76 Apologia

Confokatio periemus, quærendum enim ab hoc præſtantisſimo uiro eſt an putet ordi ſecũdæ ſpe nem hund in artibus, an in ſcientiis locum habere, ſi dicat in artibus, cer⸗ cici ordinis te non in aliis, quam in illis, quæ præter operationem aliquod opus relin- reſolutiui. quunt, quales ſunt ædificatoria, nauium eſſectrix,& aliæ plurimæ, in quib. totum& partes conſiderari manifeſte poſſunt; in his itaque ſi dicat hãc reſolutiui ordinis ſpeciem ſeruari poſſe, ut à toto,& eius definitione exor- gium ſamatur, ut à definitione domus, deinde ad partes domus tranſitus ſiat, hoc uerisſime dicitur, ſed ſciat hanc eſſe primam ſpeciem ordinis reſo lutiui eſt enim exordiri à fine, ut ait Ariſtoteles ſeptimo metaphyſ⁊ 3. do- mus enim in ea arte kinis eſt: ſed illud tamen eſt animaduertendum, quòd jnitium ſumitur a domo, non quatenus eſt totum, ſed quatenus eſt finis nã ſi finis artis non ſit totum aliquod corporeum ſed ſola operatio, uel quali tas, quæ quanta non eſt, non minus à fine auſpicamur, quo fit, ut in artibus per accidens ſit ut finis, a quo exordimur, ſit totum, ꝰ quo ad partes inter nas progresſio fiat, nam in arte medica finis eſt ſanitas, quæ corpus non?, à qua ad externas, quæ ipſam producunt, cavſas progreſſus fit ordine re- ſolutiuo. Has quidem poſſe huius ordinis difterentias dici ego non iafi- cior, ſed ut album,& nigrum ſunt differentiæ hominis, non ut eſſentiales, & quæ uarias cõſtituere ſpecies aptæ ſint, quum manifeſtum ſit, in his om nibus candem eſſe ordinis reſolutiui naturam,& eaſdem conditiones.

Qudd ſi in ſcientiis contemplatiuis hanc reſolutiui ordinis ſpeciem dari dicat ut dicere uidetur, dum ex naturali ſcientia exemplum ſumens conſi derat progreſſum a toto mundo ad ſimplicia corporaſe quibus mundus conſtat, hoc ego puto abſonum omnino eſſe rationi, quum huiuſcemodi ordo non modò in tota ſcientia, quod quidem mihi oſtendere ſatis eſſet,

ſed neque in parte locum habere posſit; in tota ſcientia ne ipſe quidem ad

verſarius, ut arbitror, diceret, patet enim initium ſcientiæ naturalis ſumen dum eſſe uel à primis principiis, de quibus in primo libro phyſicorum a- gitur, uel a definitione communis ſubiecti quam in principio ſecundi phy ſicorum habemus. Quòd ſi ab huiuſmodi toto auſpicandum eſſet, à mun- do incipere oporteret, mundus enim totum quoddam eſt omnia natura- lia corpora continens alia ut ad molis integritatem, alia ut ad ipſius or- natum,& perfectionem pertinentia;ſed quomodo a mundo ſumi initium poſſit, ut primo loco de ipſo mundo agatur,& ipſe prius cognoſcendus proponatur, quam cognoſcantur partes, ego ne imaginari quidem poſſũ, ne dum ſuſpicer aliquem eſſe, qui hoc audeat aſſeuerare; de mundo nan- que ita accepto non uideo quid docere, quam ſcientiam parere author poſſit dum partes mundi ignorantur; nil enim aliud hic mõdus eſt qquäm colledtio naturarum omnium corporalium optimo ordine diſpoſitarum;

quare perfecta eius cognitio in ſola ſingularum partium cognitione con . ſiſtit 7

7