22174 1.1. eod. Ruſticis etiam ob iuris ignorantiam ſubuenitur. l. ſi quis id quod. de iuriſdict. omnium iudic.& l. z. ſr quis in ius vocat.non iertit. Tmoran- Secunda concluſio, Ignorantia iuris naturalis neminem

Seene excuſat.. i. Inſtit. de obligat. quæ ex delicto naſcun. l. ſi adul-

lis nemi- Iert.. nemex- non petita. C. de in ius voc.

4u2s. Tertia concluſio: ignorantia iuris ciuilis nemini prodeſt. l.

iuris.& l. èrror. hic. l. iuris ignorantia. C. qui admitti ad bon.

pol. Hæc concluſio in fœminis etiam procedit, in minore ta-

men fallit. l. quamuis. C. eo. Item Wntelle niſi copia iuris pe-

ritorum ſit deſtitutus. Lin bonorum. de bon. poſſ.& l.regula.

ff.hoc titu.

uarta concluſio:iuris ignorantia in damnis nemini no-

cet.l. error. hic. Huic Couclurfwat obiicitur l.cum quis. C.hic.

ntino- Præterea videtur obſtare l. regula.§. ſi quis. ff.hic.& l. error.

rn, C. adleg. Falcid. Accurſius& Bart. ia. l. cum quis. dicunt

Aecurſu quod hic textus intelligitur de eo, quod tam ciuiliter quam

& Bar. naturaliter indebitum reper tur,& d. l.cum quis, intelligunt,

voli. cum naturaliter tantum debitum, ciuiliter vero indebitum

b repetitur,& aiunt hoc caſu id quod ſolutum eſt, repeti poſſe,

ſiper facti errorem ſolutum ſit: repeti non poſſe, ũi per erro-

rem iuris ſolutum ſit, hic enim de lucro agitur. Indebitum

autem dicitur quod non debetur ciuiliter, licet debeatur na-

turaliter. Nam debitor dicitur à quo inuito pecunia peti po-

teſt. Reſpondet autem adl. regula, hic. quod legata integra

naturaliter debentur,& ex mente teſtatoris, non autem ciui-

liter. nam iure ciuili detrahitur falcidia. Verum ego puto iuris

errorem neque in damnis neque lucris prodeſſe. l. non fate-

tur. de confeſſ. leg. liberorum.§. notatur. de his qui not. infa.

Quod ad d.l. error. eam reſtringendam puto interpretatione,

Vt procedat in his perſonis, quibus ius ignorare permiſſum

eſt.l.in prouinciali.& l. de pupillo. de ope. noui nunc. Quod

etſi rudius videatur, tamen vitandæ magnæ abſurditatis gra-

tia 5 faciendum eſſe arbitror. Nam nihil vnquam tuto cum

mullere, minore,& ſimilibus contrahi poſſet.

AD L. I. Quamuls. bopoeh lles exceptione, quam ignoraatia iaris ante ſententiam Sen„„ anon propoſuit, in eiuſdem executione vti non prohi- S. betur, etſi pagano idem non liccat.l.peremptorias. C. ſent. re- ſcin. non pol. In milite ſiquidem rolerabiliot eſt iuris igao- rantiat faciliusque præſumitur. l. omnia regulariter. ff. hoc tit. & l. vlt. de iure deli. Quid igitur ſi miles iuris peritia inſtru- ctus, vel à iuriſperitis edoctus,& admonitus exceptionem o- miſerit? Puto huius legis beneficio eum non iuuari, quod cõ- perta veritate iuris ignorantia præſumptio ceſſet. l. continu- us.§. cum ita. de verb. oblig. b d Ad verb. Cauſam tuanò. His verbis annuit Antoniaus mi- litem, qui alienam cauſam defendit, hocbeneficio non vti, quod tunc facere poteſt, cum ei præſcriptio non obiicitur. l. ita demum infra de procur. b Militis Ad verb. Armataæ militiæ. Militia quædam armata dicitur, 4 nn cui multa attribuuntur priuilegia. l. miles.de iudic. l. item eo- vunee dem,& toto tit. de milit. teſta. Alia eſt ciuilis atque inermis, priuils- quam nos togatam& literatam vocate poſſumus, nempe ad- gru. uocatorum, qui militare à iuris authoribus dicuntur,& pecu- ciuilu lium quaſi caſtrenſe ad exsmplum militum habent. l. fori.& Srre, I. quicquid. infra de aduoc. diuer. iud.l. proximo. infrade pro- 2⸗. xenet. ſacro. kiis. infra de inoffic. teſtam. His non competere hoc beneficium hæc verba ſatis oſtendunt,& ſanè impauden-

4

ter eos facere nemo inficias iuerit, ſi iuris iuſtitia lapſos ſe eſſe

contendant.J. profeſſo. de mune. patr. infra. l. 2.§. Seruius. de orig. iur. Sed nec iſto priuilegio fruuntur citulo tenus milites, & qui aliis negotiis occupati militiæ non incumbunt, cum priuilegii eauſa hic deficiat.l. pen. de teſta. milit. lxgeneraliter. de epiſco.& cler.l. qui ſub prætextu. de ſacroſan. eccl. Alere Adverb. Allegationes. Hoc verbum generale eſt, continet- nonws que omnem exceptionem, non ſolum peremptoriam, ſed et- verbum iam dilatoriam complectitur. Quamuis enim priuilegia in- ꝑenerate terpretatione extendi non debeant. l. ſi quando. infra, de in- aoflic. teſta. l. cum lege. de teſtam. tamen à proprietate verbo- tum recedendum non eſt. Cæterum quod ſupra diximus ex- ceptionem peremptoriam non poſſe opponipoſt ſententiã,

terium cum inceſtu..i. ad leg. lul. de adul.& leg. venia edicti

Franc. Duareni Comment.

de ea arcipienda eſt, quæ aduerſus eam actionem obiicitat, ſuper qua pronunciatum eſt. Nam ad moderandam execu- tionem defenſionibus arque exceptionibus nonnunquamv-

timur. l. Neſennius. de re iudic. l. ex diuerſo.§. fi. ſolut. matri.j.

ſi fideiuſſores.de fideiuſſorib. Præterea ſi quis alleget ſenten- tiam nullam ob iuris erdinem non ſeruatama vel aliam huiuſ- modi cauſam, non immerito audiendus eſſe intelligitur, quia nonrite condemnatur,& ſic pro non condemnato habetur. L licet. infrs, de procurator. Item excipiuntur à ſupraſcripta regula non ſolum miles, verum etiam minor 25. annis.3. 4. 5 condemnatum. de re iudi.l. minor. de mino. quibus addenqi ſunt hi, qui propter iuſtam abſentiam, aut generalem edici prætorii claululam reſtituuntur. l.. ex quib. cauſis maio. I. f. de in integ. reſtit. Exceptio quoque ſenatuſconſulti Macedo.

quæ in odium creditoris introducta eſt, poſt ſententiam ad.

mittitur. l.tamen. ad Macedo.

AD L. II.

Epudians hæreditatem maternam, non poteſt prætextu 8 n. Riss ignorantiæ ad eam rurſus adeundam admitti: hu erau. ius tamen heres hereditatem patris repudiatam, re adhuc in- 2ten

tegra, intra triennium recte adit: huic enim qui ſuus eſt, magis raſte iæ-

quam illi qui extraneus, hæreditas debita eſſe intelligitur.§.*2ne- rantsa.

Cum ignorantia.

cæteri. Inſtit. de hered. qualit.& difter. Nec nos mouet quod“

Paulus ſcribit, filium qui ſe nolle patris hereditatem adire di- xetit, non aliter quam per lapium anni ab ea excludi. l. filii, ad Tertul. Non enim de ropudiante loquitur, ſed de eo qui cun- ctatur,& differt aditionem: interim deliberans an fibi adire expediat. Minori plane nulla obſtat repudiatio, quominm beneficio reſtitutionis in integrum hereditatem cui renun- ciauit, iterum apprehendat. l.i. ſi minor ab heredit. ſe abſtin.

A b L. 1 V. Si poſt diuiſionem.

Ds per errorem facta cum eo qui cohæres putabatur, Diaſ,

vero heredi non præiudicat, quod accipiendum eſt, niſi /eremn-

per iudicem facta ſit, quia datum ex cauſa iudicati repetinon Ci 4 A2

poteſt. l.cum putarem. famil. erciſ.

Ad verb. Ter ignorantiam. Nam ſi ſciens& prudens, pro- yran- lato inſtrumento non ſolenni, res hereditarias eum eo diuiſc-“icet.

rit, qui ſe heredem ſcriptum eſſe contendat, teſtamentum

hac comprobatione conualeſcet.l. non dubium.§. fi. infra de teſtamen. 1 1

Ad verb. Oſtende igitur. Teſtamentum, ſicut& omne aliud Preſemi publicum inſtrumentum, verum eſſe præſumitur, eaque iuris 1u⁵,

8 2„. 5 Fe. amé⸗ præſumptio onus probandi transfert in aduerſarium. l. cum&. 2

Ptecibus. infra do proba. Excipe niſi vitium aliquod eidem in- hrunen.

ſit adeo perſpicuum, vt teg;, aut diſſimulari non poſſit. leg. fi.t' yubi-

infra de edicto diui Adria. tollſen. c niß

habeat Ad verb. Stare non poſſe. Hac ergo lege admonemur eum vuiun

quiĩ docet teſtamentum falſum& imperfectum, quod ipſe-2⸗ tanquam verum& ſolenne ſecutus diuiſit hæreditatem cum"*ν⁵ alio, ad probandum errorem non teneri, quaſi hoc probato facile error præſumatur. Idque eo magis Jueiture qui de i-

fnorantis facti alieni hic agitur, quæ excuſari& prælumi ſo-

et, niſi quod palam factum eſſe dicatur.l. fn pro ſuo. l ſed& ſ pupillus. 5.præſcribere. de inſtit.actio.

(QHuffela quod paternum erat, ex maternis eſſe boni",

aihil egiſſe hic dicitur: nihil enim ei talis confeſſio nocet cuvfeſiis comperta veritare: idque dubium non eſt, ſi per errotem per erro- confeſſum eſſe eum proponamus. l. non faretur. deconfeſſ. rem falls Ideoq; non videtur præiudicare confeſſio. Verum pleriſque 8 aliis ne à ſciente quidem& prudente factam confeſſionem 1 nocere, ſi falſum eſſe oſtendatur. Cum enim per confeſſio-

nem nulla iudicatur diſpoſitio, ſed probatio tantum, præter-

quam in caſibus exceptis. l. Publia.§. f. dep.& l. tale pactum. in princ. de pact. l. ex hac ſcriprtura. de donat. l. teſtamenti.§.1. de confeſſ. Et proculdubio probatione contraria, quæ forti- Or ſit atque efficacior, excludetur. I. cum de indebito, de pro- bationib.

A D

quomode