eſſe oceanicum uitulum a mediterraneo, cur ergo ſuo

more debui confundere? ſatis eſt quòd in tertia edi-

tione, tria illius genera inter ſe diſtinxi. De uolanti-

bus tutius eſt teſtimonium meum, ubi ratione ſtandum ſit, quam ſuum. Ita auſim dicere, quod uideam illum in his quæ experimento comprobari poſſunt, ſemper decipi in eis. In quinta ſectione malui, poſtquam del- phinum Ariſtotelis uidere non licet noſtris tempori- bus, cum alijs conſentire, atq; ita iam locum emenda- ueramus:non ut certi de exrore Ariſtotelis& Plinij, quos uix ueriſimile eſt non nidiſſe unquam tam cele- bre animal, præſertim Ariſtotelem, quem 8ooaurea talenta impenqdiſſe, in hiſtoriæ condendæ de animali- bus miniſtros atque obſeruatores accepimus: ſed ne quod in alijs damnamus, pertinaciam ſcilicet aduer- ſus rationem experimenta, ſenſuum fidem ipſi nos ſe

queremur. Sed tamen hic uir ſuum damnat Ariſtote-

lem ac Plinium, credo non niſi fretus alterius gram- matici autoritate, quem non improbo, ſi modò uera muenit, quanquam antea à Bellonio de hoc eſſem ad- monitus. Sed ille clamat furtum fuiſſe, litigent modõ inter ſe, ſatis eſt ob tam leuem autoritatem illum xeli quiſſe ſuum Ariſtotelem, quem aded mordicus tueba- tur aduerſus etiam ueritatem ipſam, atq; ſimul ſuum plinium grammaticus grammaticum in tanta uenera tione. Dixi leuem autoritatẽ Rondelletij, non in illius imniuriam: quaſi ille homo leuis ſit, ſed quod in hoc non demonſtret, cum non cõſtet quis ſit iſte delphin. ſorſan alium piſcem pro delphine antiqui habuerũt,

qui nac ciſit rarißimus, eſt ignotus: Quæ me moueat

coniectura tam ualida, dixi. Cæteruùm quòd dicat, me confundere pleraq;, fitear: nam omnia(ut ipſe dicit) nimis eſt uel ipſo teſte, qui negat propoſitiones uni- uerſales eſſe fermè unquam ueras, ſed& ipſe fateatur, quod uerius eſt, ſe pleraq; euertere.

224 lbi etiam ruditatem ſuam declarat, tran- ſiens à generaliore affectu in auibus, quoniam omnes fermè manſueſcunt, ad id quod eſt magis manſueſce- re. An putabat me neſcire, quod omnibus notum eſt, nibil manſuetius eſſe cane, equo, elephante, quæ ſunt quadrupedia. Lepus non manſueſcit, uidi tamen ali- quos rarò& parum, an non nouit negationem om- nem in mortalibus ſic debere accipi.

228 Non dixi, ſolum ob cibitm litora, ob ſecuri- tatem gurgites à piſcibus coli: ſed ob id nihilominus non adeõò noſtra tuemur, quin potior ſit amor uerita- tis. Si omnia ſic tractaſſet, poterat laude dignus uide- ri, qui non niſi uituperationem adeptus eſt. Sunt ete- nim aliæ etiam cauſæ horum, ſed quæ dixi maniſeſtio res, quas nec ipſe reprobat.

228 Nimirum ſi non& quæ pueri ſui faciunt, E ancillæ, in hos retulerit libros.

230 Ad tertiam editionem totum emendaueram nec ut ipſe monet: qui res auditas pro uiſis ſcribit, no bis contingit:ſed ob celeritatem ſcribendi,& occupa tiones. Epaſſeris pro auiã dixi, quod paſſeris nuper

394. àCrIO 1. LIBRORVM CARDANI

mentionem feciſſem. Quid enim paſſeri cum ſtruthio camelo commune, niſt in nomine?

2312 Cygni paru uolant, maxima ex parte quie- ſcunt in lacubus. omnes aliæ aues naturaliter ut potẽ- tiorem& rapacem timent:non tamen omnibus inſe- ſta eſt, neq; ſemper omnes poteſt ſuperare: ardea ro- ſtro quãdoq;, cygnus robore illi ficeſſunt negocium, auiculas ſpernit: cornices neſcio qua ui naturæ, ut a- lias teſtatus ſum, ex uiſu in conſortium admittit. ged quid lubet cum nugatoribus nugari? Eiuſmodi enim apud illum ſunt infenita.

232 Errorem impreſſoris auibus pro talibtts a- ſeribit mihi. De cygno ſuauiorẽ proculdubio& ma- gis ſonoram anſere edit uocem:neq; negatio tam faci lè proferri debet, præſertim tot teſtibus cumm teſtis u- nus affirmationis centum negantibus etiam(apud lu- riſcõſultos)ni negatio ipſa loco& tempore coarcte- tur, perferri debeat. b

233 Temeritatis ſuæ ubiq; notas prodit. Vide quo argumento diuinauit me mergum nõ agnoſcere. Hoc ſanẽ nihil refert, ſed ut cognoſcas hominis mores.

235 Neq; hic ſenſum capit: Diuerſæ regiones di- uerſas alunt minimas aues ut maximas: nec omnis re gio omnem admittit magnitudinem aut paruitatem.

236 Exiſtimat inſtitutum meu fuiſſe in his libris ſingula admiranda recenſere, ſed fallitur. Hoc tamen

quod de pſittaco refert, id unũ tantu eſt in opere tam magno, quod dignum iudicarim, ut poſſet libro no- ſtro adijci in hac ultima emendatione: tametſi& ĩn hoe fallatuy, dicens hoc illi eſſe commune cum croco- dilo, quaſi ſolum ſuperius roſtrum ut ille moueat: ſed

decipitur frequentius enim ac magis inferius.

242 In 2 ſeckione, reddit aliam cauſam ingluuiei in auibus, ſed non adeò euidentem: quæ tamen poteſt tolerari. multis commodis(hoc enim ſapientiæ fuit ar tiſicis uno auxilio natura ſæpe ſatisfacit. Nos nõ om- nes cauſas, ſed principaliores adduximus.

243 Diſcrimen eſt, quæ nam aues natura mitio res ſint, ey quæ uſu, quod etiam in quadrupedibus ue rum eſt. Carniuoræ natura ſunt magis feræ, uſu tamẽ magis manſueſcunt, quia neq́; natura, neq; exemplo terrentur. contrà eſt de alijs, nam natura manſuetæ ſunt, nõ adeò tamẽ mãſueſcunt, quia timidiores, tum natura, tum exemplo, cium affines ſuas occidi uideant.

244 Queritur quòd nõ in talpæ quæſtione uer ſatus ſim. Hoc enim uolebat, ut in eiuſmodi tricis in-

uolueret, utq́; haberet quomodocunq; res cederet, in

quo ſuo more nugaretur arguereiq́;: tum maxime, quoòd lucem quærere cogeremur in tenebris, id eſt, ſuis quibuſdam peripateticis ſuppoſitis: quibus ad- mißis perpetua contentio manet, cimm non ueris fun- damentis innitantur. Indicio eſt, tot apud illos nunc magis quam antea indefinitæ quæſtiones. Inde etiam

magis fallitur, cum exiſtimat nos uoluiſſe omnium ſe

cierum,& quæ eis contingunt, cauſas reddere. hoc e- nim primim eſt difftcilius quim in generibus, ſicuk etiam