55² D DEOET VNIVERSO ſpectamus, ob idq́; uidemus aquas: aut ex plano, uidemusq́; etiam, quo niamaqua rotunda eſt. Manifeſtũ eſt autem quòd duplex eſt motus re- ctus:alter quidem mathe maticus, qui fit per breuiorem lineam,& hic fit ab impulſu, atq; ſic uenti mouentur: alter ſecundum naturam, atq; hic eſt qualis aquæ in circuli periferia. Cum igitur aqua motu circulari mo- ueatur, uentus recto, ex quocunq; uento neceſſe eſt fieri perturbationẽ in aqua. Rotunditas igitur aquæ temp eſtatum cauſa eſt. Cumuerd uel Alatere uel aduerſus motum aquæ ſſat,& magnus fuerit, fiet inundatio: & ubi latitudo adſit, tempeſtas. Semper autẽ uentus in flumine aliqua in parte, uel ex aduerſo fluminis, uel à latere fat, quia flumen ſinuoſe tor quetur ut angues:ideo niſi uentus fuerit admodum lenis, aut aqua pau- ca, inundatio aliqua in parte fiet. V elut flumẽ ſit A B C, uentus rectà ex ½ p E feratur, trãſuerſim quidem in F G H feretur,& ſi aqua plu D rima fuerit, inundarionem pariet, aliter non. At qui fertur ex D in CB, cum aduerſus aquæ motum, neceſſariò inundatio- nem pariet. O bid igitur flante uento aliquibus in locis inun- 2 datio fit, alijs in locis ſiccantur flumina. Eit igitur inundatio maior aut ob aquarum multitudinem, aut uenti magnitudi- * nem, aut quia ſurſum uenit impellẽs ui aquas, atq; quaſi effo- diens& hauriens illas. Eadem ratio tempeſtatum igitur& magnitudi- nis earum ſcilicet aquarum: multitudo unde maior in mari quam lacu- bus,& lacubus quàm fluuijs,& magnis fluuijs quàm paruis. Cum igi- D

rempeſtatum tur uentus unus fuerit& rectà proceſſerit, ut ſecundum B C lineam prio üfferentie. ris iguræ, non ſubmergetur. Si uerò obliquus, id eſt, ex alto deſcende-

rit, tunc immenſam aquarum copiam uoluẽs periculum ingens affert. . Quòd ſi duo fuerint contrarij, ut A F& B F, ſubmergetur p nauis, quoniam non poterit procedere altero illorum contrà /c nitente:& ſi nauis feratur ex c in F uentis latera uerberanti-

—0 bus, ſubuertetur. Melius uerò eſt ut nauis feratur ex D in F, aE ubi AF uentus ſit ualidior B ỹF: ſemper enim tutior eſt nauis quæ ſecundum uentum ualidiorem fertur, quàm quæ aduer ſus. Qudd ſi tres uenti fuerint, AF, B F,& E F‚ aliquisq́; eorũ ex alto ue- niat, ualidior autem ſit AF, omnino neceſſe eſt nauim ſubmergi, quoni am ſecundum Dy ferri non poſſunt, quia ab EF uento euerteret᷑. Neq; ſecundum E F, euertetur enim ab à F. Secundũ G ꝶ autem ferri non po⸗ teſt, reluctante F E. quæ igitur ſint tempeſtates periculoſæ,& quis mo- dus euadendi, iam dictumeſt. Vtigitur inundationes lacus ſunt non perpetui, ita lacus inundationes ſunt perpetuæ. Quamobrẽ lacus fiunt

Lacuun cauſæ quinq; concurrẽtibus cauſis. Prima quidẽ, ut fuuius influat in locum:

àmagnis quidem magni, ut Conſtãtienſis, qui maximus eſt, à Rheno, Lemanusà Rhodano, Verbanus à Ticino: parui autẽ àriuulis, ut Eu- pilus in Italia. Oportet autem colligi aquas altitudine montium aut col lium: ob idq́; omnis lacus aut inter montes eſt aut colles, aliter collecta b aqua