ecepta: proxi- 2 deum Tmantes urando, endacio. decimi 22 b] 8e eCeplsse 1 Suaue spiritus occidit wniuer- latent
aggra- cire et aecepta vorteret reite-
tu habes st zehen vnd da en, wan gekunt. um non oportet ta cauat tantibus aperan- ssäimum
* 4
werden; 4 „Geist
Beichte
Gebote
— 303—
Decimusi): intelligeret diffinicionem peccati mortalis, scilicet augustini, qua dicitur dictum[vel] factum etc. vt ante etc. quia tunc diffinicio esset notificatiua diffüniti. Similiter ex cognicione causarum, principiorum et elemen- torum contingit scire causata, principiata et elementata. Tunc vnumquodque arbitramur scire, cum causas eius cog-— noscimus. Et demonstracio„propter quid“ pocior est de- monstracione„quia est.“
Vndecimus:): praecepta venirent ad pueros et de pueris ad pueros futuros generandos voluerentur. Id quod noua testa capit, inueterata sapit. IlIla reuiuiscunt etc. Qui non assuescit virtuti, dum iunenescit etc. Jam quasi omnes sunt neglecti, indurati et obstinati. Alt hunt ist bosz bendig zu machen quoad obseruanciam mandatorum, quia inuolutus malis consuetudinibus, quia consuetudo est altera natura; tamen possibile est, quia consuetudo non necessitat et omne peccatum mortale voluntarium etc. Quamuis alt hunt ist lichtiger bendig zu machen quoad scire in particulari praecepta decalogi etc. qyuia ex actibus frequenter etc.
Duodecimus¹): homo clarius intelligeret, quando peccaret mortaliter suis[23] quinque sensibus exterioribus scilicet tactu, visu etc. vt patet ex intellectu noni et decimi praeceptorum etc. Similiter lucidius intelligeret peccata septem capitalia cum suis ramis, speciebus, filiabus etc. nouem peccata aliena, peccata in celum clamancia, opera misericordie, peccata in spiritum sanctum etc.
Tredecimus:): satisfactio sequeretur; Exo. Ascende
¹) Man würde besser begreifen, was eine Todsünde ist. Wolff verweist auf die oben angeführte Diff. pecc. mort. Dort heisst es: In secundo sentenciarum Incipit distinctio xxxv. Post hec videndum est, quid sit peccatum. Peccatum est, vt ait Augustinus, omne dictum vel factum vel concupitum, quod fit contra legem dei. Idem in libro de duabus animabus: Peccatum est voluntas retinendi vel consequendi, quod iusticia vetat. In vtraque assignacione de actuali peccato agitur et mortali et non veniali etc. Item alia diffinicio ponitur eciam a doctoribus: Peccatum mortale est totalis auersio a bono incommutabili etc. sed in praesenti laica lingua maneo cum directione cum diffini- cione sancti Augustini.
²) Vgl. oben S. 296.—
³) Die übrigen Beichtstücke(vgl. oben S. 290) würden besser verstanden werden.
⁴) Die„Genugthuung“(3 Stück der röm. Busse) würde folgen. Die angezogene Stelle(Ex. 24, 12: Ascende ad me in montem... da boque tibi tabulas lapideas et legem et mandata, quae scripsi, ut doceas eos) hat im Zusammenhang wohl den Sinn, dass die Genug- thuung Predigt und diese Kenntnis der Gebote bedingt.


