Impu gna- tio.

Declaratio propõnis A riſt. in ini- tio primi li

bri Phy.

66 Apologiæ

dam notis principiis auſpicari ẽt illas, quæ dicuntur traditæ ordine reſo- lutiuo, manifeſtum eſt quòd a' primis principiis procedere non ſemper eſt ordine uti compoſitiuo, ſed quandoque etiam reſalutiuo. Sed hæc de- bilia, ac leuia ſunt,& uno ictu omnia corruunt, quærendum enim ab hoc erudito uiro eſt an Ariſtoteles in initio primi libri phyſic. dicens princi- pia& cauſas& elementa, intelligat ſola principia rei, quæ eſſendi princi- pia uocari ſolent, an principia cognoſcendi: ſi dicat principia cognoſcen di, propoſitio Ariſtotelis abſurda eſt, quia manifeſtam nugationem habet, quum idem prorſus ſit ſenſus prædicati,& ſubiecti; erit enim ſenſus talis, in omni diſciplina habente principia coguoſcendi cognitio omnium pen det ex eorum principiorum cognitione; at uerò principia cognoſcendi non dicuntur niſi illa, ex quibus reliqua cognoſcuntur perinde igitur eſt, ac ſi dicat, in omni diſciplina, in qua ſunt ali qua principia, ex quibus om- nia cognoſcuntur, ex iis omnia cognoſcuntur. Præterea, quum manifeſtiſ ſimum ſit omnem prorſus diſciplinam ſua habere cognitionis principia, non opus erat Ariſtotelis dicere, in omni diſciplina habente principia co gnitionis. Vt igitur has abſurditates uitemus, dicere cogimur Ariſtotelẽ intelligere principia rei,& a' re ad cognitionem argumentari’ ut ſenſus iilius propoſitionis ſit, n omni diſciplina, in qua aliqua ſint principia, ex ꝗ bus alia ſint, ex eorum cognitione pendet aliorum cognitio. Cõprobatur maximè ueritas hæc ex ipſo Ariſt. conſilio, ac ſcopo in eo primo libro, ꝗ nõ eſt agere de principiis cognitionis, ſed de principiis rerum naturahü, ꝗᷓ dicuntur elementa;& quũ in primo contex. collegiſſet de principiis eſſe primo loco agend, poſtea in ſecundo cõſiderat hæc abſcondita,& ignota offerri, ideoq; uia aliqua utendũ eſſe ad ea cognoſcẽda:at principia cogni tionis nõ pollunt offerri nobis incognita, qũo enim cogoitionis prĩcipia dicerentur? Hoc idem apertisſime confirmatur ex eo iplo loco, quem ad uerſarius pro ſe adduxit in primo contex. 6. metaph. quum. n. in arte me- dica ſanitas ſit principium cognitionis tãtum, non rei,nam in arte propo nitur finis non ut cauſa, ſed ut eſſetus producẽdus, ad cuius productionẽ idonea principia qᷓruntur, Ariſt. tamen nõ dicit ſanitatem in arte medica eſſe cãm& principium, ſic. n. principia cognitionis intelligeret, ſed dicit eſ ſe in illa arte aliquas ſanitatis cauſas, quare loquitur de principijs rei. Pa- tet igitur propoſitionem illam Ariſt. in initio primi libri phyſic. ſolas cõ plect ſcientias contemplatiuas, artibus aptari nullo modo poſſe; in hjs. n. ſunt quidem aliqua prima principia,& elementa rei, ut in arte ædificato- ria lapides,& cæmenta; ex his tamen non pendet cognitio reliquorum, ſed potius poſtremo loco hæc cognoſcuntur ex cognitione finis: ob id

notandum etiam eſt diſcrimen horum duorum locorum Ariſt. Nam i ini

—

tio primi phyſic. aggreſſurus traditionẽ ſcientiæ cõtẽplatiuæ nõ ſolum