akOap

2 4 1

M miiem ethun

aræxuiiſa far ua * un euſſe eu mun, lr t eſſm acmn an

DE SVBTILITATE.

mum etiam caſtigatus in publicum proditurus ſit? An hoc paruum munus ſecuritas ex hoſte quæſita? Prat & tertium non leuius his commodum,& in quo mul tum ſperabam ſi affulſiſſet, ſcilicet ut emendarem ex illo ſi qua reprehenſione digna inueniſſem: nam diſtu li hoc conſilio editionem hanc ultimam, cum iam eſ- ſet abſoluta caſtigatio, recepiq́; librum ſuum, Idibus Ianuarij i558, liberalitate ipfius H. P. ad quem libros excudendos denuò extrema manu appoſita remitti- mus. Sed hui quam in hac parte, uoto meo fraudatus

um, neq; enim uel uerbo fermè adiutus ſum. Demira beris foͤrſan?& paradoxa exiſtimabis, quæ non ſunt. sed ſi intelligas, iam fateberis& uera eſſe,& minimè

prætter fidem. Primùm enim cum tractatio ſua uniuer

ſa duas obtineat partes additionem& reprehenſio⸗ nem, ex utraq; non parum iuuari ſperabam: at in u- troq; deceptus ſum:nam de additione, eum neq; Ari- ſtotelem, negue Galenum, neque nos ſecutus ſit, qui uera à falſis, aliena à noſtris diſtinguere ſolemus, far- raginem inutilem compoſuit. Si enim uera falſis mi- ſcentur, audita expertis, aliena proprijs, neceſſe eſt ut nihil fide dignum ſit. Etenim etſi in centum præce ptis quatuor tantum falſc ſint, ſemper tamen timere debemus, ne unumquodque illud ſit, quod falſum eſt. Quamobrem eam rem cuius cauſa maximè ſum lau- de dignus, ſcilicet quòd nomina eorum, d quibus acce pi adijciam, ut ſciant qui legunt, quantum fidei adhi- bere debeant ſingulis præceptis,& ne illi etiam pro- prijs inuentionibus fraudentur, homo hic generoſus uituperat. In reprehẽſionibus etiam parum profuit, quod& mathematica omnia, ſic ut totum fermè pri- mum librum,& multos alios ſicco pede tranſeat,& naturalia pleraq; reliquerit, quoniam in illis fucum ſciebat poſſe deprehendi, atq; ita totũ opus intactum reliquit: nam hæc duo genera ſoluùm ſunt, quæ experi mento ſubijciuntur: at ipſe cum deuitauerit experi- menta, quantum potuit, ne fucus deprehenderetur, to tam reprehenſionem uanam reddidit. Nam cætera quæ adij ciuntur, e& in quibus inſiſtit, non ad ſubie- ctam rem quicquam pertinent, ſed ſunt modi traden- di, in quibus etiam aded prolixus eſt ac religio ſus, ut fructum ex ea lectione non capias, ni uelis ei obſequi: nam contradicendo ad rauim deuenies, it ſi obſequa- ris, parendum erit illi, non lectoris utilitati. Eſt enim ea in opinione, ut quemadmodum in pueris inſtituen dis ab ipſis elementis omnes ſectando quiſquilias, de- beamus in ſingulis quæſitis hærere. At non ita cen- ſet Galenus, non ita proceßit Hippocrates: ſcribimus doctis, non imperitis,& nihil uulgare. Adde quod mi rum eſt, in ipſa etiam latinitate benedicentes, ut aber remus cogere uult, reprehendit enim noua exercita- tione æſtuoſißimum his uerbis: Atrocioribus ac pe- nẽ tragicis uerbis, minus(ut opinor)uſitatéẽ uocas æ- ſtuoſißimum. Quæ tamen uox in eo proprio ſignift⸗ cato à Columella ey Plinio uſurpatur. Verum ſi quid modò attigit, ad rem adeò inſcœliciter ceßit negotiũ,

567 ut nihil in naturali philoſophia ac mathematicis ſa- ni conſcripſerit, quinimò& abſurdißima,& experi mento repugnantia. Tertium quòd cõſequi poſſe ſpe- rauit, eſt ut eruditus in qualibet arte haberetur, quod neq; ut uideo ſucceſſuri illi eſt: nam ſi de experimen- tis, obſtat ratio ſuperius dicta, quòd uera a falſis non ſelegit. Si de artium peritia detrahas(quantũ per hoc opus licet)medicinam, mathematicam,& naturalem philoſophiam,& uide quid ei relinquatur. Id neque cauit, quod cum duo propoſuiſſet, ut noſtra euerte- ret, ſua oſtentaret: noſtra non rectè euertit, alia quæ oſtentet omnino non habet. Vltimo etiam ſperauit, ut fama æterna ſuboriretur, atq; opus perpetuòõ mane- ret, quod ut eueniat illi opto: uerum melius forſan eſt, ut cum ſcriptoribus animalium, uel bibliothecæ hiſto

riam conficientibus paciſcatur,& exoret ut illum a- liquo loco reponãt. Accepit his tot incommodis,&

erratis admirabile quoddam dictu,& incredibile: ſci licet quòd non niſi paucis in locis ex tot, in quibus me arguere conatur, intellexerit quid dixerim, adeò mès eius contradicendi ſtudio flagrans offuſcata eſt: nam dißimulaſſe non crediderim, quod illi non mihi dede- cori palam futurum eſſet,& cum ſumma turpitudine coniunctum, arguere quod non intelligat,& repre- hendere quod nõ dicat. Huiuſmodi unum exemplum-. quinta exercitatione propona, quod ibi ter fallatur, atq; his lapſibus, quibus interpretando librum eum, decipi conſpicuum eſt. In uniuerſum iniurijs certare, ut alienum à probo uiro& ſapiente noſtrisq́; mori- bus eſt, ita non tegere qualis ſit hic calumniator,& timidi eſſet& fraudulenti, ut qui(quantum ad me at tinet)permitterẽ tot horas perire hominibus in per- legendis tam inutilibus nugis. Itaqgue ut ueritati non deſim, pro infinitis calumnijs, quas in me confinxit, ſolum qualis ſt, tribus uerbis oſtendam. Imperitißi⸗ mus ſtultus, malus. Quòd imperitißimus ſit oſtendi- tur, quoniam iam ubicunq́; artium præcepta tractat, aut mathematicæ, aut medicinæ, uel naturalis philo- ſophiæ, ne uel illarum prima elementa quidem atti- giſſe deprehenditur, ſed ſolum uerſatur in dialecticis, primaq; philoſophia,& grammatica quada ſe con Fecta. Stultus, qui ubi deprehendi poſſe certo ſciebat, non tacuerit, qui nouẽ annos in calumnia ſola unius libri, nec antiqui, conſumpſerit: quiq́; nouo omnino exemplo ſingulis chartis quater aut quinquies, ſi ge- nerali ratione computatio ineatur, ſe laudet. Malus, qui tot uere inuẽta, lectu iucunda, uſu mortalibus cõ- moda conetur delere ſenſum peruertendo fucis rheto ricis, ſophiſticis argumentis, deprimendo, mètiendo, maledictis, iniuriſs, criminationibus, etiam de impie- tate accuſando, cum tamen ipſe pro his quæ deſtrue- re nititur, nihil ſubſtituat. Inde etiam ſubornauit ſyco phantam, qui pro illo de me malediceret, ut unus hi- flrio duorum ſcurrarum perſonas ageret: peßimo a- deò exemplo, ut ad huius hominis importunitatem ni hil addi poßiit. Demirorq́; Gallos, zen magiſtratus Bbb 2