Liber Secundus 63
artibus,& in actiuis diſciplinis non eſt neceſſaria perfecta ſubiecti cogni- tio, ſed rudis& imperfecta ſufficit in quamplurimis, ut in ſecundo libro de natura logicæ,& in ſecundo de method. diximus; non eſt igitur neceſ ſarium ipſum definire, eſt tamen neceſſarium definire finem. Quid ergo aliud eſt hoc, quam tres diſtinctos ordines cum Galeno confiteri? n5 eſt igitur hic uir clarisſimus inuentor, nec aſſertor duorum ordinum, quum tres quoque, atque etiam plures ordines ſtatuat, ſibiq; ipſe non conſtet.
cA PUT QVART Venr Argumena aduerſaru, quod cuilibet diſciplinæ qui-
libet ordo conueniat.
D tandem conſiderandum manet, cui diſciplinæ quis ordo conueniés
ſit, ego enim dixi ſolum compoſitiuum ſcientiis contemplatiuis aptari poſſe, operatricibus uerò ſolum reſolutiuum, Quod coufiteri cogitur quiſ quis differentias, quibus ordo à me in ſpecies diuiſus eſt admittat, quum enim ab ipſa ſeientiarum contemplatiuarum natura deductus ſit ordo cõ poſitiuus, à natura autem operatricium reſolatiuus, oportet eſſentialem ac neceſſarium illis eſſe compoſitiuum, his autem reſolutiuum ſed hanc(ẽ tentiam philoſophus ille efficaciter impugnat, nititurq; tum oſtendere quanlibet diſciplinam utrolibet ordine tradi poſſe indiſtinctẽ pro docen- tis arbitrio, tum ſoluere cuncta argumenta, quibus ego ad id probaadũ uſus ſum. Argumenta quidem, quibus iple contra me utitur, ad octo re⸗ digi uidentur, Primum tale eſt, A ſcientia naturali tranſeundo ad meta- phyſicam, à poſterioribus ad priora procedimus, ergo in ſcientiis utimur etiam ordine reſolutiuò; uam ſi procedere à prioribus origine eſt compo nere, neceſſe eſt ut procedere à poſterioribus ſit reſoluere. Secundò con- firmat multorum philoſophorum teſtimonio, qui contrariis ordihibus de ſenſibus egerunt; nan alij à tactu ad uiſum progresſi ſunt, ut Placo& Auicenna; alij a uiſu ad ractum, ut Ariſtoteles; atqui prior origine uiſu tactus eſt, ergo illi compoſitiuo ordine uſi ſunt, hic autem reſolutiuo. Ter Tertium ar tidò utitur ratione ſic, Vterque ordo in rebus naturæ ineſt, ergo nos, qui sumeatum in ſcientiarum traditione naturam æmulari uolumus, poſſumus utrunl- bet arbitratu noſtro ſeruare. Quartò argumentatur de artibus, Datur in Qnartũ ar- rebus arte factis uterque ordo, unus intentionis, alter originis, ut patet, gumentum ergo ſimiliter in artium traditione utrolibet ordine uti poſſumus. Quiatò Quintüar= ſumit argumentum ex uerbis Ariſtotelis in initio primi libri phyſic. ubi gumentum philoſophus inquit in omni diſciplina habente principia, cognitionem a-
liorum acquiri ex cognitione primorum principiorum: atqui artes oẽs 4
Primum ar gumentum
Secundum argumentũ


