Ioan. de Sacro Boſco. 19

miſphærium attollitur,&t hic Romæ 42- ferme grad. Vtrunq; hunc polum pul chre deſcribit Vurgilius, cum ait.

Hic Vertex nobis ſemper ſublimis, at illum

Sub pedibus ſiyx at ra videt, maneſq profundi..

A Nautis vterq; polus ſtelſa maris, ſeu ſtella nautarum dicitur, non quod poli Stella ma ipſi ſint ſtellæ, ſed quod prope ipſos ſint ſtellęe quædã ita propinquę, vt vix moue is idem ri cernantur,(quamus iuxta polum Antarcticum nulla ſtella inſignis deprehenſa ſit, quæ minus, quæ grad. 30 ab ipſo polo abſit) quarum ea quę polo Arctico uiei niſſima eſt, in extremitate caudę vrlę minoris exiſtitzquę vero Antarctico polo vi cinior obſeruatur, in extremo pede ſinrſtro Centauri pofit- eſt. Quoniam vero ad has ſtellas Nautę reſpicientes itinera ſua per medium mare dirigunt, propterea— vtraque ſtella maris, uel Nautarum dici conſueuit. Vnde di-

DIcCVNTVR autem polid uerbo Gręco, oοαν⁴ν, quod ſignificat uerto ſeu cti ſint po eircumago,Circa enim illa duo puncta tota mundi machina indeſinenter circum li. uoluitur. Porro nonnulli hęc duo puncta Vertices, ſeu Cardines mundi appellant;

Sicut enim ianua circa cardines uoluitur, ita etiam tota mundi ſtructura circa dicta puncta, quę ſola im mobilia ſunt, couertitur.

quod po-

DIVISIO SPHAERAE MVNDI.

PHEÆRA autem mundi dupliciter diuiditur; ſecundum ſubſtantiam,& ſecundum accidens. Secundum ſubstantiam Déiſio in ſphæras nouem, Scilicet, ſphæram nonam, quæ primus ſphæræ ſe motus, fiue primum mobile dicitur:& in ſphæram ſtella- cũdu ſub- rum fixarum, quæ firmamentum nuncupatur:& in ſeptem ſphæras ſe- ſtantiam. ptem planetarum, quarum quędam ſunt maiores, quædam minores, ſecun dum quod plus accedunt vel recedũt a firmamento. Vnde inter illas ſphæ ras ſphæra Saturni maxima, ſphæra uero Lunæ minima existit.

COMMENTARIVS. Sphæra

Harc I8T ſecunda pars huius capitis, in qua duę diuiſiones ſpherę hic diuiſa mundi afferuntur, vna fecundum ſubſtantiam, altera ſecundum accidens. ſumitur Secundum fubſtantiam diuidit anctor ſphæram mundi in nouem ſpheras. In pro ſphę- qua diuiſione non ſumitur ſphęra, ut complectitur omnia corpora mundum ra cęleſti. uniuerſum componentia, cœlos uidelicet,& elementa: Sic enim plures eſſent ſphære, quam nouem, ut pa ulo poſt erit manifeſtum, quando de numero cœlo- rum,& elementorum eorumq ordine diſputabimus; Sed accipitur pro ſphera Differétia cęleſti, quę quidem conſtat, ſeu continetur duabus ſuperficiebus, conuexa ni- mirum exteriore,& concaua interiore, diciturque proprie orbis- Hoc namq; differt orbis a ſphęra, quod hęc ad centrum uique tota ſit ſoliga, unicaque tan-

inter orbẽ & ſpherâ,

3. m 3 ſphęra, ſeu rum ſuperficie, puta conuexa exteriore concludaturzorbis autem non ita, ſe Orhis Gcle duabus finiatur ſuperficiebus, unæ exteriore,& altera interiore, quales ſunt om- ſtis dubs nes cœli.

modis ac-

S EÆD quoniam ſphæra, ſcu orbis cœleſtis duobus modis ſumi poteſt: uno mo do pro quollbet orbe diuiſo ab alio, fiue ſit concentricus mundo, ſiue eccen- B 2 tricus,

cipitur.