„Kenm.: feween —, Ne. ud quosdige. dandatam Ra. Tetamen lu- or. inftada C.deudq.. Ptetor. Sed aut iuriſgi. usfupgtur. iononmo- m cohatens mynecimpe. nonem.. iu. aueiudexda. lo. dereiudi. ſt. Hacfaci. quidedtab äleturis, qvi andataeſtiu- videreturab

JLVM

IVS.

tractatu ne- imperium, dne: VIpia- ationem ex- riſdictione. eſt impe- el mirtum, ais obſcur dij de ea ä. uti mpeti nneſf de hac ſp. quod d- jicitut con- 1 d. eſt aril⸗ petium au- n cohætet- atoti erearo coaſuliqur- de riminali- lcatet. Do- ſttatus 3 hoc

wudmdum

In Tit. vde Iuris dictione.

X.. G.. imperium ſolum verſetur. lus gladii eſt poteſtas puniendi

gladio. leg. ſolet. de offic. proconſ. de hac poteſtate certa re- ula eſt, non transferri mandata iuriſdictione. leg. nemo. de

re iur. J. aut damnum. de pœnis. Spart. in Carac. de Papinia-

no. Scio variam ſignificationem habere gladii nomen, ſed ego obleruaui illud ſumi pro quacunque graui coercitione, quia ferè qui gladio poterant punire, poterant& allis grauiſ- ſimis pœnis animaduertere. Lampr. in Alex. honores gladii nunquam vendi paflus eſt. hic generaliter videtur accepiſ- ſe. Sicui placet, poterit omittere in definitione Vlp. men- tionem gladii. Potsſtatens: poteſtatis nomen latiſſimum eſt. L poteſtatis. de verb. ſig. hic dæ animaduerſione accipiendum eſſe, arg. l. 1. de offic. eius cuĩ mand. l. ſi quis erit. de offic. pro-

conſ.& legat. cenſco. mulcta autem, aut coercitio non eſt

Merum quid di- dicataær.

hutus imperii, ſed mixti, vt poſtea dicemus. Merum. Cur dicitur merum, vulgo dicunt, id eſt liberum, quos ſecutus eſt Alciat. ad leg.poteſtatis de verb. ſignif. ſed merum ſigni- ficat, quod mixtum non eſt, ſicut merum vinum. Exemplis oſtendam. Vlpian. definit ſtipulationes prætorias, quæ ex mero officio prætoris, communes quæ ex officio partim præ- toris, partim ex conuentione. Aliud exemplum eſt l. ſi ſic legatum. de leg.i.vbi mera voluntas dicirur, quæ ſola eſt. A- liud exemplum l. bona fides. depoſ. vbi merum ius gentium vocat, in quo non habetur ratio iuris ciuilis aut prætorii. A- liud eſt l. cum ſeruus. de cond.& demonſt. vbi mera conditio opponitur mixtæ. Porro non inficior, merum aliquando ſi⸗ gnificäre id quod excellit, ſed hic mihi non videtur ſic eſle accipiendum. Mouet me quod merum imperium mixto op- ponitur. Hocigitur imperium, quod merum dicitur, ſepa- ratum eſt à iuriſdictione. Verum quidem eſt, aliquos magi-

ſtrarus vtrumque habuiſſe, vt præſes in prouincia, præfectus

vibi, ſed cum animaduerrit non facit vt magiſtratus, ſed quia lege ſpecialiter illi delatum eſt. Sunt alii loci vbi hæc duo, merum imperium& iuriſdictio aperte diſtinguuntur: eſt&

locus Cic. lib. 3. in Verrem, vbi loquitur de hæredibus Auli Trebonĩi proſcripti, quos adegit iurare ſe reſtituturos hære-

ditatem. Verres ei qui non iurauit dedit bon. poſſeſſ. Eum qui iurauit, puniuit, ſed ius dicendo. quod reprehendit Ci-

Letls cero. Quæri ſolet, quibus competat hoc merum imperium? conpere Reſpondendum, iis quibus lege ſpecialiter delatum eſt.

erns,

imperius. Quidamexiſtimant ſoli principi competere, ſed exercitio- .

nem competere magiſtratibus; id eſt, ſi ius ſpectemus;, ad principem pertinet, ſi exercitionem quæ eſt facti pertinet ad magiſtratus. Similis eſt extrauagans Bonifacii, qui o- mnia regna ſibi vendicat, ſed exercitionẽ regibus permittit. Hæc quæſtio inter Azonem& Lotharium, olim celebres in-

terpres, agitata eſt. Ego puto Azonis ſententiam eſſe verio-

rein. Ego enim pondero, quod hic ait VIpian. Certum eſt eum loqui de magiſtratibus. ſumptum enim eſt hoc caput ex lib. 1. de offi. quæſtorum. Cum enim diſerte dicat eos habe-

te imperium, non autem exercitionem tantum, non eſt du-

bitandum de hac ſententia. Similes funt loci. I. 2. de in ius

voc.lj. 4. de offic. præt. l. 6. de offic. proconſ. l. etſi prætor. de

Nabenai off. eius cui mandat. Non ignoro habendi verbum varie ac-

Verbum

cipi, vt patet ex l.habere. de verb. ſignif. ſed accipienda eſt in-

varie ac- terpretatio, quæ vitio caret. Obiicitur J. 1. de offic. eius cui

cipitur.

man. eſt iur. Sed ineptum eſt hoc argumentum: nam publi- ci iudicii exercirationem pro mero imperio vſurpat, ſicut&

Man. lubinde iuriſdictionis nomen. Addendum autem eſt his ver- peri aif bis Vlpianum noluiſſe poteſtatem principis coarctare, quæ

pata- infinita eſt, ſed loquitur de imperio magiſtratuum. Putoque tio ad errare Barto.& alios qui poteſtatem legis ferendæ meri im- ze,, perii eſſe dicant, atque ideo hoc ad principem pertinere. Eſt niaee,Iw- Potius infinitæ cuiuſdam poteſtatis principis, vt ſupra dixi- persum mus. Sequitur de mixto imperio. Hoc imperium ideo mixtum mixtum dicitur: quia accedit iuriſdictioni& eam ſequitur. hæc ſen- b de doe tentia confirmatur duobus locis. l. 1. l. vlt. de offic. eius cui

man. eſt iuriſd. vbi Paulus notat Papini. loqui de imperio me- ro non mixto, mixtum enim transferri mandata iuriſdictio- ne poteſt. Exempla huius imperii in l. noſtra. de bonor. poſ-

ſeſſione. Aliud eſt iubere cauere& in poſl. mittere. l. 4. hic.

Aliud in reſtitutione in integrum. l. ea quæ. ad munic. Aliud modica coercitio. l. vlt. de oſfic. eius cui mand. Ego addo edicta proponere: non enim eſt legem condere. Namnon

b 2/7 perpetuæ iuriſdictionis cauſa edicta proponebantur. Sed noſtræ ſententiæ opponitur dicta l. ea quæ. ad muncip. ma- giſtratus muncipalis habet iuriſdictionem. at non habet im- perium mixtum, ergo falſum eſt, imperium mixtum iuriſ- dictioni cohærere. Reſpondendum, hanc noſtram diſpu- tationem pertiners ad magiſtratus pop. Roma. non ad mu- nicipales. Argumento eſt quod dicitur infra, ſi quis ius dic. non obt. omnibus magiſtratibus, non tamen duumuirir. Vo-

giſtratibus, ſed de pop. Roma. Ceterum nos excipimus cauſam damni infecti, quia celeritatem deſiderat. ¹. 2. de da- mno infect. Porro animaduertendum eſt, ex eodem loco has leges eſſe ſumptas: nempe hanc J. 4. l. 6. l,9. ex lib. I. ad e-

lebat oſtendere Vlpian. ſe non loqui de municipalibus ma-

dictum Vlpian. Tertium eſt de iuriſdictione. hæc verſatur„η

in iudice dando. Nihil potuit verius dici, nec accommoda- gVerfeta,

tius ad tempora Vlpian.vt ſupra docuimus. Qui à nobis diſ- ur di- ſentiunt, obiiciunt, non eſſe definitionem iuriſdictionis, pro- 4⁴οο.

pter particulam etiam. olim Noric. ſequebar, à qua abeſt hæc parricula. Sed ego deprehendi eundem eſſe ſenſum. Nam non hic principaliter definit quid ſit iuriſdictio, ſed eam cui

mixtum imperium cobæret, quaſi dicat: Qui iuriſdictionem peßai habet, põt ea quæ ſunt mixti imperii, ſed eriam dare iudicem ²iont: V7 poteſt. Itaque cum præcipue loquimur de iuriſdictione, P'ans ex-

amouenda eſt particula, etiam. Sunt qui exiſtiment im perii mixti eſſe iudicis dandi faculratem, quod verum non eſt, niſi latius imperii nomen accipiamus, vt plerunque Iuris con. loquuntur. l. cum prætor. de iudic. l. etſi prætor.

de offi. eius cui man. l.2. de adopt. homonymia igitur diſtin-

guenda eſt.

Hic quæſtiones aliquot ab aliis ſolent agitari, veluti, an conceſſa à principe aliqua arce, videatur conceſſum eſſe im- perium. Illud enim ſolet ſæpe accidere. Alia ſimilis eſt, an conceſſa iuriſdict. à principe, videatur conceſſum imperium merum. Nam& iuriſdictionis lata ſignificatione contine- tur. Hæ quæſtiones facti ſunt, in quibus quæritur de volun-

tate principis, quæ ſane colligitur ex coniecturis: diſputario

autem coniecturarum ad hunc locum non pertinet. Venio

poſitio Sermans.

— 8 2

OQuæ tio

ad aliam quæſtionem magis propriam huius loci. De his quæ 2ſe nis

ſpecialiter alicui magiſtratui deferuntur, an ſint imperii, an iuriſdictionis? Veluti tutoris datio. l.1. de reb. eor. qui ſub tur. ſunt. titu. de Att. tut. Inſt. l. 2. de offic. eius cui mand. eſt

iuriſ(dic. Item poreſtas tranſigendi de alimentis. l. cum hi.§.

ſed nil mandare. de tranſact. quæritur igitur an ſint imperii? difficultas naſcitur ex homonymia. Imperii enim eſſe, aut nõ

eſſe, varie accipitur,& vtrunque tecte,& vere dicitur di-

uerſa ſignificatione. Primum poteſt dici neque imperii,

neque iuriſdictionis. I. mutuo.§. tutoris datio. de tut. quia

certis magiſtratibus hoc competirt, nec iure magiſtratus competir. Idem de ceteris, quæ ſpecialiter lege deferuntur, dici poteſt, quod de tutoris datione. Poſſunrt eriam dici im- perli cuiuſdam eſſe, nam ſimilia ſunt aliis, quæ ſunt imperii veluti dationi bon. poſſeſſ. nec vlla diſſimilitudo apparet, quod ad rationem decernendi attiner, imperat enim ac iuber prætor cauſa cognira. Dicuntur etiam ea iuriſdictionis eſſe l. cum hi.§. ſed nil mandare. de transact. nam iuriſdictionem appellat Iuris con. facultatem permittendi tranſigere de ali- mentis. Quætitur autem an meri an mixti imperii hæc ſint? Meti non ſunt, quia non ſunt gladii: an igitur dices mixti eſſe? Et ſane imperii cuiuſdam extraordinarii ſpeciem ha- bent. Nec puto incommode dici mixti imperii: Porro lex hoc defert ei, qui iuriſdictionem habert, atque ideo poteſt dici quodammodo iurſdictioni coniungi, quamuis id non faciat iure magiſtratus. Scio permitti etiam iis, qui non ha- bent iuriſdict. vt decurionibus, ſed nos ſequimur id quod frequentius eſt. Nec mouere nos debet quod dicitur, ea quę mixti ſunt, trans ferri mandata iuriſdict. at hoc non trans-

ferri. Reſpondendum enim eſt, quoddam imperium co-

hærens elle iuriſdictioni, quod non transfertur. Exem-

plum vnum eſtl. de ſuſp.tut. Itaque ſic poteſt reſponderi, tu-

toris dationem,&c. mixti eſſe imperii. Quandoq; in verbis

magna eſt diuerſitas, ſed in re nulla: vt iniſla quæſtione aa

merum mixtum ſit principis, an magiſtratus. Dixi eſſe ma-

giſtraruum, non quod non pendeat ex principe,& ius reſide-

at apud eum: magiſtratus autem tanquam procuratores eſle 8