4⁰ Apologiæ ſputatione tangũtur quidem,ſed ita leuiter, ac ſicco pede, ut potius dubiũ aliquod in ipſa re ponere, ac tenebras ueritati offundere apta ſint, quam

Qua ſit di- ut aliquis inde intelligere queat quis in ſingula diſciplina ſcopus, quæ ue cenda diſci menſura dicenda ſit. Nos igitur à menſura ordientes dicimus menſuram pline men- proprie in quantitatibus dici, in reliquis uerò impropriè,& per quandam

ſura.

ſmilitudinem eamq; in ſcientiis nullam eſſe aliam, quam ſubiectum ipſum, in artibus uerò finem, qui ſcientiarum ſubiccto proportione reſpondet; menſura enim una, ac ſimplex in unoquoq; genere eſſe debet; ſic ſubiectũ in una ſcientia unum eſt;non ſic unum principium, neq́; affectio una, qaum Ariſtoteles in calce primi libri poſteriorum teſtetur poſse in una ſcientia plura principia, pluragq; accidentia conſiderariſ at non plura ſubiecta. Quo niam igitur tria hæc ſunt, in quibus ſolis omnis ſcientia uerſatur, ſubiedũ, principia,& accidentia,& in nullo iſtorum requiritur unitas, niſi in ſubie⸗ Cto, certum eſse debet nil eſse in ſcientia, quod ſimilitudine,ac proportio- ne quadam dici menſura ceterorum poſſit, niſi ſolum ſubiectum. Eſt etiam ca ratione ſimplex, quatenus ab uno conſiderandi modo conſtituicur,& unius eſt naturæ, quæ per unam definitionem ſignificatur, pendentq; ab eo cetera omnia, quoniam mhil in ſcientia conſiderari poteſt; quod eius ali- quid non ſit, ſiue principium, ſiue affedtio ſiue ſpecies. Quoniam igitur ſa⸗

biectum unum ſimplexq; exiſtens eum habet locum iu ſcientia, ut per ſoa

lam ad ipſum relationem cetera omnia iudicemus an ad ſcientiam illam

pertineant, an non pertineant, jure menſura omnium in ſcientia illa appel-

lari poteſt. ldem de artium fine dicendum eſt, quum enim eundem locum in arte obtineat, quem in ſcientia ſubiectum, ab eoq́; tota ars pendeat, ſimi- li ratione menſura ceterorum dici poteſt. Sed de ſcopo diſciplinarum nõ ita clara res eſtut fortaſse uidetur, in ſcientiis enim contemplatiuis eſt qui dem ſcopus ac finis cognitio, ſed non eſt tamen finis talis, qui posſit ordi

Quis ſit di nem reſolutiuum, qui eſtà notione finis, conſtituere; non enim magis in

ſciplinarũ ſcopus

prima ſcientiaæ parte, quam in media, uel in poſtrema cognitio acquiritur, ſed in qualibet notitiam aliquam adipiſcimur illius ſubiecti, hoc eſt eorũ, quæ per ſe ili competunt; in omnibus autem partibus ſimul ſumptis eo ſine perfecè potimur, hoc eſt cognitione omnium, quæ propoſito ſubiecto per ſe iohærent. Quisquis igitur calem ſibi finem proponit, non poteſt a- lium ſeruare ordmem, quam compoſitiuũ, ut iam docuimus in cap. 7.& 8. ſecundi libri de methodis, quia ſi ſolam rerum cognitionem quærimus, à primis principus neceſſariõ inchoandum eſt. Einis igitur, à quo ordo il- le, qui à notione finis nuncupatur, exoritur,non eſt cogaitio ipſa, ſed quid dam diuerſum à cognitione,ad quod coguitio dirigatur: huiuſcemodi fi nem habent diſciplinæ omnes operatrices, ideo tradendæ ſunt omnes a notione finis, ut ait Galenus in lib. de artis medicæ cõſtitutione,& Auerr. in