Druckschrift 
Iacobi Zabarellae Patavini De Doctrinæ Ordine Apologia
Seite
76
Einzelbild herunterladen

Ad quintũ

Ad ſextum

76 Apologia

perturbationes, priuðs enim eſt cognoſcendum ſubiequm quam ea, quæ ipſi accidunt: nulla igitur uel naturæ ratio, uel occaſio poſtulauit ut ante de perturbationibus, quaàm de ipſa anima loqueretur. In has, aliasq; eiuſ modi difficultates eum incidere neceſſe eſt, qui dicat quanlibet diſciplinã poſſe uttolibet ordine arbitratu noſtro diſponi, proinde neglecto illo ue ro ordine, quo uno quælibet diſciplina ritè tradi poteſtalium audeat ma chinari, ut& Ariſtoteli,& aliis, quos admirata poſteritas eſt, præſtare,& ſapientisſimus omnium eſſe uideatur. Ad quintum argumentum iam ſatis ſuperq; reſponſum eſt ſupra. Ad ſextum de arte mexhes incipiente ab ele mentis iam dictum eſt per id non ſtare, quin eius ordo ſit relolutiuus-

Quod uerò de grammatica dicitur ſeruante ordinem compoſitiuum ſol-

uitur per ea, quæ diximus in cap. ſeptimo ſecundt libri de natura logicæ: grammatica enim eſt ars fabricatrix inſtrumenti intellectualis, quemad⸗

modum etiam logica, quo fit ut productionem inſtrumenti à doctrina ſeiunctam, ut artes non habeat, non eſt igitur mirum ſi in grammatica ſeruatur ordo compolſitiuus, quia omnis produdtio hoc ordine procedit,

& dodtrina illius artis eſt ſimul productio habitus grammatici in animo,

ad ſeptimũ quemadmodum& de logiea diximus, Septimum argumentum aliquid

5g

fortaſſe roboris haberet, ſi concederemus plures in eadem diſciplina ordi nes eſſe poſſe ſed quum ordo uniuerſalis in ſingula unus ſit ſiue compoſi

tiuus, ſiue reſolutiuus, neceſſe eſt unum,& eundem eſſe ab initio adccalcé

diſciplina; in arte enim una unus eſt finis, à cuius notione ad principio- rum inuentionem utcunq; progredientes unum reſolutiuum ordinem ſtituimus; Quanuis enim posſit in aliqua parte notari progreſſus aliquis compolitionem præſeferensis tamen non eſt ordo compoficiuus ſed reſo lutiuus, quatenus eſt pars ordinis reſolutiui, ut ſæpe dictum eſt de prima artis medicæ parte, quæ phyliologica dicitur: ſic etiam in poſtrema illius artis parte, ubi agitur de compoſitione medicamentotum, compoſitiuus ordo leruari uidetur procedendo à ſimplicibus medicamentis ad ipſorũ compoſitionem;attamen eſt ordo reſolutiuus ratione torius artis, in cu- ius parte poſtrema agendum eſt de medicamentis tum ſimplicibus tuᷣm compoſitis quorum omnium cognitio ſcopus eſt ordinis reſolutiui: nec ob id dicemus medicam artem non habere ordinem unum a principio ad calcem, immo unum habet ordinem, qui dicitur ordo totius nec ua- riatur ob diuerſos ut uidetur, ordines partium ſfeorſum conſideratarum. Hoc idem dicimus de ordine cowpoß

ſcientiæ contemplatiuæ) inter cuius principia& remotisſima,& minus re mota,& propinqua& proxima unus ſeruatur ordo compoſitiuus, qui ex apparente reſolutione, quæ in aliqua ſcientiæ parte fiat, non uariatusnec labefadatur, nec multiplex redditur; præſertmm quum nullus in ſcientia

tiuo; unum enim eſt ſubrectũ unius

f