Druckschrift 
Hieronymi Cardani Mediolanensis Medici De Svbtilitate Libri XXI / Ab authore plus quàm mille locis illustrati, nonnullis etiam cum additionibus. Addita insuper Apologia aduersus calumniatorem, qua uis horum librorum aperitur
Entstehung
Seite
565
Einzelbild herunterladen

DE 8VBT ber ſuus refertus eſt eſt enim ab initio ad calcem, ut ſ

Cuis alius, totus planè barbarus) fruſtra& ſine cauſa

in alijs reprehẽditur? quæ tamẽ etia ſ adeſſent, nönne illud uulgatu admonere poterat, Omni carere culpa debere eu, qui in aliu dicere paratus ſite Accuſat me, quòd exa gyrtaru impoſturis blurima cõuaſarim, tot calãnijs atq; iniurijs, quot ſut uerba. Sed ſit ita, modo quæ ſcripſt, uera eſſe fateamur: nũ putat paruieſſe an mediocris iudicij uel induſtriæ, uel laboris aut uulga⸗- ris ſapiẽtiæ inter tot falſa, paucula uera deprehèdere, ſeligere, cauſamq́; illorũ adijceres an refert unde ueri tatẽ ipſam expiſceris?an ut dicebat Veſpaſianus Imp.

aurum ex urinæ uectigalibus collectum urinam olet-

Ita ergo(quod tamen à ueritate maxime alienum eſt) Hi ex Agyrtarum experimentis pauca ſint adiecta, e- tiam ſi uera ſint, pro impoſturis habenda ſuntẽ Sed ua

leant hæc omnia, nec ullius ſint mometi, duo ſunt quæ

omnino me præpediunt, ne poßeim, etiam Ri uelim, illi reſbondere,& qulbus uale dicere nequeam: alterum eſt, quòd occupatus ſim nimis in rebus humano gene

ri utilioribus:nec ſufficiat tempus, quod ab exercita-

tione medendi ſupereſt his negocijs, adeò ut& hoc ipſum paucum quo ſcribo, cogar à curadi officio non leui certẽ damno rei pecuniariæ ſubtrahere, quanto

minus ut ad reſpondendum tam longæ næniæ ſuppe-

kat? Nunc enim tres libros Contradicentium, qui duo buus editis proximè ſuccedunt, perficio,& quatuor libros de Vrinis nouam prorſus inuentionẽ, atq; in- numeris experimèẽtis comprobatd, rem ſane qua nul- lam aliam ſciam mortalium generi utiliorẽ, per quam multa millia hominu, qui ſecus perituri forent, ſingu- lis annis ſeruabuntur, magno medicoris gloriæ incre- mento conſcribo, atq; ſimul HMmnum Deo finẽ hoc anno ſcribẽdo impoſiturus his libris: quib. cum nihil maius efficere me potuiſſe fatear, nec maiore diligẽtia aliud quicquã conſcripſiſſe, coronidem laborib. mei honeſtißimam impoſuiſſe arbitror. vno enim eorum corporis ſalubritati, quantu ullo alio libro cõſultum eſt: altero animæ traãquillitati ac ſplẽdori, ut nihil ma ꝛus excogitare potuerim, cum etia in utroq; non dubi tem& induſtria& diligètia,& rei tractandæ inuè- tione,& quod omniu maximum eſt, numinis auxilio ac gratia me ipſum in omniũͦ alioru librorum, præ- terqud Artis paruæ medẽdi compoſitione, qud etiam anno præcedẽte perfeci, longo interuallo ſuperaſſe. Nam neq; quenqud uel mediocriter expertu medici

futurii exiſtimo, qui prælectis his libris intellectis, di- 1 1 dul S.

ligenterq; conſideratis, non quaſi prodigioſas prædi- Aiones atq; curas in ſingulis morbis effecturus non ſit. Nec quenqud adedò mali,& perfraciæ uitæ morta lem, modo in eo aliquid ratio humana poßit, qui mo- ribus atq́; pietate o ptimis aut cuiq; ueritatis egregio amatori ſimillimus non euadat, atq; adedò efficaci ui mutare homini mores poteſt ut ne boni fiat, ſi qui ſtu dẽt, prorſus ab illius lectjone abſtinere coęatur. Hæc

ſunt cõmoda quæ hoc labore, ſupremo Deo date, hu

mano generi præſtiturus ſum. An ięitur par eſt his re

lictis ad reſpondendũ longißimæ fabulæ,& maxime

intricatæ diſputationi me conſerresaccedit alterum, quoòd ex hac ta longa, qud futurd uideo contẽtione, ni hil decori nobis, aut utile humano generi ſucceſſuriẽ

ſpero. Sed ut apud Socratẽ, eia Xantippe, eia Socra- tes, dicẽtes, communiter fibulæ ſpectatores nos irri-

deat: neq́; enim in hac ſua alodia niſi tricæ, ſophiſ mata, maledicta, iurgia, calumniæ, inueniri poterunt,

& tum legendo tum reſpondẽdo non ſolã ego, ſed& lectores ipſi tædio potius qudm uoluptate afficiatur. Quid ergo cauſcæ eſt, ut reſcriba? nec enim in re ipſa iuuamur, cu nulli ipſe in tam longo opere experimẽ tum adijciat, quod erat operis ipſius propoſitiͦ,& id

de quo loquutus ſum, cii ſucceſſuri aliquẽ qui hac tra

ctationem aucturus eſſet, prædixi: nec diſputatio ipſa uoluptatẽ legentib. ſit allatura, ut quorii cõmodorum quæ lectio præſtare ſolet, ſeilicet: vt prodeſſe uelint & delectare poëtæ: nullũ in hac reſponſione ſubſecu turum uided. ld etiã tertio loco mea reſcribẽdo auer- tit: quod ſt omnibus reſpondere uoluero, nimis longi opus cõficere nulli uſui futurũ cogar'ſi aliquibus tan tum, exiſtimabunt inuidi quæ prætermiſerim, ob id prætermiſiſſe, quòd reſpondere neſciam. Et licet exi⸗ ſtimaturi ſint aliqui me uictum, atq; certamini impa⸗ remtita ſit, malo aliquid amittere quam ſpoliari. Eſt euulgatus liber ſuus, eſt noſter, lectores facile iudi- cium ferẽt. Quid ſi me mortuo prodijſſet liber ut cre didit: nunquid torqueri debeo nunc, ne alias in futu= rum id accidat? aut queri, quod non perpetuus ſim, aut tueri ſeripta mea ualeam: Equidem ſi bona erunt, tuebuntur docti, communis hominum conſenſus, prin ceps aliquis bonus, genius quidam: ſi mali, nec opto, nec è re mea eſt, aut meorum, aut humani generis, ut ſuperſint. Victus es: fitebor, quid amplius uis? à maxi mo uiro uictus ero, qui iam quatuordecim uolumina Exotericarum exercitationum conſcripſiſſe gloria- tur: cm nulla alia tamen prodierit in lucem, ab ulti- ma editione uidetur inchoaſſe. forſan&ab hac ſiab- ſtinuiſſet, parum detrimenti acceptura fuiſſet reſpub.

literaria. Intelligo e ſimili argumento contra Eraſ-

mum conſeripſiſſe, ut huic monomachiæ uir ſtrenuus

ac miles egregius aſſuetus uideatur. Sed illam uidere non licuit, neſcio an Eraſmus, qui& ipſe his certami

nibus non parum gaudebat, illi reſcripſerit. Verim utcunq́; res cedat, malo iacturam ficere gloriæ quam

temporis. Pigeret quòd inter tot occupationes men- ſem abſumpſiſſem, niſi me delectaſſent mirum in mo-

dum uiri acumen, ſales, ſcommata: neſcio an alijs arri debit? vnum tamen optaſſem, quòd cum de cauſis lin Luæ Latinæ conſcripſiſſet librum, ut Latinè ſaltem

ſcripſiſſet. Secundum quod ſperauit, ut reor,& mul- to minus obtinere poteſt quam primi eſt, ut ego iur- gijs ſecum contendã, quod tam natura mea alienum

eſt, quam ut uideo illi fimiliare. Turpe mihi uidetur

philoſopho iurgijs agere, Chriſtiano contédere, pro

B5bb 2