Qus ſit ſtrauit. Nam& de huius Piſonis præfectura meminit Taeit. li. Aeeu, ſ. inter illuſtres autem numeratur præfectus vrbi. l. quicquid. 97 C. de aduo. diuer. iud.& dignitate par dicitur eſſe Præfec. pręt. I.1. C. de præf. præt. lib. 1z.& magiſtratuum vrbis maximus. l. Poteſſas 3. C. eo. tit. Eſt enim prætore maior, quamuis olim inferior eſ- „ ſet, vt videre eſt ex Gellii lib. 14. c.⁷. Sed& criminum omnium Hea. cognitio, quæ intra vrbem admitcuntur, ad præfectum vrbi pertinet. l. I. hic. Hinc lunenalis Saty. 13. Hec quora pars ſcelerum, quæ cuſtos gallicus vrbi⸗ Dſque adlucifero, donec lux occidat audit? Humani generis mones tibi noſſé volenti Suficit vna domus. Curaq; annonæ ad huius officium ſpectat. l..§, cura carnis hic. l. I. C. eo. Nam ſub huius diſpoſitione eſt præfectus anno- næ,& tribunus fori ſuarii, apud auctorem notitiæ Romani lm perii. Item quies popularium, diſciplina ſpectaculorum,& ce- tera id genus, de quibus in l. 1.§. quies. hic. Cauſarum ciuilium, & pecuniarum nulla ei cognitio hic attribuitur, præter quam, ænaru ſi adeatur ab argentariis. l. penu. hic, aut contra ab aliquo con- genera querente de fraude ab argentario commiſſa. At vero variis pę- ‚uen,„ nis vtitur adnimaduertendo in facinoroſos. Et mentio hic fit ſes Vre. relegationis, ac deportationis in inſulam, fuſtigationis, dãna- batar. tionis in metallum, interdictionis,&c. Eſtq́; hoc præcipuum

1 3 Franc. Duareni Comment.

Macedonia,& Dacia. Sub Macedonia quinq; prouinciæ nu- merantur. Sub Dacia ſex. Meminit quoq; luſtinianus prefecti prætorio Africæ C. de offic. præf. præt. Afri. quem conftituit poſt deuictam Africam,& à Vandalis ereptam, vt ipſe teſtatur. Africam hic accipimus, non tertiam partem orbis terrarum, ſed minorem Africam, cuius caput erat Carthago, vt ex con- ſtitutione Iuſtiniani, quę de officio huius prefecti eſt, apparet. Apudeundem zuctorem notitiæ Romani imperü comme- morantur& alii præfecti in imperio occidentali: veluti præf. præt. Italiæ, præfectus prætorio Galliæ.

C A y. II I. De poteſtate Præféctorum.

X Vlla dignitas poteſtati huic æqualis eſt, vt iam diximus. 1 X Nam ſapremiiudices ſunt,& de appellarionibus cogao- ſcunt. d. lpræcipimus. C. de appellatio. nec ab corum ſenten- tia appellatur, vt hic dicitur. Admittitur tamèn aduerſus ſen- tentiam eorum ſupplicatio. C. de ſent. præf. præt. l. ſi quis C. de precib. imp. offer. No. 119. vt ſpon. larg. quæ in Gallia dicitur requeſte cinile,& ſæpe in foro loeum habet,vt& nonnunquã aliud temedium ꝙ noſtrates Galli vocant propoſition d erreur. Reſtituitur etiam minor aduerſus ſenteutiam præfectorum rætorio: ſed ab ipſis tantum, non etiam ab aliis magiſtratib. vt hic& l.præfecti. infr. demin. Præterea publicæ diſciplinæ emendatio ipſis commictitur, vt hic Arcadius ait. Itaq; in iudi- ces etiam inferiores animaduertunt. l. 3. C. eod. Deniq; præ- fectus prætorio ius conſtituit perpetuum, modo nihil legibus contrarium ſtatuat. l. 2. C. eo. Quare poteſtatem principi pro- ximam,& propè æqualem habet. Libellus tamen ei datus litis conteſtationem non facit. l.1. C. eod. ſicut libellus principi da- tus. l.1.C. quando li. pr. da. lit. conte ſt. fac. Solet autem quæri, cui noſtrorum magiſtratuum cõparari poſſit.& puto nullum eſſe ſimilem, facileq́; aſſentior dicentib. reges ſimiles eſſe præ- fectis prætorio, qui ſe Impetatori ſubditos fatebantur. Hi au- tem præfecti prætorio ſuos vicarios in prouinciis habebant, qui illorum vice fungerentur.

IN TIT. XII. DE OFFICIO

PRTFECTI VRBI.

LIR8 cum in Republica non erant magiſtratus; ſdproficiſcebantur militiam forte, aut in pro- à uincias earum regendarum cauſa, conſtitueba- tur Præfectus vibi, qui ius diceret in vrbe, vt auctores ſunt Pomponius l. 2.§. 17. de orig. iur.

*☛ D Taci. li.z. Suetonius ſcribit Iulium Cæſarem Præfect os pro Pætoribus conſtituiſſe, qui præſente ſe res vr- banas adminiſtrarent. Hinc cuſtos vrbis à quibuſdam dicitur,

veluti à Iuuenale Satyr. 13.& Seneca epiſt. lib. 12. epiſt. 84. vbi L: Piſonem vocat vrbis cuſtodem.& eodem in loco, Officium

inquit, quo tutela vrbis continebatur, diligentiſſime admini-

8

in eo, quod deportat in inſulam: ꝙ præſidib. non permittitur. L. J. de l.z. Verum hæc porteſtas, vrbis fines, aut certe centeſi-

mũ milliare non excedit, l. 1.§. cum vrbem. l. vlt. hic.l. 4. C. eo.

Quare non poteſt ex prouinciis homines euocare. l. 2. C. co. Extra vrbẽ tamen poteſt iubere ſusſcardeſ vera eſt apud Vlpi.

lectio inl. vlc. hic. Præterea præfectus vrbi ex appellatione co- gnoſcit. leg.ſi apud.i. cum appellatio. C. de appell. Caſſiod. Tu ex deſignatis lege prouinciis ab appèllatione cognoſcis.

1N III. XIII DE OFFEIGIO QYASTOR I S.

ARkiA funt Quæſtorum genera, quorũ men- tio cſt in iure ciuili. Quidam præiuat ærario, & à quærenda, conſeruandaq; pecunia publi- ca nomẽ habent, vr auctores ſunt Pomponi- us in l. 2. de orig. iu. Taci. li. 1i. Vlp. hic. Sueto- nius in Clau. e. 24. Collegia quæſtorum pro ſtratura viarum gladiatorum munusiniunxit, detractaq; Ho- ſtienſi,& Gallica prouincia, curam ærarii Saturni reddidi, ꝗ medio tempore prætores, aut vtiq; tunc prætura fuactiiuſti- nuerant. Hæc quæſtura initium eſt honorum gerendorum, vt hic Vlp. ait,& Cicero in Verrinis. Itaq; quos olim principes ad honores prouchere cupiebant, curabant, vt Quæſtores crea- rentur:& hi proprio munere Quæſturæ non fungebantur, ſed liberis, epiſtolis, ſiue orationib. principium legendis vaca- bant. Suero. in Nero.& Lampti. in Alc. Sed& de quibuldam reb. orationes ad Senatũ miſſas, præterito Quæſtoris officio, per Conſules plerunq; recitabant. Candidatos principis ex iua prouincia iuſſit munera populo. dare, ſed vt poſt quæſturam acciperent præturã,& inde prouinciam regerent. Spartianus in Adriano: Quæſturam gelſſic, in qua cum orationem Im- peratotis in Senatu agreſtius pronuncians riſus eſſet, Latinis operam dedit literis. Sueto. in Clau. Alii erant Quæſtores, qui

quæſtiones, iudiciaq; publica exercebant: quorum me:uinit

Pomponius lupra de ori. iu. Eſt& Quæſtor ſacri palatu, ſum- mus, ampliſſimuique magiſtratus: quo functus eſt Tribonia- nus noſter. C. de vet. iure enucl. Huius officium verlſatur cir- ca leges dictandas,& preces, ac reſponſa principum ſubno- tanda, vt eſt apud auctorem Noritiæ Romani Imperii. videl. Vlt. C.de diuer.reſcrip.& Nouel. 11 4. vt diui. iuſſi. ſubſer. hab. Videturq; non diſſimilis Cancellario Franciæ: quod vel Caſ- ſiodori formula oſtendit. Itaque inter illuſtres hic recenſetur.

1I. 2. C. de offici. quæſt. l. præcipimus. C. de appell. Hic iadicat

cauſſas appellationum ſimul cum Præfecto prætorio. d. l. præ- cipimus.& Nouel. 23. de appella. Sub huius diſpoſitione ſunt militantes in ſcriniis. l.1. 2. 3. C. eo. Alius eſt Quæſtor inuen-

Luæſlos

tus,& inſtitutus à luſtiniano, ad vagos homines, peregrinos, elius, 2

& inertes inquirendos: de quo conſtitutio Nouel. 80. titu. de 1“ε‿e u. des

quæſtio.

IN TIT. XIIII DE OFFICIO

PRXTORI S.

RATORiuris dicendi cauſa primum creatus eſt Romæ. J.z. J. de orig. iur. quid autem ſit ius dicere,& iuriſdic. dicemus infra ſub ti. de iuriſ- dictione. Proponebat etiam edicta, vt admo- nerer ciues, de quibus rebus ius dicturus eſſet:

quæ edicta pro iure cetto, perpetuoq; recepta

ſunt. d. l. z. de orig iur.. ius autem. ſupr. de iuſt& iure. Ex quo apparermaximam olim fuiſſe huius magiſtratus auctoritatem ac maieſtatem. No. 13.& apud Ciclib. 1 e. epiſt. ad Plancum. Sed ea paulatim decreuit, tandemque in ordinem redacta eſt. Nam tempore luſtiniani nec dabat iudicia, nec edicta propo- nebat: nullaq; huius magiſtratus formula apud Caſſiodorum reperitur. Et videtur recẽſeri inter clariſſimos tantum. l.. J. de reb. eor. l.3. C. de proc. tametſi wagis placeat aliis eum ſpecta- bilem eſſe Nou. 23. Huius poteſtas deſcribitur à Conſtantino inl. 1. C. eo. ti. Et de ea quædar alia colligi poſſunt exiis, quæ Vlpi. ac Paulus hic tradiderunt inl.. a.& vlt. Ab huius ſenten- tia Prefectus vrbi appellatur.l. ſi apud. C. de zppel Hic tracta-

infi- FrAr er.

Poteſf a⁵

tur q. de errore publico, an ius faciat. Et ius facere dicitur l. 3. yratoru

Barbarius. hoc titu. Hæc fiquidem lex ſcripta eſt ad Sabinum, qui ante monarchiam vixit. In hac igitur l. arg. ducto à minore vſus

quει laer

toti. Luanta ciull

ynucoia ptoc

Kagur. lulli ius resle Alen appe conl

aäm