Druckschrift 
Hieronymi Cardani Mediolanensis Medici De Svbtilitate Libri XXI / Ab authore plus quàm mille locis illustrati, nonnullis etiam cum additionibus. Addita insuper Apologia aduersus calumniatorem, qua uis horum librorum aperitur
Entstehung
Seite
577
Einzelbild herunterladen

ruu caor i Ira aumu. Trurt werreee en

8 8 41 1 8 8

vr& cutiur hic uuit tuſun, u dun firriar uun exytx

an cvnfecu erteinr wneen;

*

nm ti prrr banc ums,

do an ſit ſempiternus, debuit primùm quærere quid per mundum itelligam,& librorum illorum editio- nem expectare. Decreueram non accuſare illum, atq; ita feci, repugno enim, oppugno, ſed hic cogor ob Dei cultum: illum enim eundèe naturæ& peſßeimè di-

cit, ac ſi quis umbrã ſoli eandem affirmet. Ita in qui-

buslibet mconſultus ſemper fuit. Ildem uerò pulcherri me probat Ariſtoteiis ſui authoritate Deus& natu-

ra, ergo Deus eſt natura. Aſſenſus eſt Pompeius Cice- roni, ergo Pompeius eſt Cicero.

79 Pudet me ſtuporis: ego primi affirmo mi

norem eſſe diuerſitatem cometæ qudàm lunæ. Si con-

ſtaret, non ſſſet qubium ſuperiorem eam fore lunæ. ſydus illud, Dij boni quid ad diuerſitatem aſpectus, quæ ratione mathematica pura conſtat. 8 80 Quod de lride ſcripſimus, ſeruat phænome na; atq́; in hoc poſtquam non aliud melius ſuccurre- bat, maluimus explicare Ariſtotelem quàm damna- re: haud neſcij quod res ipſa pateretur graues diffecul tates naturales:nam quod ad mathematica attmet, ſa tis fückum eſt. Quæ enim obijcit ipſe, abſurda ſunt,& non intelligentis. Quod enim dicat uidiße iridem in- cumbentem arbori, exiſtimo non ſanũ fuiſſe: ſed quia

uerax eſt, apparuit hoc illi prope, ſed procul,&

ob aſpectus errorem. Cæterum approximare iridi ratione dicta omnino eſt impoßibile. Neq; ex tranſ- uerſo ſic inſpicere, ut quaſi unum latus per aliud, ſeu

é regione uideatur: ſic enim ſol,& oculus& iridis

centrum,& iridis latera eſſent in una recta. De inte- riore circulo, ubi debet legi exteriore manifeſtè, cum ordines uicißim mutatos profitear,& Ariſtoteles, ex quo deſumpſi dicat, non pudet criminari-ſed uicit, Pæana canat. Cæterum quod ego croceum, Ariſtote- les puniceum uocat, uterq; bene: nam ego plures colo rum ſpecies quam ille poſuit, etiam ſi librum de colo- rihus(quem ſuum non eſſe pleriq; exiſtimant) ilii tri buas. Conſtat etiam de re ipſa, nam iris ſola, ut exiſti- mo,& cœlum colores retinent impermutabiles. his rurſus oporteret adijcere paginam, ne in uerbis cape rer, ſed faceſſat cum fuis calumnijs, ne pereat gemma

charißima. De iridis inſeſſu nõnne in ſecunda editio- ne uidit, in qua maluimus etià Ariſtotelem præteri-

re, cum non probaremus qudm redarguere: nam neq́; ipſe affirmat. Porrò in tertia ſectione adeò admira- tur rem tam perſpicuam:? cum in tractatione colorum doceam ferrugineum, aliosq́; colores ſine luce uoca- ri, aliorum puta uiridis atq; niuei, quod parum lucis retineant comparatione:cum iam ſuperius declara- uerim omnes colores a luce conſtitui, illius eſſe parti ceps. Ita credo huic nugatori, quod mihi deeſt illi ſu- perabundat:ſcilicet tempus, nam tam rudem eum eſ- ſe perſuaderi nequeo. Duarum uerò figurarum, quas

Ponit in nona& decima ſectione, quæ in decima eſt falſa,& conficit ſeipſum. Elatius enim ſit centr iri- dis a finitoreſi ſol ſit in eo, eygo plus medietate iridis

uidet, Modoò agnoſcis perfete homin em qui decipi-

DB SVBTII,ITATB. 577

tur in mathematicis, ubi Ariſtoteles negat feri poſ. ſe paralogiſmum: quæ uerò in nona, non concludit. Et quod uix ex declarationibus Monteregij, in libri Tabularum, primi mobilis magno negocio erui po- teſt, ipſe parum in mathematicis exercitatus, putat quatuor uerbis declarare, ut erubeſcam non medio- criter illius cauſa. Ego tamen ſtudioſorum amore hic

eam uolo ſubijcere. Ex 22 problemate Nonteregij re

ſiduum maximè declinationis par. 66. min.30. cum al titudine poli in noſtra regione par. 4 4. min. 20. ar- cum ſubtenſum habent par. 39. minut. 31. ergo ex uſu problematis, quia ab angulo meridiani,& eclipticæ detrahi debet, ut relinquatur angulus eclipticæ& f1 nitoris, hic angulus eſt finitoris& meridiani per pü⸗ ctum illum tranſeuntis. Habeo igitur angulum recti, er angulum par. 39 minut. 51.& maximam latitudi- nem: ponemus igitur ex dictis à Monteregio, in quar a de triangulis às partem æqui- 4 noclialis,& ac meridiani, ut uo-

cant circuli, ut ſit par. 23. minut.

3 0. G angulus A rectus,&& ¹ fi nitoris partem: angulum autem

c par. 39. min. 51. ducemus igitur ſinum lateris nc per ſinum com-

b plementi anguli c,& productũ diuidemus per 60.& exibit ſinus complementi angu lia par. ꝛ7. minut. 30. Sed ex his quæ in duodecimo li bro de Rerum uarietate ſcripta ſunt, proportio ſinus Aad ſinum 2:eſt ut ſinus lateris 2 c, ad ſinum lateris a c. Ergo ſinus lateris Ac eſt par. ꝛ6. min. 5. et arcus par. 25. min. 45. ponemus igitur finitorem à cpa in cuius 8 1 centro palam eſt nos eſſe,& meridianum 1SEB. cum igitur ſit par. 26. minut. erit r a partium 32 minut. 55, at n eſt par. 60. igitur ſol e- rit in eo ſitu borea- lior nobis partibus ijſdem, ſcilicet 26. min.⸗5. Et cum eſt in meridie, declmat

magis d puncto ſ: ipſo par. ꝛ20. min.·0. Igitur in a- ſcenſu procedit ad meridiem partium 4. minut.5s. quod facilẽ eſt uidere in ſphæra. Ex hoc ſequuntur quatuor correlaria, primum quod dum ſol eſt citra æquinoctialem, nobis in ortu& occaſu fiunt umbræ meridianæ. Secundum, quòd dum ſol eſt in tropico Cancri, in ortu& occaſu omnibus fermè Buropeis fiunt umbræ meridianæ. Tertium quod licet agnoſee re æquinoctium certum ex ortu, uel occaſu ſolis abſ- que inſtrumento, cum parietem ad boream recte ſpe ctantem primo radio attigerit. Quartum, quòd cùm multos uiderim homines impudentes, hoc tamen nul-

lum uidi ſtultiorem, qui de rebus quas neq; ex cortice

uidit,