Druckschrift 
Hieronymi Cardani Mediolanensis Medici De Svbtilitate Libri XXI / Ab authore plus quàm mille locis illustrati, nonnullis etiam cum additionibus. Addita insuper Apologia aduersus calumniatorem, qua uis horum librorum aperitur
Entstehung
Seite
21
Einzelbild herunterladen

jerit redddeturin, ninmagnitndine ſed ſerd irrioat. . 8 otundum,& leni- ltemurmachinis. ;, quitamen ſub rotacumpaxil- attionèa nobisſu⸗ notuũtranslatio- i pronumeroco- 2DEFEGH ,& d m,& uaſaprod- P QRfainc- nturiin curricli aC haurit aquam funditeaminuas ansfundens aquã dumme A B,Cin in P, H in öK ſubiecdis uals

A1LIBER DPRIMVS. 21 buimus qui in loco fiunt, par eſt ut quid ſit locus intelligamus. Nam&

hoc eſſe quintum naturalium rerum principium ſuppoſitũ eſt: ſuppoſi

tiones autem ſecundũ ſenſum demonſtrationibus ipſis ſunt firmio-

res. Quid igitur ſit locus, ſciendum eſt. Eſtigitur locus ultima corporis ſuperficies, corpus contentũ ambiens. Manet autẽ recedente corpore,

quia ad cœli ambitum cõparata eſt. Manifeſtum eſt igitur, locũ quem-

libet æqualem eſſe corpori in eo cõtento ad unguẽ:& quòd omne cor- pus eſt in loco,& quòd in omni loco aliquod corpus eſt. Nam omne

corpus ſuam habet extremam ſuperficiem,& illa ubi nullum aliud ſit

corpore, ſi omnis locus eſt ultima ſuperficies continens corpus. Eſte-

corpus à quo contineatur ut ultimũ, cœllum eſt ei locus: alia autem cor- pora ab alio continentur. Sed locus eſſe non poteſt eadem ratione ſine

Locus quid ſit.

tiam locus ipſe æternus, quia orbis cœleſtis ſuperficies extrema immo ta eſtut corpus ipſum continet atq; uniuerſum.Locus igitur ut in uni-

uerſo, æternus eſt& immobilis ac immutabilis: ut autem corporis cer-

ti ſuperficies, mutatur corporum mutatione, nec manet. Locus igitur

ubi Alexander ſedit in Babylonia uel Suſis, adhucmanet, ſed tunc in

aere erat, in ciuitate atq; domo, nunc autem forſan in agro, atq; etiam

ſub terra. Et ubi in Roſtris facundiſsimus Cicero perorauit, locus ma- net, at tunc prope terram in aere fuit, nunc autem creſcente forſitan ter ra, ſub ipſa terra. Et in quolibet loco nunc uiciſsitudinibus temporum

id agentibus infiniti erunt homines, aliasq́; fuere, ſi uera eſt opinio Ari

ſtotelis de mundi æternitate. Tria igitur ſunt ſemper nobiſcũ æterna, mens, hyle,& locus. Sed mentem mutare aut materiam non licet, lo- cum mutare licet,& alium adipiſci. Quocunq; igitur perrexerimus, ad rem æœternam imus. Et nunc locus in quo ſcribo æternus eſt, atq; in eo cõplures forſan fuere reges aut ſapientes. Cum enim principia rerum naturalium ſint quinque, materia ſeu hyle, forma, anima, locus, mo- tus: tempus autem non eſt principium, ſed motum ſequitur: proxi- mum autẽ uidetur eſſe principio, quia nihil ſine ipſo fit:de hoc autem poſterius dicemus. Quies quoq; non eſt principium, ſed principij pri- uatio, ut mors, frigus, ſiccitas. Repugnantia item corporum atq; inane ſeu uacuum non ſunt principia, à forma enim pendère hæc demonſtra uimus,& aliàs etiam demonſtrabimus. Horumigitur principiorum nullum non eſt ſecundum genus æternum& primum, aliter non poſ-

Principiorum naturaliun di- uiſio.

ſent eſſe principia. Sed per ſe ęterna ſunt mens, hyle& locus. Forma ð

motus parte æterna in cœleſtibus, parte mortalia in his quæ ſub lunæ cœlo ſunt conſtituta. Anima uerò parte quadam qua intelligit, æterna, reliqua mortalis eſt. Expers corporis eſt mens, locus& motus. Sed mens abſoluitur omnino à corpore, motus ſine corpore non eſt. Ani-

ma autem, hyle& forma, cum corpore neceſſariò ſunt. Anima tamen

non uidetur pars illius. Quòd uerò plura eſſe poſsint principia, ex hocdemonſtratur. Nam quæ ſunt, quædam uiuunt, quędam non, Re-