M

nimaüſ, qantitate, 6

8 ccmaquim

Mauiug pondu

wonſtratio, 6 8 Ce A tan⸗

uex Cuerlus

morem— quod 8 tur Quiaenim ecualis c Rir FG. lgiturexo,

lt nd 3CR. moreſtangulus!

Aprimielemento⸗

Linamredæp G caanguli: igiur bramoueturex uius centroreddi- 3E G, deſcenditiy amquodinæquali ocius deſcenditex

hocautemdemon O

ntponderain?&

t A B. Nechocde

na Q poſita au anu trutinãtenes

rat tractumad k,

no uacuæſint, no cili, imo magsi mento patet. Ho ithoccontinger

Hoc facilè diſſoluitur, ſi quis quæ diximus mente teneat. Nam pondus

tur. In fine undecimæ& initio duodecimæ partis figatur

LIBER PRIMVS. 25

A ſpectanda eſt. Generalis igitur ratio hæc ſit: pondera qud plus diſtant

à meta ſeu linea deſcenſus per rectam aut obliquã, id eſt, per angulum,

ed ſunt grauiora. Sed primò rectæ lineæ magnitudo ſpectanda eſt: ubi

rectæ lineæ æquales ſint, tunc angulus quò maior erit, ed pondus red- b

detur grauius. Si igitur B C ſinuetur uerſus QC, eleuabitur,& mi- vt aurei iuſti

nus diſtabit à B puncto, ideoq́; reddet pondera leuiora, aureusq́; iuſti bonderis leuio . 3 7 1, 1 res uideatur, et

ponderis deficere uidebitur,& ex aduerſa parte poſitus qui deficit bo- ues ucti.

nus uidebitur. Sed uacua libra detegitur fraus, aut cõmutatis uiciſsim

numo& indice. Sed cur pondera quærunt uerſus medium moueriæ F hauiers

uerſus medium

-1, mouentur. in F, dum peruenit ad c, propinquius redditur mũdi centro, ad quod

natura fertur linea P B:& dum ex C in Qlinea B Q.& ita intentũ pon- deris eſt rectà ferri ad centrum: uerum quia uinculo prohibetur, moue tur eo modo quo moueri poteſt, atq; ita à dextra uel ſiniſtra uerſus per- pendiculum,& medium. Sed dices, cur igitur libra uacua exiſtente, o non mouetur uerſus Q Reſpondeo, quòd tunc D moueret᷑ uerſus A: ſed ut uiſum eſt ratione rectæ lineæ poſito c in Q,& D in àA, adhuc tan tum eſſet amiſſum ex parte D, quantum acquiſitum ipſi o: ſed quod eſ- ſet amiſſum ex parte D, eſſet magis contra naturã quàm illud quod eſſet

.„. 3— 8—.„.„— acquiſitum ipſi c ſecũdum naturã: igitur maius eſſet detrimentũ quàm

iuuamentum. Quare paribus exiſtentibus ponderibus in c& D, non ſolum non remouebuntur ab eo ſitu ſponte, ſed ui amota redibunt.

His rationibus conſideratis, poſſumus facere librã quæ uacua pon- Nolus ficien- deribus æqua uidebitur, iuſtisq́; notis ponderũ maius rerumipſarum l iiram: queæ pondus repræſentet. Sic enim, ut Ariſtoteles refert, purpuram uenden Pona 1. tes imponebant emptoribus. Cuius ratio ſic conſtat: Volenti libram ſin de quæ pro undecim uncijs duodecim præ ſe ferat, uirga AB b ſumatur metallica, quæ in partes uiginti tres æquas(nam totidem conſurgunt iunctis undecim ac duodecim) diuida

lingua libramenti& agina. Conſtat igitur D C undecima parte maiorem eſſe A P: cumq́; D C pauld maior ſit A DP& grauior, leuiorem lima uel terebratione reddemus, aut lan- cem leuiorem adijciemus ipſi c quàm Aà, adedò ut dum lan- ces uacuæ ſunt longitudinis A C, tenuitatis penſata ratio- ne, trutina ſub agina iaceat, nullam in partem libra penden te: cui tamen cum ex parte c pondus unciarũ undecim adiunxerimus, & nota duodecim unciarum in lance A, libra æquilibrium demonſtra- bit. Cum ergo nec adulterinę ſint ponderum notæ, nec lancibus uacuis libra uideatur uitioſa, fraus mutatis mercibus ac notis hincinde, ut no- tæ ſintin c, merces in A, manifeſtè deprehenditur. Nam C latus infrà deſcendet duplici cauſa,& quia maius lanci ſuæ pondus ineſt,& quia C D, ipſa D Alongior eſt. Difficilior ac obſcurior eſt ſtateræ ratio, de

d