— 300—
han das zeychen des bosen geystes, das sie sin knecht, diener sint. patet: Qui sernus est peccati, seruus est et diaboli¹); Vnd vsseczig, quia habent lepram in anima; vnd sint getod durch die dotsunde von dem ewigen leben etc. Das ander such da forn bij der bescribbung der dotsunde ²). [III Item multi boni fructus vtiles et proficui orirentur ex frequenti explicacione decem preceptorum in ambone post symbolum apostolorum.
Primus?): post breue temporis spacium omnis homo vtriusque sexus in singulari et particulari sciret decem precepta, ymmo brutum equus asinus pica etc. lapis studerent, siue eis placeret siue displiceret, si haberent naturalia in- strumenta labia dentes etc., et scirent loqui directe et plane sequenda materna lingua praedicatorem dicendo: Eyn got saltu anbeden, glauben, vt sit eyn got. Eyn got; praedicator: saltu anbeden; laicus similiter dicendo: saltu anbeden; praedicator: glauben; laicus sequendo: glauben etc., vt in symbolo apostolorum etc. patet quia ex actibus frequenter reiteratis generatur habitus et ille habitus de sui natura est productiuus noui actus. IIla proposicio est vna maxima et principium, Et contra negantem principia non est disputandum etc. Sed quod sit bonus etc. quia omnis sciencia est de numero bonorum honorabilium etc. primo de anima.
Secundus ex primo sequens ⁴): in breui tempore sciret quotum seu quotitatem, id est: primum, secundum etc. sextum etc. ex instructione et sacerdotis significatione; patet quia intellectus est quodammodo omnia. Et innata est nobis via a communioribus ad difficiliora., Et omnis homo natura[22] scire desiderat. Et vexacio dat intellectum.
Tercius?): quasi omnes sermones clarius ac memo- riter in singulari intelligeret, quod praecepta vocantur iudicia,
¹) Hier scheinen zwei Bibelstellen verwoben zu sein: 1. Joh. 3, 8 qui facit peccatum, ex diabolo est und Joh. 8, 34 qui facit pec- catum, servus est peccati.
²) D. i. die oben S. 291 f. erwähnte Diffinicio pecc. mort. vgl. unten Seite 303, Anm. 1.
³) Jeder würde die zehn Gebote„im einzelnen und besonderen“ auswendig lernen, da sie ja schliesslich selbst ein unvernünftiges Ge- schöpf auf diese Weise lernen würde.
⁴) Jeder würde, was eigentlich schon gesagt ist, auch lernen, welches das erste, zweite, dritte.. Gebot ist.
⁵) Man würde alle Predigten besser verstehen, da in allen Pre- digten die Gebote irgendwie erwähnt werden. Das ist schon aus ihren vielen verschiedenen Benennungen zu schliessen, die Hugo v. St. Victor im Anfang seiner Abhandlung: De nominibus praeceptorum Dei, con- tentis psalmo CXVIII et de causis eorundum(b. Migne Patrologie
jastifcacio. jasticia, M 5ancio vic dde. Node gerbo, via. jteraliter mandata. Qut modum generalio directione larem et natim, qu ltem iam here ich Lü kyrche vnfridlich die musz mir gewe jch evnen vol Sehe en peccata a condicion vnser ruf quia igno
elusiones.
1


