———
— ———
584 ARCTIO
de. Caulem hle accipio pro ea parte plàtæ, ex qua ra cematim funduntur folia, ut in ſceniculo, anethoq́;: ut-
ne à cauliculo. pediculo ue diſtmguuntur, quæ ne- mo neſcit omnibus ferme herbis etiam philitidi ineſ- ſe, neſcio quomodo neget. ltaq; decuit illũ paulò accu ratius rem tractare, nam quod dicat fuſtidium me pa- rere, lectores reprehenſionibus his non minus tædio afficiuntur. Nam& inconſiderate legit,& peruer- ſe interpretatur,& futile arguit.
140 S¶Sic ey ille truncus, eſt ſtipes detruncatus. truncus intelligitur, cui rami inerant, non ſtipes, ſedh minor eſt ac gracilior:de re conſtat, hic nomina ha⸗- bent exquiſitiora: laudo, nos con uluimus breuitati. sic& illud plantæ quædam urbanæ, id eſt, quæ cultu gaudent:nam& frumentum eſt, attamen in agris na ſcitur, ſponte etiam, ſed rarò. Atq; hoc diſcrimen cur non approbat, quod Theophraſti eſt, Hipponẽq́; reprehendit. Tritici uix in Scotia prouenit, nam ibi fui. non nego aliqua in parte obſitum aliquid naſci. Acorum eæ lridem nemo numerat inter aromataA, ſ non magis cyperum. Deniq; illud de pericarpio non animaduertit fructu putat eſſe fœtum(uide ſtuporem hominis)non plantam quæ gignitur.
1 41 De lacea quomodo cinamomo aßimiletur odore non intelligo. nam ſi per iaceam uulgarem no- ſtram ſeu purpuream uiolam intelligit, ita lupũ cum cuniculo poterat comparare, tum maximeè, quia de radice loquitur. laciæ hoc genus quod Latina uox non ſit, nec Græca, niſi iaciam pro la intelligamus, nullus claßicus author agnoſcit. Sed ipſe ſibi habeat,
poſtqudm glariatur de rebus contentioſis. Eſſe enim
radicem quæ cinamomum oleat, illi credo: ueridicum
enim exiſtimo, ſed Dioſcoridi notam nego. Ad rem, ſemper flos eſt radice odoratior.hic nõ dico, ſed non ſemper radix flore. Sic& ille error non tolerandus, cum charyophillon uult eſſe florẽ eum qui eni᷑ Græ- ct uocatur, Theopbraſto& Plinio lib. s. cap. 6. affir mantibus odore illum carere, cùm noſter, ob id no- men adeptus ſit, quòd oleat ſuauißimè. Bene ſit autem huic uiro, qui dialecticus, ſophiſta, rhetor, philoſo- phus, theologus, grammaticus, aretalogus, Græcus, pædagogus, mathematicus, deniq; minus eſt, quid fa- ciam buic Proteo? qui nouit quid etiam mortui dictu ri ſint. at tantum abeſt ut de Leoniceno maledixerim, ut etiã ipſum in Medicinæ encomio laudauerim. De ſiliquaſtro ſecutus ſum Fueſium, non quod aliud non
Nignificet hoc nomen, ſed quòd ei cui nomen hoc im⸗
ponebatur, nullum aliud nomen eſſet. Splendorẽ exi- miã& maximè cum purpureo aut fuſco colore, nul- li plantæ aut fructui ineſſe, citra ueneni participatio- nem animaduerti, ratioq́; id docet, ideo non temere di ctum, immaturum acrius, quia minus concoctum. Sem per enim inter eiuſdem generis rem comparatio fie- ri debet aliter effcax argumentu haud præbet, quod ipſe minimè obſeruat ullibi, unde Fallitur. Acria enim humida quædam ſunt,& ea maturitate miteſcunt ue
1. LIBRORVNM
CARDANI
luti temperatiora.
142 Multa de graui odore nugatur extra pro- poſitum. Debuerat uidere quid per grauem odorem mntelligam,& nihil ei ſuperfuiſſet. De colore intelli- gimus herbarum non lignoru radicum aut fructuum, ſatisq; fuit exemplis ipſis declaraſſe nam quæ ſuccum non uiridem progigęnunt, ut dictæ& chelidonia, om nes uenenoſæ qualitatis ſunt participes.
143 Inſcitiæ non prima argumèta prodit, dum nec tam claram intelligit declarationem de ligni ſitu. Cæterum fallitur in cauſæ redditione. De ueſica neq; ſeit argumentis reſpondere, nam terra obruta non a- ſcendit ſed argumento ſuo ſe conficit. Ratio autẽ ſua peccat quia portio aquæ quæ ſubeſt pilæ æneæ, uon eſt grauior ſpecie aëre, ſed leuior, licet pondere poſ- ſit eſſe ſecus. Indicio etiam eſt quod ubiq; uqua ſubit leuiora, at aẽr etiam ſub ipſa terra manet, quanto ma gis ſub aqud, quæ leuior eſt terra, manere deberet.
148 Dicit perire metamorphoſim piperis in hæderam, quòd pediculis quibus annectatur piper cæ reat: at oblitus eſt tantus philoſophus ſapientiæ natu ræ, quæ omnibus ſerpentibus plantis aliquid addidit, quo poſſent necti:nam hædera pediculis, uitis& cu- curbita capreolis ſerpunt. Si igitur ueriſimilia ſcribe re conceſſum illi fiuſſet, capreolorum meminiſſe de- buerat. Sic quòd dicat, cubebas eſſe garyophyllon pli nij, errat. dicit enim ille pipere ſemen grandius, quod aduehitur odoris gratia. Sed errores ſuos animaduer tere non propoſui, ſunt enim pene infiniti. Quod de Dioſcoride obijcit, iam in tertia editione emendaue-
ram:imperſectus enim ſermo non iniquus. Sed hic ſui
encomiaſtes ubi didicit ſic loquis Seuera, ſapieus, le-
nis, moderata caſtigatio. Profecto ſi aliquis Academi- cus Italus reſciuerit, eum pro pædagogo in comœdia ſubijciet, etid ſuis ipſis uer bis interpoſitis. neq; enim aliud uel omnium iudicio ſapere poſſunt. Ita magno
illo fato meo, quod ſæpe teſtatus ſum, ut quicunq; nos
calumniæ cuiuſpiam inſimulant, in eodem genere ibi dem grauius longe᷑ peccaſſe deprehendantur.
150 Purpureum Dioſcoridis, cæruleu inter co- lores eſſe docui, ut à cœli ſimilitudime. Res docet.
152 Fatetur ſine cruciatu, Theophraſtusq́; cita tur teſtis contrariæ ſententiæ lib.. cap. 17. ut uidea- tur non ſolum me, ſed& lectores ipſos deſpicere & irridere.
153 Sepia noſtra confundit. A putrido calore ni hil generatur. poteſt autem pars putrida ſimul gene- rari,& uelut calida pars in roſa odorem gignit. Et rurſus ab eo quod putredine reſecatur, ut uermes. In ſecunda ſectione, deprehẽdes uirum peruerſè agere, ut etiam in reliquis de eo fcias iudiciũ. Voluit enim uideri ab ipſo ſurrepta, quæ ille à me ſuſtulit. Inſe- cunda enim editione quæ ante librum ſuum triennio fermé excuſa eſt, cum totam hiſtoriam ac diſcrimen inter has plantas planè enarrem, quid poteſt fieri impudentius:.
De