50 Apologiæ eſt. Quum igitur quælibet harum ad diſciplinam redigi poſſe uideatur, dis cat aduerſarius, ſi redactæ omnes eſſent, quænam ſit natura prior,& ordi- ne doctrinæ anteeat, an cerdonica an ædificatoria, an calcearia, an ſutoria; certe nec ullus eſt inuentus, qui omnes artes diſcere conſtituerit, ſinguli nanque ad ſingulas fere naſcimur;nec ſi quis tali deſiderio caperetur, is a- liquem in iis ordinem fingere, aut maginari poſlet. Quomodo igitur in diſciplinis diuerſis imitari naturæ ordinem uolumus, ſi in quamplurimis nullus eſt naturalis ordo, in paucis uero' eſt quidem aliquis, ſed ab addi- ſcentibus non ſeruatur? Inquiet ne philoſophus iſte id eſſe per accidens, & ob aliquam occaſionem? at uero il, quæ per accidens ſunt, rarò ſunt, quæ autem per ſe‚ea uel ſemper, uel frequentius; ſed nec Ariſtoteles diui- nam ſcientiam metaphyſicam nominaſſet ſi per accidens poſt naturalem collocaretur. Alia quoque ratione ex ipſis met huius definitionis uerbis deſumpta oſtenditur non debuiſſe in ea comprehendi ordinem plurium diſciplinarum inter ſe, quoniam ſi hic eſſet ille ipſe ordo, de quo nunc lo- quimur,& eiuſdem rationis, atque naturæ, utiq; nec plures diſciplinæ, nec plures partes eiuſdem in definitione erant exprimendæ, ſed in ipſa com- muni ordinis natura ſtandum erat, dicendo ordinem eſſe diſpoſitionem plurium rerum tractandarum ſic enim tùm plures diſciplinæ, tum plures unius partes fuiſſent cõi loquutione comprehenſæ: nam in definitione a- nimalis nec homo, nec equus, nec alia ulla anmalis ſpecies nominatar; quod in hac ſaltem gefinitione ſeruandum fuiſſet, quum enim ordinis na- tura in ſine potisſimum ſit conſtituta„ſinemq; unum aduerſarius omnis ordinis in ea definitione ſtatuat, eiuſdem rationis eſſe ordines omnes ſigni ficat,& in genere uniuoco conuenirenon in communi analogo. Præterea ſi plurium diſciplinarum inter ſe ordo ſub eo, de quo loquimur, ordine cõ tineretur, neceſſarium ſemper eſſet ut ad aliquam or dinis ſpeciem redige/ retur, eſſetq; uel reſolutiuus uel compoſitiuus, hoc tamen dicere non poſ⸗ ſumus,/ quia à mathematicis ſcientiis ad naturalem progrediendo,& a na turali ad diuinam, neutro utimur ordine, non compoſitiuo; quia a poſte- rioribus potius ad priora procedimus; non etiam reſolutiuo, quia non rocedimus a fine ad ea, quæ ad finem ducuùnt, nefas enim eſt dicere res mathematicas uel naturales eſſe finem rerum diuinarum quum hæ potius ſint oium finisproinde is ſit progreſſus ad finem potius, quam a fine. Sed aduerſarius ipſe in cap.28. fatetur ordinem inter uarias diſciplinas nec cõ poſitiuum nec reſolutiuum appellari poſſe, Quum igitur inter nos cõueni re uideatur,illũ tãtũmodo ordinẽ nobis definiendũ proponi, ꝗ mox ĩ reſo lutiuũ& cõpoſitiuũ diuidẽdus ẽ ſub hanc detinitionẽ reduci ordo multa- rum diſciplinarũ nulla ratione poteſt. Verba quoq; illa lcuùm inter ſe,tuͤm ad unumprimum) non rece in hac ordinis definitione poni uidentur, ſi
Druckschrift
Iacobi Zabarellae Patavini De Doctrinæ Ordine Apologia
Entstehung
Seite
50
Einzelbild herunterladen
verfügbare Breiten


