Liber Secundus 71

cat?& ædificator prius ex domo præcognita inueniat principia,& hac ra tione doceat artem, deinde ex iis inuentis operetur,& domum faciat? ar- tis igitur inuentio,& traditio idem eſt nec alio poteſt ordine procedere, quam reſolutiuo, quum omnino a fine auſpicandum ſit,& ad principio-

rum inuentionem progrediendum: Quare quum operatio non posſit eſſe niſi ex principiis, or dinem neceſſario habet compoſitiuum, proinde oppo ſitum ordini traditionis, ſeu inuentionis, ſeu conſtitutionis ipſius artis.„

.... 4.. Atrcn(. Quod enim uel nobis ipſis artem acquiramus, uel aliis tradamus, hoc cer„

tè accidens eſt quod nec naturam, nec ordinem artis uariare potelt. Sed.,,⁴. ,2

res ita clara eſt, ut digna non ſit, de qua plura dicantur, quum præſertim νμ ☚α declarata ĩam a me ſit in ſecundo libro de methodis. Ad quartum argu νννν

mentum meum ipſe multa dicit,& modò hanc reſponſionem adducit, mo Reponde 27 dò illam, nec ſibi ipſe conſtat; aliquãdo enim negat finem ſemper eſſe præ be una/ cogoitum, dicens eſſe quidem ꝑræcognitum fhut di ſed:quandoq; igno rari quid ſit, ut patet de fœlicitate in primo libro ethicorum, quid enim ſit fœlicitas multæ opiniones fuere,& de hoc diſputat Ariſtoteles ia pri= mo illo libro. Hæc uidetur eſſe prima eius reſponſio. Aliter etiam reſpan det dicens non eſſe proprium artium ordiri à fine, quia etiam ſcientiæ cõ templatiuæ traduntur cum quadam prænotione tinis, quod ipſe duplici ter oſtendit, primd quoniam Ariſtoteles in ſecundo phyſic. dicit eſſe præ noſcendas cauſas& præcipue finalem, quare uult etiam naturalem philo- ſophiam tradi quodammodo a notione tinis. Secundo quoniam in proœ-

miis ſcientiarum, ut in proœmio primi phyſic. proponitur finis, qui eſt ſcientia rerum naturalium,& ſic proceditur à notione finis. Sed nulla lia lnpuena- rum reſponſionum aliquid firmitatis habet; non prima, quia fateri poſſe- deo pelne. mus detinitionem fœlicitatis oſſerri nobis incognitam, attamen in hocsé ſu dici notam,& ceteris notiorem, quia ex eius cognitione cognitio cete

rorum pengdet, elt enim omnis ordinis condicio non ut ab is exordium

ſumatur, quæ iam per ſe ſint cognita, ſed ab iis, ſine quorum notitia nul lum aliorum bene cognolſci poteſt; nã hoc quoque eſt à notioribus auſpi cari, ut am declarauimus in primo Iib. de methodis. Ceterùm etiam ſi concederemus finem diſciplinæ moralis non eſſe præcognitum, ſatis ta- men nobis eſſet, per hoc non ſtetiſſe quin Ariſtoteles ab eo exordium ſum pſerit, Quid enim refert dicere non eſſe præcognitum finem in ea diſcipli naꝛ ſat mihi eſt eam tradi ordine reſolutiuo à notione finis; Multo igitur magis ubi eſt notus finis, a fine auſpicandum eſt, ſi etiam ubi eſt ignotus, ab co dodrinæ initium ſumitur; omnes igitur operatrices diſciplinæ tra- dendaæ ſunt à notione finis ſed re uera dicendum eſt etiam in morali diſci

plina finem eſſe præcognitum, ut etiam antè declarauimus, quomodo.n. tradita dicererur à notione finis, ſi finis eſſet incognitus? Eſt enim ibi finis

Secunda