comprehensa volumine; Cum Indicibus titulorum, nec non rerum & verborum, locupletissimis
Entstehung
Seite
7
Einzelbild herunterladen
verfügbare Breiten


