576 AOTIO confirmabuntur eiſdem principiſs, uelut in commen tarijs Ptolemæi modum conſtruendarum artium nos ex illo docuimus,& ipſæ in magna compoſitione de monſtrabuntur. Demiror autem qui quærat nouam generationem& modum incrementi, quem ego ipſe eodem loco declaro. Sed me non iuuat prolixitas: at qui eum ſequi uellet, omnia omnibus in locis repete- re cogeretur. At nos quantauis diligentia breuitatem rcantes,& minimam partem eorum quæ accepimus ſolum ſcribentes, maximam tamen molem librorum confecimus, quam legere uix poßit homo longæ uitæ curſu toto.

54 Hic& duabus ſequentibusut ſolet)non aſ- ſequitur quæ dixerim,& tamẽ diſputat. In 57 etid nugatur& dißimulat ſe intelligere, quoòd ſæpe dixi- mus, elementa uiuere anima uniuerſi, miſta uerò ani⸗- ma naturali. Cæteruùm ut ad ſingula reſpondeam, in præcedentibus legit tunc pro tum, cumm in utraq; Ger manica impreßione ſic iaceat. Clarus eſt ſenſus, ni ſtu pidus omnino ſit aliquis, forſitan fuit error in Galli- caeuel ut non potuit interpretari, cum uideret nõ con ſtare ſententiamẽuel conſulere exemplar aliquod Ger manicumꝰ Sed ſimilis ſibi eſt ubiq;. Ita& illud aquæ calidæ, ut calidũ à tepido diſtinguitur, ipſe interpre-

tatur ut à frigido diſtinguitur. Quod uerò adiſcit de calore aquæ in puteis, ſciat id à me declaratum in li- bello de Aqua& æthere.

PROBL. II. Quod ex uigeſima quarta ſe- ctione problematum adijcitur, pro me fĩcit: quod au- tem ex Hippocrate in libro de Natura foœtus, ualde eſt in rem. Sententia illius eſt: Aqua in ſuperficie ter- ræ calidior eſt æſtate quam hyeme, in profundo con- trd. Rationem adqducit, quia terra hyeme denſatur, & ob id concaleſcit: argumentum ducit, quod pelles in fiſciculum coactæ atq; conſtrictæ uruntur. Hoc ni⸗ hil eſt contra declarationem noſtram. Quæ enim in imo terræ adeò profundæ ſunt, ut frigidiores uidean- tur æſtate quam ſit aer hyemis, hæ frigidiores ſunt æ- ſtate quam hyeme: quod de his declaratio noſtra non probet, ſicut neq; Hippocratis autoritas noſtræ decla rationi non aduerſatur. Sublimiores enim ſunt aquæ noſtrarum regionum quam Hippoc. At nos de aquis generaliter, quarum eſt uſus, quæ æſtate etiam ob id ſalubriores ſunt intelligimus. 3

59 In eandem incidit föueam, putat me collegiſ ſe obiter,& nõ cognita exacte ſcripſiſſe, ideo quam-

uis uera afferat, quia tamen aliquot plansè falſa ſunt intermiſta, ideo auctionem non faciunt. Quod de re- petitione obijcit, nöne uidet in ſecũda editione ſubla tum Porrò primam in ſeptem menſibus abſoluimus: quid ergo mirum cum Flacco in tam longo tractu& ſeribendi celeritate ſemel obrepſiſſe ſomnum. Neque hoc uitio, ſi modò uitium eſt caruere Ariſtoteles& Galenus. Nullus enim error repetitione leuior eſt, ut

21.*

1. LIBRORVM GARDANI

non adſit, ratio eſt, quia aquæ illæ magis concocæ ſunt: nam(ut dixi)ſolum bituminoſum eſt, concoqui- tur enim duplici modo aqua. In his etiam regionibus uix aqua utuntur, ſed ethũ quoòd refrigeret, illis eſt in uſu. In ſequẽtibus uſq; ad 72 nihil continetur, ſed cùm propoſuiſſet omnibus contradicere, perperàm argumentatur, quæ argumenta produnt uel ſupinam ignorantiam, uel malignitatem non uulgarem: uelut illad de ſcutica ſæpius repetitum. Sed hæc fuiſſe pæ- dagogum docent, quod ſecus ignotum hominibus eſ- ſe poterat.

72 Palea non eſt candida ut nix: fieri etiam po- teſt ut uratur, ſed dificillimè, unde ille ut probaret experimentum in albo, quaſi difficillimo oſtendebat: nos experti ſumus, quòd uerum eſt uix poſſe accendi.

74. Prigiditas ſola priuatio eſt, nihil ibi niſi cali

dum, quod lux, caliditas, motus, lumen, propria ſint

cœlo. Siccitas ibi non eſt, ut qualitas elementi: in quo Galenus redarguitur. In ſexta diuiſione admiratur, quod calor ſit in aqua. quomodo ageret cœlum, ſi in- ſeriora non reciperentꝭ at receptus calor in aqua eſt, ut lumen in ſuperficie colorati. Ibi notat contradictio nem argumentum ſolum ſtupidæ illius inſcitiæ. Aqua non habet calorem per ſe& ex ſe, ergo non concepit ſemina caloris d cœlot argumentum dignum autore. In ſeptima diuiſione aliquid dignum conſideratione adducit. Liquida refrigerantur motu, ſed eadem rare ſcunt,& quæ rareſcunt calefiunt, igitur refrigeran- tur e calefiunt. Dico aliud eſt de motu ſecundum im pulſum, ut dum fluit aqua: non enim rareſcit, ideo te- frigeratur: at dum excipit lumen, mouetur d partibus non conſequẽs partes, ideo rareſcit& in caleſcit. Cla rum eſt igitur hunc nirum ſemper labi, eodem lapſus genere, ſcilicet homonymia. In octaua cum ego lo- quor de raritate ſubſtantiæ, ip ſe loquitur de raritate compoſitionis, ubi pumicem& fungum adducit, qua ſi uelit homines dedocere quæ ſciunt, docere quæ ne- ſeiunt. De aëre, de quo eſſet aliqua difficultas, tranſit ſicco pede. Sed aẽr quo rarior, eo minus frigidus.

75 In quinta diuiſione cõſtanter dico, ſydera eo dem modo eſſe calidißima, quo ſunt ſplendidißima, venus, lupiter& Luna abundantia caloris ut etiam luminis: Canicula abundantia& magnitudine.

„6 Admiratur de his uerbis: Cœlum quia nun- quam ceſſat,& potentem ubiq; habet animam, ideo non fatigari poteſt. Imo dicit potius, quia non ſatiga tur, non ceſſat. Nonne uidet quòd in mortalibus fuga indigentiæ eſt cauſa facultat, in immortalibus con- tra eſt: eſſent enim imperfecla talia quæ à prima cau- ſa prodeunt, ubi nulla ſuſpicio indigentiæ.

n ſecuda diuiſione aberrat toto cœlo: nam non rota ſola, ſed& omnia quæ mouentur, iam inci⸗ tata facilius& uelocius mouẽtur, quia aër primi mo tus, ut in ſecũdo libro docuimus, adiuuat: alia ob ſitus mutationem, ut in curribus infixis terræ. Ibidem ui-

des ſordidam contumeliam dbſq; ulla cauſa. De mun- do ass

2