Praefatio.
IHis commentariis sollemnia scholae Portensis saecularia agenda indicimus, multo laetiora ac splendidiora, quam qualia vel proximo saeculo(1743) institui potuerunt, quo Porta, etsi sub Friderico Augusto II., Freytagio rectore, bona fama florens, saeculi ingenio rebus scholasticis parum favente, publica luce minus enitebat, vel superiore, quo bello exitiabili per quintum et vicesimum iam annum patriam foede dilacerante, miseri praeceptores, Kühnio rectore, cum schola per plures annos prorsus deserta militumque insolentiae permissa fuis- set, vix cum undecim alumnis natalem Portae centesimum agere potuernnt. Ad ea nobis- cum pie celebranda, hoc tertio saeculo felicioribus auspiciis finito, cum patria dinturnae pacis muneribus ac copiis florente, tum scholae ipsius statu prosperrimo, invitamus et viros omnes summe reverendos, qui rebus nostris vel praesunt in Augustissimi Regis consiliis, vel favent in doctorum collegiis, et alumnorum praesentium patres, et omnes qui huic scholae pridem adscripti fuere vel praeceptores vel alumnos piam Portae memoriam ser- vantes, ex omnibus patriae partibus ut huc frequentes conveniant et nobiscum Almae Matris honores hoc festo die agant.
Quod cum facimus, primum omnium, hic ipse dies XXI. Maii saecularibus sacris in- stituendis cur contra superiorum temporum usum delectus sit, exponendum certisque argu- mentis probandum arbitramur; ne quis sollemnia Portae natalitia per plura saecula Calendis Novembribus celebrari solita ideoque per ipsam consuetudinem quasi consecrata, in hunc diem transferendi consilium, levibus nec satis idoneis rationibus conquisitis, vel a nobis temere propositum, vel a summis viris his rebus nostris praefectis, probatum et acceptum, vel ab Rege Augustissimo ipso confirmatum esse putet.
Ac scholae Portensis natalem adhuc Calendis Novembribus celebratum esse ea de causa, quod illo die a. 1543. primus omnium alumnus Nicolaus Lutze Kindelbruccen- sis in hunc ludum receptus esse dicitur, inter omnes constat. Cuius rei testis est Per- tuchius, olim rector Portensis, in Chronicis T. I. p. 75. a. 1612. 4. his verbis:„Et „disciplinae scholasticae initium factum est anno 1543 die I. Novembris, qui est Omnium „Sanctorum, quo primus in Portam se contulit Nicolaus Lucius a Senatu Kindelbruccensi „transmissus.“ Ouihus verbis nihil aliud potuit significari, nisi puerum illo die primum affuisse, cuius adventu ludi copiam vel factam esse vel mox fore discentibus probatum sit. Verum autem disciplinae scholasticae initium illo die haudquaquam factum est. Nec
enim unius pueri adventu ludus potuit aperiri, cum certe pluribus opus esset discipulis con-