refert, utrum quod interdum fieri videmus, consilium ad praesens tempus duret necne. A qua ratione minime discedit ille locus, qui legitur Antiph. Tetr. A, y. 2. s“re dα2οs ενπνςα ⁵⁊τ⁊ ν τι+τοοονντον τπαœαe—wνεοννe dsre un, d⁵eν dva u, 9601, qiεᷣςραννεέοασν αάoνς, du τoντυν σνρ τς αezoνονσμασ eν εννορισσεo xa eis rouroug νν ν rέυƷρλτονα xæν; tunc scilicet vere consilium fuit, sive fuisse fingitur, cumque huius sententiae veritas ad quodvis pateat tempus, facile ad praesens quoque referri quidem licet, si mente cogitaveris: velut nunc, fingite, a vobis. Indivativo autem falsus efficeretur sensus: reprehensi iam sunt, id quod minime accidit. Optativi contra forma optime hoc loco scribi potuit, nam quae est huius modi natura, et tempus et rei eventum negligit dubiumque relinquit, quid futurum esse duxeris, id quod rei fictae consentaneum, velut in Isae. III. 28, 105 ⁷³ εl dοιν εέμιαιιινυμααeν τν εyνmσν Sos uν εᷣπααεᷣετo isc rolœνri yuαια, S³ον Ʒτνmννε ἀενοσον ττο³ιν muμueυχ⁴⁴ον‿νᷣνSνυννν ου⁵μοοναάero&xεuνναάτνεπ Tij yvycixi, Iiα ⁴μ εmππm εέ̈έωeνένν ε̈νοατο ᷣͥdioσ deντενασν, dτε Sνοατο, zije yvrxixog. Endii frater Nicodemo consilium attribuens id agit, ut suam ipsius rem defendat; si autem indicativo sysrsro uteretur, quem poni potuisse Gerth putat, Nicodemi opinionem tueretur, cum concederet, consilium quidem illius fuisse, sed rem aliter evenisse: Pyrrhum Nicodemi sororem in matrimonium duxisse sed postea exturbasse. Hermanni¹) autem doctrina quam Kuehnerus, alii secuti sunt, coniunctivum etiam post praeteritum poni, si res, quae coniunctivo illo significetur, adhuc duret, non iam placet, neque enim ubique talem legem cerni recte Gerthius²) monuit. Sed quoad fieri potest, rem plane proponam: indicativo opus est, si, quod plerumque fit, simul cum fine rerum cognitio exprimenda est; coniunctivo modo purum fertur consilium in rem, quam quis fieri vere aut vult aut voluit; optativus indicat de re impetranda aut dubitari aut dubitatum esse.

A finalibus seiungi non possunt enuntiata, quae a verbis timendi recta rem quandam quasi prohibendam esse indicant, quae falso Kuehnerus,³) alii generi interrogativo adnumerant. Recte rem Aken in libri par. 159 et Baeumlein in libri de modis pag. 105 et 195 exposuerunt. Nam ui) particulae optativae l(iνςα) contrariam significat voluntatem. Quare illa quoque exempla supra iam allata, quae praeteritum exhibent, item atque optativa et finalia explicanda sunt. Quod autem, si timendi verbum ipsum sensu irreali ponitur, usus a ratione finali differt, ita ut in sententia recta nunquam praeteritum admittatur, nihil habet miri. Si enim liceret dicere: 8„ροο.σ o μν επέαεσν, sensus prorsus obscurus aut omnino nullus existeret atque frustra quaereres, utrum ceciderit necne. nam, ut supra„π irν, verum deam dixisse, ita*³αν εiρη̈☛κεeν significaret fere, eum cecidisse, cum ex verbis s†νσν e˙ eum non cecidisse putares. Kuehnerus¹) quidem in duobus exemplis indicativum irrealem, qui vocatur, assimilationis

1) Herm. ad. Viger. 350. 2) Progr. Dresden. 1878. pag. 13 3) par. 589.— 4) par. 399. 6. a.