Druckschrift 
Hieronymi Cardani Mediolanensis Medici De Svbtilitate Libri XXI / Ab authore plus quàm mille locis illustrati, nonnullis etiam cum additionibus. Addita insuper Apologia aduersus calumniatorem, qua uis horum librorum aperitur
Entstehung
Seite
20
Einzelbild herunterladen

26 Di FRINCIPIIS RRKRVM

dus perueniet ex à& in F, quare ex A⁴ in B, multis cõuerſionibus eadem

ratione factis. Facilè autẽ ligula circundata calamo hoc quod tibi per⸗ difficile forſan uidetur experieris. b b

Sed ad rem reuertor. Cochlea quam Vitruuius docet, alieno indi- get auxilio, hæc autem noſtra ſeipſam circunducit: ſed facilius, quo ſpiræ canalis frequẽtiores fuerint,& machina mollius aſcenderit. Qud uerdò facilius circumagetur, ed ſerius: hoc enim fermè generale eſt in o- mnibus machinis. Ita contrarijs rationibus celeriter aquam tranſmit- tet, ſed difficilius uertetur. Porrò difficultas facit ut machinæ magis at- terantur,& aquarum multitudine ac impetu indigeamus. Verum ce- leritatem cum difficultate eligemus, ubi torrens fuerit& riparumalti- tudo immodica. Nam ſi inſtrumẽti aſcenſus mollis fuerit, reddetur in-

ſtrumentum ob longitudinem grauiſsimum. Eadem in magnitudine

& paruitate ratio. Nam paruum facilè circumagitur, ſed ſerò irrigat.

Vſus eius ubi modica terra eſt irriganda,& flumẽ profundum,& leni-

ter currit,& ripæ altiores. In cõtrarijs cauſis magnis utemur machinis.

Machina Su- Eſt& alius machinæ modus ut intelligo Auguſtæ, qui tamen ſub Bablana. hoc genere comprehenditur. Columna uerſatilis A B, rota cum paxil- 3 lis uertitur à flumine iuxta rationẽ à nobis ſu-

L perius declaratam, dum de motuũ translatio- B ne ageremus. In ea curriculi pro numero co-

&v cochleæ pro numero uaſorum,& uaſa pro al- titudine: uaſa autem LMNOPQARfixain co lumna s T. Verſa A B, uertuntur in curriculis cochleę omnes, quarũ infima c haurit aquam ex ſubiecto flumine,& transfundit eam in uas L, à quo haurit cochlea D, transſundens aquã in uas M, atq́; ita uno motu columnæ àA B, C in L, D in N, E in N, F in Oo, G in P, Hin Q., Kin 1 RK aquã fundunt haurientes è ſubiectis uaſis. eee en Rautem transfert aquã per os v, in locum de- XN ſtinatũ. Contingit rurſus dubitatio: quia co

chleæ ore ſuperiore aſcendente, aquam mitte- re haud debent. Quamobrem primam tripli-

n

re dum aſcendunt: quia, ut demonſtratumeſt, pbartes deſcendunt,& aqua tota deſcendit. quã ob cauſam compreſſa exilit, ſed non quemad- e modum ore cochleæ deſcendente, ſed pluri- bus circa eundem axem cochleis poſitis, fit continua non ſolum, ſed æ-

qualis aquarum effuſio. Atque hæc de machinis iuxta prima genera&

ſpecies dicta ſint. Sed poſtquãàm de motibus naturalibus ſermonẽ ha-

buimus

chlearum, gratia exempli, CDEFGHK,& D

cem fecimus. Sed uidentur ſubſultim effunde