Procsurst.

Caſa. no- ſ

ing.

20 1 1 IN TIT. XVIII. DE OFEFICIO

PERÆ SIDLIS.

2 32.

RAsrors appellatio generalis eſt,& ſpecialis,

1.1. hic. Nam appellatione Præſidis generaliter 6 continentur, proconſul, legatus Cæſaris, cor- rector, conſularis,& omnes alii, qui prouinci- vregunt. C. vt omnes iud. tam ciui. quam cri- ** mi. Specialiter autem præſides dicuntur, qui cum præſidatus titulo in prouincias mittuntur: qui titulus ce- teris inferior erat, vt ante diximus. Proconſulis maior digni- tas, auctoritaſq; erat, cum ad prouincias proconſulares regen- das ſenatotes taatum, ac conſulares mitterentur. l. 1. hic. Nam proconſul ſpectabilis eſt, ceteri fere prouinciarum rectores clariſſimi ſunt, excepto præſide Dalmatiæ, qui perfectiſſimus dicitur. Præſes autem prouinciæ maius imperium omnib. ha- bet in prouincia poſt principem. l. 4. hic. Cæterum hic obiter & per tranſennam notandum eſt tradi præcepta quædam, quę ſetuare debet præſes prouinciæ in prouincia regenda: veluti ne prouinciales in vlteriorem familiaritatem admittat,& ee- tera id genus. Officium eius in his verſatur: In primis in iure reddendo, quod, quemadmodum facere debeat, Calliſtratus docet in l. obſeruandum. hic. Sed ius reddit tantum in homi- nes prouinciæ ſuæ. l. 3. hic. Item ius non reddit ſuis. l. ſenatuſ- conſulto, hic. ſed in ſuos poteſt. I. 4. C. de offi. rect. prouin. Iu- riſdictionem exercet voluntariam,& contentioſam. l. 2. hic. Dat iudicem, ſi ita ei viſum fuerit. l. ſæpe.& l. ſeq. hic.& l. pla- cet. C. de pedan. iud. In facinoroſos animaduertit gladio, pœ- na metalli,& aliis huiuſmodi pœnis l. i licitas.§. qui vniuerſas. hic.In vincula coniicit non tantum nocentes, ſed etiam furio- ſos, qui aliter contineri non poſſunt. l. congruit.& l. diuus. hic. Non deportar in inſulam. l.. infra de leg. 3.l. inter pœnas. infr.

de interd.& releg. In pœnis infligendis ſeuerius animaduer-

tit, propter circumſtanrtiã aliquam: qua in re plerunq; damni dati rationem habet. l. vlt. hic. Vltro conquirit facinoroſos in- terdum, vt quicta ſit, pacataque prouincia. leg. congruit. hic. Curare debet, vt omnis fraus, ſimulatio, iniuria,& vis prohi- beatur. l. illicitas. hic. Ædificiorum refectio ad ipſius curam pertinet. l. 7. hic. Mulctam dicit, eamque remittit interdum propter inopiam, l. illicitas.§. vlt. hic. l. eos. C. de mod. mul. l. aliud. infra de verb. ſign. Omnium igitur magiſtratuum, qui Romæ ſunt, partibus fungitur. leg. ex omnibus.& l. ſeq. hic. Nec recuſari poteſt, cum nemo audeat tanto iniicere ſuſpicio- nem magiſtratui. Donum non capit. l. plebiſcito. hic. Fines prouinciæ non excedit. l. illud. hic. Finitur poteſtas eius ad- uentu ſucceſſoris.l. ſi forte.hic. Abdicatione non amittit im-

perium. l. pen. hic. Finita poteſtate manet in prouincia quin-

quaginta dics. C. vt omnes iud.& Nou. 8. vt iud. ſine quoquo ſuffrag. IN TIT. XIX. DE OEFICTO PROCVRATORIS CASARIS, vel Rationalis.

& RocvRAToR Cæſaris dieitur, qui rerum princi-

/s pis priuatarum procurationem habet: quam pro- 2 curationem primum ſub Seuero cõſtitutam fuiſ-

. ſe auctor eſt Spartianus. Idem& Rationalis dici-

etur in inſcriptione, ſicut& apud Capitol.& Lam-

pridium in Alexandro,& in.. C. de mo. mulct. noſtri autem

Conſulti qui caſtius locuti ſunt, eũ qui publicum fiſcum cura-

ret, procuratorem Cæſaris, non rationalem dixerunt. Dici- tur etiam curator Cæſaris. l. vlt. hic.& procurator priuatæ ra- tionis l.proeurator. C. de eden.& rationalis rei priuatæ l. vlti.

O.de aduo.fiſ.l. 4. C. de fund. rei pri.& præfectus fiſci. a. infr. ne quid in loco pub.& Ilς αιeάο in EÆgypto apud Strabonem li. 7. Differt àcomite rerum priuatarum, de quo extat titulus in C. nam ſub hoc comite erant rationalesrerum priuata. ba- ſtagmata priuata: nam aræſua fuit ferculum rebus fiſcalibus deportandis accommodatum. præpoſiti gregum& ſtabulorũ procuratores ſaltuum. atque etiam ſub diſpoſitione illius Co- mitis erant ſacræ largitiones; apud auctorem notitiæ Roma- ni imperii. Sed alia poteſtas acceſſit huic comiti, vt conſtat ex formula Caſſiodori lib.. Var. Dè hoc tomite ſcribit Theo-

Franc. Duareni Comment.

doritus lib. 3. Eccl. hiſt. c. 12. Eſt& alius comes, qui dicitut ſa-

crarum largitionum, qui donis præſidet principis,& remune- rationibus, auctore Caſſiodoro. l. palatinos. C. de pal. ſac. lar.

Sed aucta eſt eius poteſtas,& quædam alia ei attributa ſunt,st Caſſiodorus oſtendit. Hic autem rem gerit Cæſaris, ſicut ali- Wne⸗ 2 us quiuis procurator, tametſi quædam præcipua, ſpecialiaque„ habeat. l. I.& 2. hic. Nempe quod Cæſaris nomine hæredita-

tem poſſit adire& colligere principis pecuniã ſiue ex hæredi-

tate, ſiue ex delicto, ſiue aliunde debitam: iuriſdictionem nul-

lam olim habuit, vt aperte oſtendit Dion. in Tiberio. Primus

omnium Diuus Claudius iuriſdictionem ei dedit. Tacit. lib. 12. Eodem anno ſæpius audita vox principis, parem vim ha- bendam rerum à procuratorib. ſuis iudicatarum, ac ſi ipſe ſta- tuiſſet. Ac ne fortuito prolapſus videretur, Senatus quoque eonſulto cautum plenius quam antea,& vberius fuit. Sueton. in Clau. Vt rata eſſent, quæ procuratores ſui in iudicando ſta- tuerent, precario exegit. Rationales tam cito mutabar, vt ne- mo niſi annum compleret, eoſque malum neceſſarium voca- bat. Hodie iuriſdictionem habet inter fiſcum,& priuatos. l. nec quicquam. ſupra proxi. tit.l.. C. de iuriſd. l. procurator. C. de eden.& tit. C. vbi cauſa fiſc. Pœnæ tamen conſtituendæ ius non haber. l. vlt. hic.

IN TIT. XX DE OFFICIO IV-

KRIDICI ALEXANDRIK.

3 8 A . S — 4

hunc faiſſe iuris dicendi poteſtatẽ. Spartianus Dr D in Feuero: Alexandrinis ius Buleutarum, d eſt, creandorum decurionum dedit qui ſine publico conſilio, ita vt ſub regibus, ante viuebant, vno iudice contenti, quem Cæſar dediſſet. Eius officium ver ſatur in iuriſdictione. itaque poſſunt adoptiones apud eum fieri, quaſi legis actionem ha- beat. I. 1. hic. Tacitus lib. 12. Diuus Auguſtus apud equeſtres, qui Ægypto præſiderent, lege agi, decretaque eorum perin-

de haberi iuſſerat, ac ſi magiſtratus Romani conſtituiſſent.

Datio tutoris ſpecialiter quoq; huic permiſſa eſt. l.z. hic. Item

donationum inſinuatio, publicatioq́; apud hunc magiſtratum

fit. l.1. eo. tit. Et hunc Auguſtus præfecto Ægypti quaſi ſpecu- latorem appoſuit. Erant præter ſupradictos magiſtratus Ro- mæ& in prouinciis alii magiſtratus, vt Duumuiri, ciuitatum

defenſores, ſicut Tribuni plebis Romæ. Etita hi ſunt diſtin-

guendi magiſtratus. Tacitus lib. 12.

IN TIT. XXI. DE OFFICIO E. IVS, CVI MANDATA EST iuriſdictio. b

De hoc dicemus infra ſub titulo de iuriſdictione omnium iudicum.

XXII DE OFFICIO ASSESSORV M.

IN TIT.

—

N

OIEBANT olim magiſtratus aſſeſſores quoſdam, & conſiliarios aſſumere, quorum in conſilio in 2 reddendo iure vterentur. l.I. C. eo. Quo munere functi ſunt aliquando Paulus, atq; Vlpi. apud Pa- pinianũ Præfectum prætorio, vt auctor eſt Lam- pridius in Alexandro. Vide l. metum.§. ſed quod prætor. j. de co quod met. cauſ. Verum ita demum magiſtratibus licer hos deligere, ſi idonei ſint. Eligi enim debent viri ſpectatæ probi- tatis, innocẽtiæ,& integritatis,& præſtantes ſcientia iuris. In- fames aſſidere prohibẽtur. l. licet. 2. hic. Libertos aſſidere poſ- ſe Martianus ait, d.l.2. quanquam lege Viſellia ab honoribus Quales repelluntur. C. ad leg. Viſel. Hinc Sueton. in Nerone: In cu- ſeſſêres riam libertinorum filios diu non admiſit, admiſſiſque à prio- b ribus Principib. honores denegauit. Item non poſſunt in pro- uincia ſua aſſidere vltra quatuor menſes. l. in confiliariis. Cod. eod. l.hi qui.l. ſi cui.infra ex quibus cauſ. maio. S partianus in Nigro: Huius illud fuit, vt nemo aſideret in ſua prouincia, qui

b b locus

᷑—“—“ 1

ſſſſſſſſ