Turr u

Ampenſ ſamnaaana 1 laulo ri unmenüte

d Ka feſmämülgſgr ien nc 22 eunae A-

8

iu mum a lu l èffrnei er micw leyah

4

⁵½

euiun lerictum

2 ger A ue e tꝛls Iit i lerni vnf Le leu Iit uin dedim mpni n furtu fdx.

„ adcio Acken eſer uurn ſνε τσ einusfes

1 c 1 1

DE SVBTILITATB. 583

uertere: ſaltem à nobis toties admonitus, cum uult uer

mem creare, ſedem quandam pinguem congerit, atq;

ex ea folliculum, inde vuum, ita de plantis: at hic nobi lis peripateticus parum(ut uideo)im naturæ contem-

platione, Galeniq; eius admiratoris libris uerſatus,

imò ne aduertens quidem ad ſui Ariſtotelis, quem tan tum extollit, placita, 3ordinè illius uniuerſum oratio- ne ſua ab ea ſuſtulit. In tertia ſectione geminata aduer

Iatiua reprehendi ab eo non poterat, qui duplici ne-

gatiua propoſitione, ſtatim in quarta etiam ſenſum elocutionis uitiat. At is Græcorum mos? Græci non ſumus, ſed Latini. Hunc tamen ſenſum, ut alios ple- roſq; attingere non potuit. Metallica omnia ſubſtan- tia terrea infrigidant primùum,& durius reddit: quæ tamen pinguia ſunt, admodum ſucceſſu temporis e- molliunt, ut aſphaltum. Erat ne tantum negocium in- telligere? addidi& ſi ſicca, ut longè plura paucis uer bis cõtmerem. In illa enim orationis parte quã tran- ſcribit, prima fronte ſeptem propoſitiones continen- tur, è quibus innumeras, imò totam ferme miſtorum uim in corpora noſtra deducere licet. In ſexta di- uiſione me, quòd neſciuerim quid eſſet alumẽ rochæ & liquidum, adeò turpiter increpat(cùm Vanno- cius Biringurius, quẽ ſæpius adduco, hoc abundeè de- clarauerit,& Matthiolus: defendatur uerò res hæcà Braſauolo) ut maledicẽdi anſam præripi uoluiſſeui- deatur. Quid ſi dicam, liquidum uocatum, quòd dum

conficitur, metallorum more liqueſcat, non ut ſcißile

uel rotundum lapidea forma eruatur? Tamen mens mea nunquam fuit hæc. Simile illud quod non intelli- git, ex quinta ſectione, argentum ſub dulce eſt, iucun- diq; ſaporis. Melioris etiam aurum: ſed non præſtat. At alibi declaraui quomodo præſtet,& libri antea editi erant. De bitumine& caphura ſatis in ſecun- da editione, quantum oportuit dictum, ſed de experi- mentis quæ adducuntur, neſcire ſe ſimulat hic uir a-

muleta, non ſemper uires ſuas oſtendere, quandoqui-

dem nec quæ per os aſſumuntur. Experimenta etiam non facta ſunt ut decebat, uel ipſo teſte à canibus, e- tiam ad homines argumentum non ualet. Certum eſt, quõd odor eius, ubi diu afficiat hominem, ſitq; ma⸗ gnus, multum obeſt Veneri. de attractione ſucci nuſ- quam ſomniaui: feſtucam trahit ut alatur. hæc enim uiuentium opera, ſed uelut ripæ aà torrentibus fit e- nim quidam æſtus. Non omnia pinguia trahunt, quia non ignea. Aſpalathum adeò ſanthalo reſpondet,&

hoc ſuccedente deſijt, ut ipſummet eſſe credamus: in

Italia arbos fuit parua, nunc cum in India omnia ſint

proceriora,& ex India noſtri aduehatur, nihil ob- eſſe magnitudinem huic ſententiæ dixerim. De ſpinis manifeſtum eſt, arbores pleraſque magnas, ubi in par

uds degenerauerint, ſpinoſas fieri. Species, odor, ca- lor, uſus conueniunt: cætera non diſcrepant. Quod ſi non eſſe affirmes? non litigabo. Cauſas enim hic re- rum quæ ſunt, aut quæ eſſè oſſunt, oſtendere decre- ui. Vtrum autem hæc ita ſint, non contendo, cum quæ

3“ ,——

non ſunt,& eſſe poſſunt alicubi, uel aliquado erunt:

& quæ ſunt alicubi etiam deſunt, aliquandoq́; non e- runt. Salem petræ gemmam uoco, in Apulia effodi- tur lapidum aliorum more, lucidus eſt,& accendi- tur ut ferrum. Sectione ſextadecima, facit natura

aquam, non ex abſinthio aquam: omnia natura ad ge

nerationem ſui ſimilis prona ſunt, non tamen gene- rant: nec ſibi ſimile. Tribuit mihi quòd uelim Vſnen eſſe anthillidis genus: quod cum non dicam ſuper- fluum eſſe, exiſtimo ſi reſpondeam. Vbi ergo præteri bo, ſciant leckores me, ea quæ arguit non dixiſſe. In uigeſima ſectione, reprehendit, quo ſe non intel- ligere fatetur: Duplex calor. Nec meminit calorem actu, ubi ad ſummum peruenerit ignem eſſe. at hic ſur ſum fertur.

105 Argentum uinum cogitur ob contrarium: omne alienum contrarium eſt. Sicca autem maxime, ideo pro exemplo.

106 In prima ſeclione, charybdis tumultuoſa, confragoſa, periculoſa, neſcio quid magis demirer⸗ Mercurio ſi non placet electrum, tribuatur hydrar- ay rium. In quinta diuiſione, uult æyloalen durum

ppellari, cum aurum molle eſſe referam.

In ſexta ſectione, ſepia perpetuò dißimulat cen- ties repetita, illam non eſſe ueram miſtionem, ſed ſolum generatione fieri. In palma abſurdus eſt, & ſupinam præfert ignorantiam: tres ſunt arbo- res una uiuentes, ut ſocij in eadem domo. Sed in hoc fauit natura plantis:& hanc cõiunctionem ille, non animalia admittunt.

110 Canqdidus colos nullus perſpicuus ob nimia

lucem, quod alijs coloribus non contingit.

112 Plinius non id dicit, quod ille præſtabat. Sic ſemper miſcet quæ non nouit. 1 112 Omnia extra propoſitum. Loquor ego de actione, ille de inſtrumento: ego hiſtoriã quæ ſub ocus lis eſt affero, ille nugas Democriti. W 113 Summæ imperitiæ argumentum, tam cla- ram in fine primæ ſectionis ſententiam interuertere. Macinthus ut amuletum prohibet, ne fulmẽ occidat, atq; id genere auxilium medicum, dici poteſt. ut de Pa ZLar aduerſus uenena, tantæ uerò noxæ reſiſtere mira culo proximum. In ſecunda ſectione, quid garriat de rutilo, intelligere non poſſum: rutilare longe aliud eſt, quam rutilum eſſe. Vergilius, arma dixit rutila- re, id eſt, ſpledere cum quodam motu, quod pauci in- tellexerunt. Sic adamas. b 114 Pili craſſa, metalla tenui ſunt ſubſtantia, nul lum craſſum ſplendidum. Quid hoc? De equo alids hoc experimentum docuimus, quod ob nitorem, non ſplendorẽ accidit. Et ſi puer naſcatur biceps, non pro pter hoc hominum genus biceps eſſe dicemus, Siraf- fam non uidit: ſunt enim maculæ ferrugineæ, non purpureæ. b 115 Os non reſtituitur, quia durum e termino comprehenſum, lapides in fodinis cum creſcere,& V Ddd 2