“ 8

1.— ————————ÿ———.— e“ —————————————————õmmõÿÿ—

)

18 b DE PRINCIPIIS RERVM

næ exemplum appoſuimus. Motuià raritate fiſtulam in uaſe colloca⸗ C

tam, ubi de aquæ deſcenſu egimus. Quieti ob denſi tatem plumbi lami- nam, tum coria ſuper aquam ſparſa. Motui ob denſitatẽ impulſum bel licarum machinarum. Motuum attractionis ob raritatem,& impulſus ob denſitatem, in Cteſibica machina. Vtriuſq; uerdò motus, tum etiam quietis ob raritatem, in Brambilica machina. Motus leuis elementi na uigij recuperationem:grauis uerò ſimplicis horologioruù motum. Gra uis, ſed ſæpius repetiti, follium alternam iactationem. Grauis ac leuis ſimul ad unum finem tendentium, Heronis machinam.

Ergo ſic poterat uideri tractatio hæc abſoluta: ſed non omnia ſum-

pſimus genera. Decem enim hæc exempla duobus cõtinentur generi-

bus:altero, quod unum tantum habet motorem, ut Heronis machina:

reliquo, quod duos, ſed diuerſos habet motores, ut Brambilica. Super⸗ eſt igitur tertiũ genus, in quo illæ continentur machinæ quæ plures ha

bent motores, ſed non diuerſos: quod quidem uidetur eſſe nobiliſsi- mum, quia motui principali ſeu autocineo magis aſsimilatur. Contin-

git is motus, cum aqua, gratia exempli, rotam qua aqua effunditur uer-

cochlea ar- terit. Atq; hoc in genere primum eſt Archimedis inuentũ Cochlea ap- chinedis. pPellata, cuius meminit Diodorus Siculus in antiqua hiſtoria bis, di- cens Aegyptum ſiccatam beneficio cochleæ ab Archimede inuentæ.

Quod ſi ita eſt, cum Archimedes ſecundi belli Punici temporibus flo-

ruerit, neſcio quo pacto antiquo tempore bene potuerit Aegyptus ha

bitari. Vteunque tamen res ſe habeat, inſtrumentum id nobiliſsimum proculdubio eſt, atq; tali artifice haud indignum. Meminit huius Vi-

truuius in fine ſui operis. Sed Galeaz de Rubeis ciuis noſter faberq́; ferrarius, cuius infrà mentionem facturi ſumus, cum iamolim inuen-

tam ipſe quaſi primus autor exiſtimaret reperiſſe, præ lætitia inſaniuit.

Vidimus illum uerſantem truſatilem machinam, ac paulò poſt mente

excuſſum. Erat autem machina talis. Lignum àA H ſolidum, rectum, ro tundum, ęqualeq́;, ac tam longumut inclinatum ad ſuperficiem aquæ, „ 4..—.

infixumq́; alueo quantum opus eſt, ſupra ipſam aquam promineat, ca-

nali ut uides metallico ſimplici ad cochleæ imaginem fabricato circum-

tegatur. Sunt qui multiplici utantur:tres mihi neceſſarij eſſe uidentur,

.7 4. quiq́; adeò ſenſim aſcendant, ut omnia ſpacia compleantur. Duo ora

habet canalis, inferius quidem latius, anguſtius ——quod ſuperius eſt. Vocetur autem illud k. De- — monſtrandum eſt igitur, quòd ubi terminis A CcK tignum claudatur, ita ut circumuerti poſ-

—————

ſit, quòd motu aquæ circũuertetur. Secundò,

—

‿

/. tur que per k. Nam pinnæ quæ additæ ſunt B

DEFE G, ſeu inter ſpacia alterutrinque, ſeu in coniunctionibus tigni

cum canali, occurrentes aquæ, neceſſariò uertent illud inſtrumentum: b quia au-

quòd ubi circumagatur aqua aſcendet, effunde