Druckschrift 
Hieronymi Cardani Mediolanensis Medici De Svbtilitate Libri XXI / Ab authore plus quàm mille locis illustrati, nonnullis etiam cum additionibus. Addita insuper Apologia aduersus calumniatorem, qua uis horum librorum aperitur
Entstehung
Seite
24
Einzelbild herunterladen

Cur libra ua- cua redit ſpon- te ad ſitum re- ctũ, uel ſi pon- dera æqualia

fuerint.

-·

24 DE PRINGIPIIS RERVM

8. A 7. qui pondera eleuant, qudd quanto magis pondus à trutina diſtat, eo c magis graue uidetur: ſed pondus in c diſtat à trutina quantitate B C

lineæ,& in quantitate F P, ſed G B eſt maior F P, ęxν decimaquinta tertij elementorum Euclidis: igitur lance poſita in c, grauius pondus uidebitur quàm in F, quod erat primum. Ex hac etiam demonſtratio- ne manifeſtum eſt, libram quanto magis deſcendit uerſus C. ex A, tan-

to grauius pondus reddere,& edò uelocius moueri: at ex C uerſus Q.

contraria ratione pondus reddi leuius,& motum ſegniorem, quod 8. experimentũ docet. Secundumuerò ſic demonſtratur. Quia enim C E eſt æqualis F G, ſumatur C Hæqualis C E, eritq; æqualis 2H ipſi F G, quare recta ſubtenſa c H, æqualis rectæ ſubtenſæ E G. Igitur ex o- ctaua primi elementorum angulus B F G, æqualis erit angulo B C H. Igitur ductis ad perpendiculum rectis F L.& H k, minoreſt angulus F 6 1, qui& ipſe eſſet pars coæqualis B F G, ex quinta primi elemento-

rum, angulo k C H. Igitur latus H k, maius latere F L: nam rectæ F G

& H C æquales fuerunt,& trigoni orthogonij ſeu rectanguli: igitur B

N maior O F,& ideo B M maior O P. Dum igitur libra mouetur ex in E, pondus deſcendit per B ¹ lineam, ſeu propinquius centro reddi-

... 7 tur quàm eſſet in c,& dum mouetur per ſpaciũ arcus E G, deſcenditq́; per O P,& B M, maior eſt o p. Igitur ſuppoſito etiam quod inæquali tempore tranſiret ex in E,& ex in G, adhucuelocius deſcenditex

C, quàm ex F. Igitur grauius eſt in C, quàm in F. Ex hoc autem demon

ſtratur quod dicit Philoſophus, quòd ſi æqualia ſint pondera in F& R. libra tamẽ ſpontèredit ad ſitum C D, ubi trutina ſit A B. Nec hocde- monſtrat Iordanus, nec intellexit. Similiter cur trutina Q poſita, atq; infra libram ipſam, uelut accidit conuerſa libra, ut manu trutinã teneas

ſuperincumbente libra pondus quod iam deſcenderat tractum ad R,

ubi æquale aliud ſit conſtitutũ in, uel lances omnino uacuæ ſint, non ſolum non reuertuntur ad ſitum C D, ſeu perpendiculi, imò magis R deſcendit uerſus Q,& y aſcendit uerſus A, ut experimento patet. Hoc etiam Iordanus non demonſtrauit. Ariſtoteles dicit hoc contingere, cum trutina eſt ſupra libram, quia angulus QB metæ, maior eſt an-

gulo QB R. Etſimiliter cum trutina fuerit QB, erit meta à B,& tunc angulus R B A, maior erit angulo F B A, ſed maior angulus reddit gra-

uius pondus: igitur trutina ſuperius exiſtente F, erit grauius R, ideo F trahet librã uerſus C,& trutina exiſtente inferius R, erit grauius quàm p.ideo trahet libram uerſus Q. Quòd ſi quis obij ciat, igitur pondus in ,erit grauius quàm in c, trutina in à appenſa, cuius tamẽ oppoſitum

iam eſt demonſtratum. Reſpondemu s, quòd latior angulus à meta, fa-

cit pondus grauius, cum rectæ fuerint æquales: ſed ut demonſtratum eſt, pondus in c, plus diſtat tam à meta quàm àtrutina quam in F, ideo ratio anguli ibi tenet, ſed cum comparamus pondera in F& R, iam illa æqualiter diſtant tam à trutina quam à meta: ideo tuncan guli ratio

b b b b ſpectanda