uncumſenſum& enus ſüftcarnon V ncutdedarenuÜ ius addudas hac arirationedecor⸗ .nnam neqpineo⸗ locis necſine cor⸗ no denud demon- ahoclbrolngule b t. Prmumigiur cere quicquampo uum, nequea ſub⸗

nileſt, uoue ideo

ut illudſeuitet mo- ſtt oporwitptimd tenditaquæ cofſed rlusinignem, qui um feerihancattra- ſed trahere: imi ecu uacui, cumad ra molitur amat- um Aueroe uio⸗ motus aqux cumn

Lideo naturalitet

B à flumine locis poſitæ ſunt, ſequuntur.

LIBER PRIMVS. 2) A dus B. Conſtat quòd ſi addatur pondus ipſi manubrio, utpote plum- bum uſqʒ; ad certam metam, facilius deſcendere à lateribus ad medium adiuuante pondere:at cõtrà difficilius moueri à medio ad latera. Ob id ponderis meta quædam habenda eſt, uſq; ad quam motus facilitas augetur. Hanc tamen ſi tranſcendas, motus redditur difficilior. Hac ratione capulos enſibus grauiores addunt, ut enſes uideantur leuiores, faciliusq́; tractentur. Sed& hic modus ſeruandus eſt. Adiecimus hoc, quia pleraq; inſtrumenta hauriendis aquis idonea, hominũ aut iumentorum uiribus aguntur. Sed& ſi ipſarum aquarũ rapido impetu agitentur machi-= næ, rurſus addita manubrijs pondera faciliorem efficiunt motum. Licet itaq; ſolo aquarum impetu defluentium, aquas ipſas in Quomudoa- ſuprema loca impellere, atque agros humilioribus aquis irrigare. Sed veei ſen 4 hoc rantum in his quæ decurrunt,& impetum labendo habent. Apte- tur enim à latere uno Cteſibica, aur Brambilica, aut alterius generis ma china: nam(ut dixi) innumeri poſſunt eſſemodi earũ, quanquam hæ omnibus alijs, cochlea excepta, ſint elegantiores:& ut iam docuimus, alternus manubrij motus rota cum pinnis agitata perficiatur, ſic fietut ſpontè aqua ſeipſam ſurſum impellat: nanque ars contra ſua inſtituta eam facere cogit. Quod exemplum nõnullæ ciuitates quæ editioribus

Poſt hæc uidendum eſt de ponderibus quę in libra conſtituuntur. Delira er i- Sit igitur libra cuius trutina ſit appenſa in A,& finis ubi iunguntur la- lus ratione. tera lancis B,& lanx D,& manifeſtũ eſt quòd Dmo- uetur circa B, uelut centrum quoddam, quia C D non po- teſt ſeparari ab ipſo B:& ſit angulus A B C,& A B Dre-

ctus. Dico quòd pondus in C conſtitutum erit grauius, quaàm ſi lanx collocet᷑ in quocunqʒ; alio loco, utpote quod conſtitueretur lanx in F. Vt autem cognoſcamus quòd c ſit grauius in eo ſitu quam in F, neceſſarium eſtut in æqua- li tempore moueatur per maius ſpacium uerſus centrum. Videmus enim grauiora pari ratione in reliquis exiſten- te, uelocius ad centrum ferri. Quòd autem hoc contingat magis pon- dere& libra in C collocata quàm in F, oſtendo duabus rationibus. Prima, quòd ſi in aliquo tempore moueatur ex in E,& ſit arcus C E æqualis F G, quòd tardius deſcendet ex F in G, quàm ex C in E,& ita erit leuius in F, quàm in C. Secundò, quòd poſito quòd in æquali ſpa- cio temporis moueretur ex c in E,& ex in G, adhuc perarcum GC E æqualem ꝶ G, magis appropinquaret centro quàm per motũ factum in arcu E G. Ideo ergo duplici ratione magis grauabit pondus lance poſita ad perpendiculum cum trutina, quàm in quocunque alio loco.

Primum igitur ſic declaratur. Manifeſtum eſt in ſtateris,& in his