Druckschrift 
Hieronymi Cardani Mediolanensis Medici De Svbtilitate Libri XXI / Ab authore plus quàm mille locis illustrati, nonnullis etiam cum additionibus. Addita insuper Apologia aduersus calumniatorem, qua uis horum librorum aperitur
Entstehung
Seite
27
Einzelbild herunterladen

dalisinmgnitud ecquilibrium, eri ppenſ ad pondus rrentiæ partiumre⸗ pondusincappen adere,& ſic L& quodproportioD KC. Sdexhoch li pondus D, duce- diuideperpondus uod eſto,ſtpo-D

uoluerimusſcle

rexhis duobus& quædiferentach pertotam uirgm, appenſoin puncd nirga Cl nulliusſt ndus æqualiter,

enſo in c,&ſume b i dimidium toils

Xitat

LIBER PRIMVS.

dium kK L.,& ita eſt ac ſi ſuſpenſum eſſet in medio loci cui coextẽditur. Vnũquodq; igitur pondus, iuxta Archimedem, quãtumuis inæqua- le, ut triangulum tantũ affert grauitatis, coexten ſum uirgulæ, quantum ſi ſuſpendatur ex centro in loco ubi centrum grauitatis ſecundum per- pendiculum ſitum eſt. Hoc autẽ generaliter ſupponit, etiamſi pondus non extendat᷑ uſq; ad aginam, ſed coextẽdatur gratia exempli per L F, & centrũ eius ſit in directo E, tũc dicit, eſt ac ſi ſuſpenderetur in ipſo E.

27 A cRß eſt dimidium c k,& B i dimidium C 1L, ſequitur ut M& ſit dimi-

Parabold quinta. Parabold

octaua.

Ex his, ut in Arithmericis docuimus, colligit̃ ratio cõficiendi ſtateras.

Nunc ſolum demonſtrare oportet, quomodo ſtatera perfecta eſſe poſsit: etſi in precioſis mercibus mercatores libra utantur. Sit igitur ſtatera diuiſa tuo modo cum pondere auxiliari, quod mobile eſt G,& æquiponderet G in ipſi D, quia itaq; D æquipõderat G in F,& etiam regulæ k L. Ponatur enim N pars D, quæ facit æquilibrium cum L k,

... & o pars reliqua D, quæ facit æquilibriũ cum G. Igitur iuxta primam

regulam proportio o ad G, ut E B ad B C. Proportio uerò N ad L K,&

B

eſt ut L k ſuſpenſa in M, ex tertia regula, ut L C ad œ xex ſecunda regu la. gitur ſtatuemus pondus X primd in directo O, deinde facto æqui- librio additio o ſemper eſt ſecundum proportionem ad d, ut partis I B ad B C. Secundum igitur æqualia incrementa B I. creſcet O, ſed N manet idem ſemper:igitur ſecundum æqualia incrementa partium B L creſcet P pondus. Aequa igitur ſtatera fieret, ſi ad C apponat᷑ pondus faciens æquilibrium cum L. K: inde diuidamus ſpacia ab agina ad L. per æqualia. Sed quia ipſi non apponunt pondus in c, neceſſarium eſt ut prima nota, puta p, oſtendat etiã pondus L k: ut ſi L k ponderet libras duas,& D pondus duas libras æquet, nota primi ponderis eſſet in K,

Statera quo⸗ modo perfecta ſſe poßit.

exempli gratia: ſed quia G poſitum in k, grauaret quantum quatuor li-

bræ,& præter id etiam L K grauitatem efficit duarum librarum, igitur oporteret ut D eſſet librarum ſex, igitur pondus eſſet librarum ſex,& oſtenderet tantum quatuor. Ob id faciemus primã notam quatuor li-

brarum in p, nam ibi G grauitatem efficit duarum librarũ,& L K dua-

rum aliarum, igitur pondus D erit quatuor librarũ, quod faciet æquili- brium:igitur nota quatuor librarum primarum eritin p,& multo mi⸗ nus ab agina diſtans quàm reliquæ inter ſe. At uerò reliquæ inter ſeæ- quidiſtabũt, ut ſi ſecũda ſit in Q. tertia erit in H,& quarta in M& quin- ta in R,& ſexta in E: ideoq́; poſito G in E, oſtendet libras uigintiqua- tuor. Manifeſtum eſt autem ex hoc, quod commodumaffert non leue, quòd d ſit pondus per ſe notum, id eſt. libra, uel bilibra, uel trilibra.

Centra autem ponderum in circulis& rectangulis ſunt in communi ſectione dimetientium duarum. In omnibus autem figuris ęquilateris, quæ circulo poſſunt inſcribi, centrũ grauitatis idem eſt cum centro cir- culi circumſcribentis. Supponitur autem in omnibus, quòd pondero-

ſa hæc æqualem ubiq; habeant craſsitudinem,& quòd ex materia quæ

4 2

Medid ponde-

rum quomodo

habeantir.