A 8

4— 6. 1 88„—) 2 jn Tit. delegib. Senatusq́;, conſul. 7

auctoritas legis, conſtitutione Theodoſij, quæ extat ſubtitu- fortaſſis non licuit bembote laſeinianultumm Heieer umm 4. 8 4—* 4 rira 5 0 2 E„ 10 1 1 b lo, de reſponſis prudentum, in Codice Theodoſiano. Cuius nuta eius zutoriraresapn. ece ſer dir ſbr 3 letan 2

conſtitutionis luſtinianus lib. i. Inſtit. tit. de iu. nat. de reſpon- reen inl Viti S dlobi b. zetrs lerih 34 8 49 b—

8..— 3 ſſum eſſe. Quę co o haud dubièe fac plebi. ſis prudentum, quæ eſt altera huius legis pars, diſſerens, men- Imperatori conce um e e. Q ugcon itutio Ganbidas a

. d eir zwi⸗ ziſtratuũ h lta ſcribit Pom- eſt poſt primam Codicis ediionem,& compoſirtis iam Pan- zmagi tionem facit. De origine magiſtratuũ hic multa ſeri ſLO Cogici inſe Ouatenon male dicipollet ca ius, de 1 15 ponius, de quibus paulò infrà dicturi ſumus, in tractatu de ſin- dectis Codici 1 8 Quare no male 1 b won ſtiturio

3.—— 1. 3.„ 4 1 1 4 0.— Klius gulorum magiſtratuum officiis. Tertia autem& poſtrema Auolam dirimse⸗ Hei, rin et ant 1— Rtoriateſena. dinnar huius legis pars, quæ eſt de iuriſprudentum ſucceſſioneã Pa- nem walue. 8 t srae hecen Leuid au 44. ne* pirio ad Saluium lulianum vſque, nullam habet difficultatem; tus, magiftratutve conftituit;& cætet. conälna, vt dictum eſt. Quid ſit legis proprium. CA z. IIII. ehoclo. 1 N 3 1 T 111 Vanquam ex definitionibus Papiniani l. i. hic,& De- W atgue.(2 moſthenisl. 2. hic, licet intelligere, quid legis proprium aanene DE LEGIBVS, SENATVSCON ſit: tamen hic locas fuſiorem explicationem deſiderat. Legis dole⸗pud ſultis,& longa conſuetudine. virtus, inquit Modeſtinus l. legis virtus. hic. eſt ‚imperare, ve- e 2 G 22.— 4 1.. Aun C aAa p. I. tare, permittere, punire. Nam Lrhoreflioraur monirio pro- . C. prie lex non dicitur, cùm parendi neceſſitatem non imponat, a N VAIs partes ſuprà leuiter propoſita— diicnſcnn aliquid, vt Cicero libro 44legb. aues K aa 6 K ſunt, car ́; origo. 14 JaOd äloan ad ait egesnluſ Seneca epiſt.ↄ 5. lunt minis mixta præcepta.

* 3 t, cogno- 11 1. 5 1. 3 Aolats dn 5 ☛ 6 iedn Je oun ai etes on- Etibidem: Legem breuem eſſe oportet, quò facilius ab impe-

.2. aduer. Jundz i 4 nahl SDirn onſti inon multä ritis teneatur, velut emiſſa duinitus vox ſit. Iubeat non diſpu-

. 9 1 11.. 1 Tr 1..1. 1, AA r,. da eguco.„elb⸗ V zuenell N. anenmint elliixur. ſi tet. Nihil videtur mihi frigidius, nihil ineprius, quàm lex cumm NXibil fri- tepetlatuf.„ Ss beruneat. Nequc eh 8* le prologo. Primum igitur legis eſt, imperare houeſta,& prohi diõõC. nunh 4 Jidconſtienatnt gelncepsytrdis äle bere contraria:& permittere; vt lex lulia quæ permittit parri 2 hef ne.

18 ‧, 5 de-. lia qux ptius qua = õ de 1Ee ene 1 2 us qud wumldtum— 22 ſit, G ꝓ leße* debeat. au var. liam in adulterio deprehenſam occidere: neque&c. neque ε⁸σ doken auc beat. lIgitur ꝙ pertinet in vniuerſum adaucto u jd modd, ſed etiam punire. Sanciuntur enim leges pœna, vt„rologo. omnis iuris cõſtituti, itemque ankentiameognoſcendas„d eſt apud luſtin. in§. ſanctæ. Inſtit. de rer. diuiſio.& l. ſanctio reibxsser. explicandam„ de 0 hoe nituld:ge eqnen hac ere dr legum. ff.de pœnis. Et infirma lex eſt, auctore Demoſthene, lloiurecer 5 Lhtichter Jüſd nn uecui: Juns legem Con lreP rlex ſir quæ neruos nõ habet aduerſus facinoroſos. Punit autem lex, 8 ujcl ius facere: quæ int legis propria, vt cùm interuenerint, lex ſit, atq; emendat peccata, etiam ea interdum, quæ non ſponte ad- duijcollgero cùm non interuenerint, non ſit lex: deinde re conſtituta, quæ mittũtur, ſed culpa aliqua, atque ignorantia..1.& 2. hic, vt lex .„„ 13. 2 24 ₰. 3 1 1⁰ 1,1⸗ 51 5 ve secnelun t vis legis:ſeu Ndanear⸗ oſreie de ideis ie f auidn A Aquilia culpam in damno daro etiam leuiſſimam:l. ſi putator. rliunf ne, vt ſi quando de e f den unatadidurz elatur qulſl! 3 1.1. 44. infrà ad leg. Aquil. Ex quo illa verba in Papiniani de- 4 ud eius zuterpreratione 7qu debeauusgsgsgs.,. finitione, itemꝗue Demoſthenis, delictorum, quæ ſponte vel 0omuddos Quid at bx. C A xr. IJI. ignorantia contrahuntur, coercitio, diligenter ſunt tenenda& guorumi Texquid. I Ex(vt eſt in§. lex eſt. Inſti. de iure natur.)eſt ius, quod po- obſeruanda.— enmmlegepr nl c 4 peiſhece homni- 5 L pulas enatotio maziſtraruiarerrogaoreconſtiuit Erea vibua; qidlnondum, qidcqne uezencummſe leges,5. lab vbien differt à plebiſcito, quòd plebilcitum non à populo fit, ſed à eo. conſequens eſt, vt hid aeeri concipi Lbeanb. taque ler i plebe, vt eſt in Inſtit. eodem tit. Reuera tamen legis verbum dicuntur tuturis negotiis ormam are nead Acta pixcekl- de eintil generale eſt, quo non tantùm plebiſcitum ſignificatur, vt cum ta reuocari, inl. leges. ⁷. 0. cod. Et extat 5 in. Eoſteudi N- * me legem Aquiliam dicimus. l.i. ad leg. Aquil. ſed etiam appellan- uel. 66. quæ vult, non ſtatim nos obligari legi cùm Promulga- legu*.- 2.„ 1.—— 5 4 93 2—B ueun tur conſtitutiones principum,& aliæ iuris partes. l. t. infrà de ta eſt, ſed cùm duo menſes effluxerunt. Inde Cicero inuehitur er zurec conſtit.princ. in qua ſignificatione definitur lex ſub hoctit. à in Verremact. 3. quòodin præteritum tempus edictum quod- ropflum no-

. hislegibus

Papiniano in l. 1. quæ pulchrè conſentic cum Demoſthenica,

quæ traditur in oratione contra Ariſtogitonem,& habetur in

dam ſuum concepiſſet. Quis, inquit, vnquam propoſnit edi- cto, quod neque poſt edictum, neque ante edictum præuideri

1. 2. eo. Et cùm ait Papinianus, legem eſſe communem Reipu- Potuit: Cui ſimilis eſt ſententia luſtiniani, cum ait: Quid enim 2s leges ac blicæ ſponſionem, id videtur exprimere, quod apud eundem antiquitas peccauit, quæ pr æſentis legis is ſcia,priſtinam ſecu- ,nt non l Demoſthenem eſt viwus 5ai euoßien&aui zis a ec. Conſtat auté ta eſt obſeruationemal. iubemus. ſub fi. C. deteſta. Futura ne- eex hs.hic legum cõdendarum poteſtatem penes populum olim faiſſe: gotia hic accipe, non f uturas lites de negotio aliquo, ſed f uru⸗ siple iutet⸗ quæ triumuiro proponebantur ante promulgationem, vt co- um negoriumex qduo lis oriatur pura contractum, teſtamẽ- gitarer interim, deliberaretque populus, num aliquidimmu- tum, delict um,& ſimiles cauſas. Tempus enim contracti ne- bus aocco- tandum eſſet. Cic. pro Flacco,& prodomo ſua. deinge inæs Sotij, non litis motæ inſpici debet: niſi fottè lex lata ſit, quæ ad Deindecum inciſæ ad ærarium deferebantur, vt refert Suetonius in Cæſ. formam ordinem que iudicior um pettineat: cùm ea tes nulli 8 solenni, Tempore vetò luſtiniani recondebantur in templo cum ſa- captioſa eſſe poſſit. arg. l.2. C. de iur eiut. propt. cal. Sanè po- enitepolle, 26, a cris vaſis,& inſculpebantur lapidibus, vt apparet exnouella teſt— zſi 8 mütum vtileque ei videbitur, de præ rerlto decteuile, uen conſtitutione 8. tit. vt iudic. ſiue quoquo ſuffrag. tempore, ie. uepen entibus negotiis, cauer e. d.l. leges. 7. larum.). apad an- Quls oßit legem condere,& iu facere. CA P. III. Seod, Sed S ſilex noua interp rcketurVckerenn; tettotahe- Pe ‚e QDuup Vn Teen ede,, asſaele. K⸗A p. 11 4. tur ea declaratio adtempus veteris legis. Nouel. 19. de fil. ant.— iiom P Kiacipem nulla dubitatio eſt legem condere poſſe: cm dot. inſtr. nat. Quamuis antea lex præſcribat nobis quandam duid dios. poteſtas populi in eum translata ſit.l. r. de conſtit. princ. vitæ regulam in futurum, vr antè diximus: tamen non omni- ues quodi Sed de populo quæri poteſt an legis conſtituendæ poteſtatem bus vitiis, atque incommodis medetur: ſed ad ea aptatur, quæ renracpte habeat. Etlulianus ſatis apertè oſtendit in l. de quibus, bic. frequentiora ſunt. l. 3.& ſeq. hic. l. ea quæ rarò. infrà de reg. rnat&pd b tempore ſuo populum legem condere potuiſſe. Ac ſcribit iur. in l. antiqui. infrà ſi pars hæred. pet. Nouel.9 4. vt ſine pro- er 1 Dion, Auguſtum leges ad populum ferre ſolitum, poſtquam hibitio. mat. Vnde fit vt legitimus partus non habeatur poſt cdobs 3 vrbis imperium ei delatum eſt. Sed& Suetonius de Caligula decimum menſem iure conſtituto. l. inteſtato.§. vlt. infrà de gtolume loquens, Tentauit, inquit,& comitiorum more reuocato ſuf- ſuis& legiti. hæred. tametſi ex philoſophorum ſententia poſt uu-- ciplekunt fragia populo reddere. Senatus quoque ius facere poteſt, vr duodecimum quoq; naſci poſſit. Ea enim quæ ſemel, aut bis,? Hiloſe- traditur in l. non ambigitur. hic.& certum eſt plerunq prin- id eſt perrarò accidunt, contẽnunt legislatores, vt Theophra- lanrean, comd; tke b cipe interueniente S. C. facta eſſe. L.. de rebus eorum qui ſub ſtus aitl. 6. hic. Præterea& illud legis propriũ eſt, vt quicquid poſt duo- viliweshie tut.velcur. ſunt ſi.de.nõ alien.quæ etiã orationes dicũtur, quia conſtituitur, non in ſin gulas perſonas, ſed generaliter conſti. decimum beuiut: orante principe fiebant,& propter honorem ſenatus qui qui- tuatur. l.iura. hic. Vnde commune præceptum dicitur à Papi- nehen jeſciptoue dem directò ius nonpoteſt facere.vnde ex his S. C. vtiles, non niano in definitione 3.l. 1. hic. Nam licet priuilegia quæ cen- 7 2 5. eſtius A directæ dantur actiones. Poreſt&præfectus prætorio ius fa- turiatis tantùm comitiis olim irrogabantur, vt ait Cicero lib. u. icsebi b 8. cere, modò nihil contrarium legibus publicis ſtatuat, quod in-;3. de Legib. Gellius lib. 10. cap. 20. leges ſint, quantum ad eas b do, ger- b telligimus exll. z. C. de offic. præfe. præto. orien. Prætoriidein Perſonaaartinet de quibus fiunt: tamen nos aliter legem hic ludesßa b b A 3 5 dune aucdol 7