600 KCTIO I. LIBRORVM CARDANI
numerus. nam huius amentiæ generis qui nihil cum ſciat, in omnes eruditos cenſuram agat: laudet, uitu- peret, quouis placet loco unumquenque reponat: ſe⸗ metipſum tot præconijs extollat: de rebus quas peni⸗- tus non nouit tam audacter loquatur, quaſi Syrus in- ter Germanos exultet, glorietur, nullum adhuc aliud exemplum inueni. Sed ut uideo, parum abeſt ne illum uincire ſui cogantur. Inde quaſi uictor præ lætitia na tat tota hac exercitatione, ut lupus piſcis in ſterquili nijs, iudicio ac pudore nullo, tot paginis, ubi etiam do cendi diſcrimen neſcire uidetur(res enim controuer- ſe non ſunt) ſufficit ob id ſi quis ſimpliciter doceat ubi de nominibus, de interpretatione ſententiæ agi- tur, quæ perſæpe ſunt cötrouerſeæ, candidè, purè, ſim pliciter, adiectis teſtimonijs ſunt edocendæ. ſaltem Le xica quæ ille aded contemnit cenſor, ignorantiæ ſuæ eum admonuiſſent? Quis eſt qui de illis iuſte queri poßitꝛ aut illorum deſiderare diligentiam? At ille con fuſe mendoſa ſuo cerebro inuenta, quaſi mathemati ca doceret, ſine teſtimonijs tradidit, natus non ſolum ad rerum ſcientiam peruertendam, ſed& ad linguas & grammaticam corrumpendam: ut ſi uel ipſemet propria uelit relegere, ni prorſus inſaniat, ſuum hůc deſultorium laborem non leuiter ſit damnaturus.
326 Docet uolatilem columbam facere?uel non docetè utinam docuiſſet, uel ſciret. Hoccine eſt ſuum ſiedocere? rem quam tota poſteritas admirata eſt, nemo adhuc imitari potuit, ille tanquam facillimam proponit, docetq́; quod neſcit: hoc eſt impoſturæ ſuæ egregiæ& amentiæ certißimum argumentum, cum ſuum mendacium experimento deprehendi facilẽ ipoßit. Exhibere debuerat tam optatum ſpectacu- tum:nam dignus uenia erat pro tot flagitijs in rem li
erariam hoc in opere admißiis. Præclaris enim in- genijs etiam hoſtes parcere ſolent, ut Archimedi Marcellus quantum ĩn illo fuit. at hic malum malo addidit, dum ſe impoſtorem maximum profitetur, profligato omni pudore uerba pro rebus uenditat. De ſine tandem cum iſta tua impudenti,& aded mendaci procacitate offundere tenebras mortali- bus,& praæſtigias ficere conari eruditis, qui iam te norunt, tuosq́; fucos.
329 Hic uir ſanè malus eſt, qui non ſolum quæ difficillima ſunt tanquam ficillima deſpicit, quæ nullam continent difficultatem ut difficillima admira tur: ſed omnia agit ut fmam eorum deprimat, qui iuſté laboribus ſuis atque uigilijs nomen, aut com- pararunt, aut quæſiuerunt. Hic de fibulis multa nu- Zatur:& quaſi non omnes norint, fibulæ genus in cingulis depingit. nec tamen præter id quod diſclu- di nequeant, ſuæ depictæ ſimiles ſunt his quæ 4 10. Iucundo, quẽ adeò laudat, exhibẽtur. Ita uir hic ne- mini conſtat, non Cæſari, non lucundo, non ſibi ipſt, tanta eſt hominis inconſtantia, iudiciumq́; rerum om
nium peruerſum. Ob id quis ferat hunc calumniato- remsid uerò non animaduertit quod maximi eſt,&
nos ſuppleuimus Cæſarem nõ niſi partem pontis de- ſcripſiſſe. Ergo ut ad fibulas redeam, illas non depin ximus, quoniã multis modis fieri poſſunt, ut idem effi ciant:at ex his modis non conſtant quali uſus ſit ipſe
Cæſar. Cæterum& munimenta pontis deſcripſimus,
attamen audet impudens in tunta caligine huius Cæ- ſarianæ inuentionis, negare me quicquam ad lucem illius attuliſſe.
330 S Simili malitia ac ſtultitia arguit, quod non intelligit: nam ſingulæ rotæ ſuam partem pon- deris recipiunt: quare cum pondus ſit idem, mi- nus autem terræ inſigatur leuius, non parum tra- puntur, adedò ut ob durum ſolum e leue ac leuita- tem axis homo unus ſufficiat trabere pondo decem millia, quæ nec decem homines aliter traherent. ubi autem extrema, ibi etiam medium. detrahere autem oportet pondus rotarum, quod minimum eſt ab hoc compenqdio leuitatis: nec minori amentia exiſtimans ſapientiam diuinam laudare, imminuit, dum de ca- melo loquitur. cuius ſtructuram more muliercula- rum in ſolam Dei potentiam refert, atque uolunta- tem, tanquam laudabilius ſit inconnexa quàm con- iuncta fabricaſſe. ltaut dixi)miſer hic ubi ad res quæ ſenſibus percipi poſſunt deuenit, fulſus perpetud atq; abſurdus deprehenditur. Turpiore in ſania illa in fi⸗ ne addit, quæ ſenſum nullum continent, quaſi aſinis ſcribat atq; imponat: tanquam aliquis hic uir ſit, qui nihil à puerulis diferat.
331 Pari ruditate er impetitia fucis quibuſdam rhetoricis& frigidis ſophiſmatibus, ut imperitam plebem decipiat, in ſerijs rebus ludit. Si iocari in om- nibus ſuffcit, quid opus eſt ſtudijs amplius diſciplin rum: imò ne artibus quidem: omnes ſtudete rheStori- cæ, ſed non Ariſtotelis aut Ciceronis: ſed nebulonis.
332 In tractu ſcobs educitur, atq; ita ſcinditur melius. Hic homo aut omnino rudior aſino eſt, aut dißimulat ſe intelligere, quorum uitiorũ neſcio quod ſit deteſtabilius. Sed pulchrum eſt, cum ſuas ineptias pro cauſis rerum affert. nam tractus cum impetu ma gno plus poſſe uno cum magno impetu. at de hoc non minor eſt dubitatio quam de primo quæſito.
333 De planis cum locus& uerba mutata ſint, ſuperfluum eſſet reſpondere, ne tamen ſua calumnia occulta ſit, quid mirum eſt contangi uideri quo ad ſen ſum, ratione cognoſcere aërem interceptumꝰ at hoc fimiliare eſt huic uiro, ex muſcis elephantes facere: ipſos elephantes non uidere.
335 Hic contra Hippocratem, cõtra Galenum, qui in libris de Elementis, experimento id probant, conatur ſuo more utilißimum medicinæ præceptum, ad perniciem humanorum corporũ non minus qudm animorum natus, ſuis ſolitis meris nugis euertere. Sed pulchrum eſt cum in paucis ade uerbis affirmat, ne- gat, fruſtraq; damnat. nam de Antilogijs palam eſt me neminem irridere, cumm eſuam multo caſtigatiores non ob has nugas quas obicit; ſed alia maioris 4 1
deris


