Druckschrift 
Hieronymi Cardani Mediolanensis Medici De Svbtilitate Libri XXI / Ab authore plus quàm mille locis illustrati, nonnullis etiam cum additionibus. Addita insuper Apologia aduersus calumniatorem, qua uis horum librorum aperitur
Entstehung
Seite
33
Einzelbild herunterladen

'Rliekeud LIBER SECVNDVS. 33 A deinde ob ſolum motũ aut uapores abſque motu, ut ſub ſeptentrione,

dn poſleſen, aded fieri frigidum, ut glaciem, niuem ac grandinem gignat, nemoq; ci Ancilſegian tra Solis uim de aeris calore conqueſtus ſit, de frigore omnes queran- dorsde Theo, tur,& tamen audeant aeri non aliam fermè quàm igni tribuere calidita glliaitili Dlat tem. Cur ignis cum tenuiore ſit ſubſtantia quàm aer, nunquã à ſuo im-

mnobis deſere mẽſo calore deſtituitur, aut illius natura ac feruor miteſcite non dicam nerales Atruer ut frigidus euadat. Quòd ſi dicant, aerem hunc non eſſe aerem qui mo- manimalbeneo net, allt qui uapores excipiat, impoſsibile enim eſt tanta facta tranſmu⸗ ueidſe teranan tatione ex calidiſsimo in frigidiſsimum, uel Ariſtotele iudice, manere eeno filleſleg⸗ ſubſtantiam: palàm eſt, cum totus aer fri gidus ſit qui nos ambit, aut ſal uadosautwidu tem temperatus, ut qui iuxta cœlum Lunæ ſitus eſt:nam uniuerſa aeris etimſpimt moles ut ex æthereis flãmis conſtat motu ccli in uigintiquatuor ho- inpucsdhee ris circumfertur, quod etiam admittit ipſe Ariſtoteles uniuerſam aeris nnhofwaim⸗ machinam hanc frigidam eſſe, aut temperatam: quæ ſi non ſit aer, alius ver dalnein nobis quærendus aer, forſan ſu pra cœlum, aut in imo terrr.

Deandeqyi Tria igitur ſunt elementa: terra, quæ denſiſsima eſt atq; grauiſsima, Elementorum Lumm ncxignem in imoq́; poſita: aer, qui rariſsimus, leuiſsimus, in ſuprema parte collo- mumerus- attinet palimeſt catur:& aqua, quæ mediũ in omnib. his inter hæc poſsidet. Cõmunia Demonſſtratio emenntllalunt. omnib. ſunt, qudd expertia ſint innatę caliditatis: nullus enim calor ni oftndens quod fabuleſimiliuseſt ſià cœlo, atq; ideo ab anima uel luce. Terra quòd nimis craſſa, aer quò ene ene cScLunepo⸗ nimis tenuis, minus frigida eſſe uident᷑: ſed aqua cum media ſit ſubſtan dißima. 2 nus. Ergonosil,D B tia, frigidiſsima apparet. Aer igitur cum ingraueſcit, frigidior uidetur. ippelucemit- Sed ſi afficiatur, ob tenuitatẽ quaſi temperatus exiſtimatur, ſed non cumquiinconc- eſt:potẽtia autem talis, uel quia facilè mutatur. Po rrò frigida iam ſpon- maximel.urs. cum denſantur, frigidiora fiunt, ueluti glacies. Terra autem ob rarita Guiatamentoum tem calorem admittit atqʒ ideo minus frigida eſſe creditur: ob id ſaxa lle eſttemperuiſ ſunt ipſa longè frigidiora. Aer autẽ ob lucẽ quaſi temp eratus,& Ob ra- usſyncerus: qu ritatem facilẽ mutatus, non ſolum minime frigi dus, ſed& calidus iudi- eiuappegur catur, cum omnia elemẽta ex æquo natura propria ſint frigidiſsima. In mruræ utquir dicio ſunt regiones ſub Vrſa,& noctes& montiũ cacumina: ſed&ra⸗

Her nilrht tio id oſtendit. Omnis enim calor ab aſtris eſt. Elemẽta autem cum pu

quecbe do, ra ſint, caloris ab aſtris ſunt expertia. Calor enim aſtrorum illicò mu-

d0d ligs* tat:& quod mutatur, diſſimile eſt ei ex quo mutatũ eſt: quare mixtum

dici POce 6 erit elementum ex puro atqʒ mutato, autem ſimplex. Omnia igitur

lixi, aclimplcl elementa ſunt frigidiſsima, id eſt, caloris omnis expertia. Siquidemni

dicemus, Jor hil aliud eſt frigiditas, quàm caloris priuatio. In humido etiã diſsident:

imentum do; nam terra eſt ſicciſsima, ut aer humidiſsimus,& aqua in medio colloca- hecommiao tur. Siccum dico humido priuatum, atq; ideo graue, quia eſt exten

ſtotelicorum, 9 ſum. Cum enim materia prima ſeu hyle non extenditur, multa eſt,&

ſtiones, qux ae ideo formæ multum& grauitatis. Ideo aqua media in omnibus etiaa

his eſt. Cõſtat igitur ex hoc, ſidera omnia eſſe calida: nam ſiomnia ſide Te qeus callda&ſe.

ra habentlucẽ, omnia etiam miſcent. Elementa autem natura ſua exper tia ſunt omnis caloris ac lucis: nihil aũt minus eſſe poteſt eo quòd nihil L