De ſarreeleſminacbenef Tub-v.
bet,&e alüs præfecturis inferioribus, ſi tales ſint, vt electiuæ dicimereantur. Quod quemadmodum accipiendum ſit, ſu- Ppra difleruimus cap. 1. Sed animaduertendum eſt Mrex Epl- ſcopia& cœnobiarchias aliquid diſctiminis repetiri. Nam æ- tas trium& viginti annorum hic ſufficit, nec ſcholaſticis gra- dibus ornatum eſſe principis candidatum neceſſe eſt. Moaa- ſticæ autem vitæ ac inſtituto, idque eiuſdem ſectæ& ordini (nam ſectarum inter hos diuerſitas magna eſt, vt lib. 1. dixi- mus) addictum ſolenniter eum deuotumque eſſe oportet: a- lioqui nec regis nominatio, nec pontiſicis ordinatio proderit. Poſtremo notandum eſt hoc nominandi ius interdum prin- cipi non competere, vt puta, ſi in aula& comitatu pontificis Romani mortuo antiſtite vacauerit Eccleſia, quia tunc ſolius pontificis nutu& arbitrio Eccleſiæ p ouidebitur. Eiurato ta- men præſulatu principis nommalio adhuc neceſſaria eſt, cum lex de morte tantum loquatur. Sed etſi collegio alicui eccle- ſiaſtico, aut monaſterio conceſſa fuerit Ipeciali quodam pri- uilegio facultas paſtorem antiſtitemque eligendi, conuenta regia pontificiaque eiſdem non præiudicaat.
De ſcholaſticanominatione, qua nunc in Gallia fere vtimur,
compendioſa, ſed accurata commentauio.—
C A pP. XIII.
Oauentu Baſilienſi,& inclyta illa Caroli conſtitutione,
de qua faſe differuimus, lteratis viris tertia honorum eccieſiaſticorum pats certa forma contributa fuerat, exceptis antiſtitiis ac præfecturis, de quibus ſuperiori capite tractatum fuit. Eamque partem eis ſaluam reliquit pontifex Leo, etſi forma nonnihilab eo immutata ſit. Nam beneficia quæ qua- ruor menſibus vacant, id eſt, tertia patte anni, literarum cul- toribus, qui ſcholaſticis gradibus præditi fuerint, conferun- tur, ſedita vt inter eos aliqua ſit diſtinctio. Quidam enim à ſcholaſtico ipſo conuentu ſolenniter nominautur atq; com- mendãatur, honores eccleſiaſticos ac beneficia collaturis anti- ſtitibus. Al j abſque vlla ſcholæ commen datione ambiunt,& vtrilqus ſui menſes ad petitionein ſunt attributi. Sed de his qui ſcholarum candidati, ſeu, vt loquimur, à ſcholis nominati ſunt, potiſſimum hic loquimur: de quibus librum vtilem& copiolum Rebuffus noſter conſcripſit. Et quia diffuſum eſt hoc argumentum, ſummatim id tractaturi ſam as, led adhibi- ta methodo, quæ res implicaætas euoluat ac explicet:& paulo obſcurioribus lucem aliquam adferat. Sunt autem præcipui
quidam loci totius tractatus, quos his attingere ſingulos des
creuimus. I. Duus nominarepoſitt. (3ns certius eſt ſcholis publicis ac celebrioribus Franciæ
hocius nominandi, prodendique beneficiarij compete- re. Id enim ita conſtitutum eſt, tum vt honorartiores efſent
ſcholæ, quas nullo nõ honoris, beneficentiæque genere pro-
ſecuti ſunt maiores noſtri, l. quicquid. C. de aduoc. diuer. iud. tum etiam quia certius ac fide dignius videbatur magiſtrorũ Præceptorumve de diſcipulorum ſtudiis, quam aliorum teſti- monium. l. nemini. C. de aduoc. diuer. iud. Scholas publicas hic vocamus, publice, ſeu, quod idem eſt, publica authoritate inſtitutas, quas Leo, more vulgari ‚vniuerſi tates vocat: non quod omnium diſciplinarum in eis vigeat pr ofeſſio, vVtait E- raſmus de pronunt. ſed quod profeſſoribus ac ſtudioſis litera⸗ rum, corpus, collegium ac velati Rempublicam haber 5 lice at, quamuis alias id iure prohibitum ſit. Id enim ſignificat Vni- uerlitas apud lureconſulros. tit. quod cuiuſque vaiuet.& tit. de coll. illic.I. actor. rem ratam hab. Itaque tamerſi ſchola ali- znn publica ad certarum tantummodo diſciplinarum profeſ⸗ fioneminſtituta ſit, quales ſunt in Gallia pleræque: ea nihilo- minus hociure vtetur. Cum autem Leo de ſcholis publicis regni Franciæ paſſim loquatur in conſtitutione ſua, ſatis per- Kicuum eſt,in finibus tantum Franciæ huicſcholaſticę nomi- nationi locum eſſe. Verum prouincia aut ciuitas Franciæ ac- cedens& coniuncta, quaſi pars quędam ipſius ad conſtitutio- nem nihilominus pertinere videtur. l. ſi conuenerit,§. ſi nuda, de pig. actio. l. inter ſocerum,§. cum inter. de pact. dot. Nec multum referre atbitror, an poſt conſtitutionem coniunctio huiuſmodi,& tai facta, aut ſchola fortaſſis noua publice in- ſtituta ſit necne, cum ſermo generalis atq; indefinitus futura quoque complectatur. Nam ſi in conſtituenda ſeruitute ira
11193 ſit cautum, ne luminibus officiatur, omne lumen tam præſens quam futurũ contineri veteres reſponderunt. I. ſi feruitus. de ſeruit. vrb. præd. Atque ita in ſpecie non diſſimili cenſuit Liui- us lib.1. Decad. 3.In fœdere Romanorum C arthaginenſiam- que cautum fuerar, vt neutri alteris eorumvo ſociis bellum inferrent. Sagunrinis poſtea in populi Roma. ſocieratem ad- ſcitis bellum intulere Carthaginenſes: quærebatur aa idcon- tra fœdus ab eis factum eſſet. De qua re is ita bronuntiat, Satis cautum erat, Saguntinis ſociis vtrorumque receptis. Nam ne- que additum erat iis, qui tunc eſſent, necne qui poſtea aſſu- merentur:& cum aſſumere nouos liceret ſocios, qnis æquum cenſeret, aut ob nulla quemquam merita in amicitiam recipi, aut receptos in fidem non defendi,&c. Tg e II. Duis poſtit nominari. Tquis nominari poſſic à ſcholaſtico conuenta, non ſuf- NV ſiciunt vulgaria illa, de quibus li. 4. diximus, ſcd quæ dam alia neceſſaria ſunr, ex Leonina conſtitutione. Nam gradibus tituliſque ſcholaſticis præditum eſſe eum; qui nominatur, o- pPortet: quorum primus eft eorum qui ytocinij depoſiti inſi- gnia accipiunt,& vulgo Baccalaurij dicuntur: ex quogtada Theologie profeſſores duos faciunt: alter eſt eorurn qui mel- lodidaſcali deſignantur: tertius ac ſupremus doctorum ſiue magiſtcorum eſt, quorum ſupra men tionem habuimus. Scholaſticos titulos cum dico, eostantum inrelligi volo, qui à ſcholaſticis eonuentibus lolenni& accurata inquiſitione pri- us facta, deferuntur. Quare doctores codicillares(lic enim more veterum appellari poſſe videntur, qui diplomare prin- cipis ſeu ponrificis honorarios illos titulos conſecuti lunt) vulgo receptum eſt, eius nominationis, de qua loquimur, ca- paces non eſſe. Et notandum eſt horum graduum, vel infi-
mum ac minimum ſufficere, vt valeat nominatio, præter-
quam in medicinæ dialecticeſque ſtudio: cum in hoc magi- ſtrum, in illo mellodidaſcalum eſſe oporteat. Prærercatem- pus certum conſtitutione definitum eſt, quod in ſtudiis ante ſolennem illam gradationem conſumptum eſſe neceſſe eſt, vt Puta in Theologiæ ſtudio, in quo gradus quatuor reperiun- tur: tribus ſuperioribus gradibus decem annorum ſpatium, ſex vero annorum infimo præſcriptum eſt. In ſtudio iuris ci- uilis aut pontificij ſummmo ac medio ſeptenniũ, infimo quin-
quennium eſt ſtaturum. Eademque eſt ratio medicinæ, niſt quod infimi gradus in ea ratio non habetur, vt diximus. In dia-
lecticæ philoſophięque ſtudio quinquennium magiſtris præ- ſtiruitur:& iis qui&αιαρσαςμσᷣαάακe tirulo ornari ſolent.. præ- terea, tit. de collat. in conc. Excipiuntur generoſi homines,&c claris natalibus orti, quos nobiles ac gentiles appellamus. In qua nobilitate iudicanda vtriuſque parentis genus ſpectatur. Nam ij ad primum gradum in ſtudio iuris cimlis aut pontificij poſt triennium aſpiranr, idqne arbitror conſtitutum eſſe, vt id genus homines ad ſtudium iuris allicianrur, quibus publice intereſt Reipublicæ gubernacula potius, quam tenuis fortu- næ homin bus committi, eadem prorſus ratione, qua M. Ci- cero quondam Romæ ſenatum decreuiſſe ſcribit, vt de prin- cipum filiis ſex ſingulis Hetruriæ populis in diuinandi arte in- ſtituendi traderentur: Ne ars, vt ipſe inquit, tanta propter te- nuitatem hominum à religionis authoritare ad mercedem& quæſtum abduceretur. Splendor enim ille natalium non me- diocre calcar eſt ad virtutem. Vnde Saluſtius in Iugurth. Sæ- pe, inquit, audiui Quintum maximum, P. Scipionem, præter- ea ciuitatis noſtræ præclaros viros ſolitos ita dicere, cum ma- iorum imagines intuerentur, vehementiſſime animum ſibi ad virtutem accendi, ſcilicet non ceram illam, neq; ſigurã tan- tam vim in ſeſe habere, ſed memoria rerum geſtarũ cam flam- mam egregiis viris in pectore creſcere, neq; prius ſedari, quam
virtus eorum famam atq; gloriam adæquauerit. Quod ſi quis indignetur nobilibus tantum deferri in eccleſiaſticis honori- bus Fwaends ‚quorum pleriq; fortaſſis à maiorum virtute & gloria quam longiſſime abſunt, is quæſo, Senecã audiat, ita loquentem lib. 4. de beneſic. c. 30. Aliquando daturum me et- iam indignis quædam non negauerim in honorem aliorum: ſicut in petendis honoribus quoſdam turpiſſim os nobilitas induſtriis. ſed nouis, prę ulit. Nõ ſine ratione ſacra eſt magna- rum virtutum memoria,& etiam plures bonos iuuat, ſi gratia bonorum non cum ĩpſis cadat. Ciceronẽ filium quæ res con- ſulem fecit, niſi pater? Cinnam nuper quæ res ad conſulatum
HHH 3
63