—õʒ———

Machina He- ronis.

ſic iunctum A, ut ex altero in alterum aqua permeare non S poſsit. Sub B, uas aliud quod uocetur c inane. Fiſtula D

4 5 feratur ex B in C, cuius ſummũ os fermè ad labrum perue-

21 8 5 niat. Fiſtula alia E, quæ ſuper labrum nõ parum aſcendat,

S inſerta labro, in medio penetretuſq; ad imum primiua-

ASB=5 ſis, nõ tamen ipſi imo iungatur. Alia fiſtula, cuius ſupre-

I mum in imo labri oſculũ ſitum ſit, inferius os in ipſo ſepto

— inter duo uaſa finiatur, ita tamen ut aqua ex labro per ſupe

7 rius os in uas c deferatur. Tunc uerd uidemus aquam quę

—— ¾————

16 DE PbRINCIPIIS KRERVM

. X 9 0 mari, quum ex fluminibus uel lacubus. Altera, quòd cymbæ in mari c plus ſuſtinent ponderis:reliqua, quòd nauigium in ea aqua minus gra

ue eſt. Oportet autem hanc ob cauſam animaduertere, cum, ut dictum eſt, nauigium grauius reddatur in aquæ ſuperficie(quia partim eſt in aere) quàm in imo, ut quanto magis eleuatur à cymbis, eo plures acma iores cymbæ alligentur, ne decepti hac ratione non ſolum denuò mer- gatur, ſed& impetu adiecto omnes ſecũ cymbas in profundumtrahat.

Dubitabit autem aliquis, cur exoneratis cymbis B, impletis autem alijs quæ per à ſignificantur, non deſcendat nauis quę eleuata fuit ab à cymbis uacuis? Non enim plenæ poſſunt ſuſtinere pondus. Cauſa eſt, quia factis iam funibus ęqualibus cymbarum àA& B, cum iam uacuum ſeu inane, uel aer qui in cymbis cõtinetur potentior ſit nauis pondere, plus trahet inane cymbarum B, quàm remittet grauitas aucti ponderis

cymbarum A. Itaq; hac ratione perpetuò nauis aſcendet: hoc duntaxat obſeruato, ut plenarum cymbarum funes eo ſint uacuarũ cymbarum

funibus breuiores, quanto pondus lapidum eas cymbas deprimit.

Sed de ſimplici leuis motu ſurſum ſatis, nunc de motu qui ex graui & leui cõponitur dicendum erit. Pro cuius exemplo mirificè ſe offert Heronis machina, quam nos ſæpe tractauimus. Ea ſic ſe habet. A la- brum aqua plenũ: ſub quo uas B,& ipſum aqua plenum,

eſt in B uaſe, per E fiſtulam emitti, ac eò donec finiat᷑ labri

j

De motu alter⸗ nante 5 3

aqua uſq; perſeuerare. Id quomodo fiat ex duobus motibus compoſi- tis, demonſtrandũ. Aqua deſcendens per ꝶ fiſtulam, cumaer in Cnon poſsit ſubſiſtere, aſcendit per D fiſtulã in uas B ſuperius. Atuerò cum ibi locus aqua plenus ſit, cogitur aqua aſcendere per E fiſtulam preſſa ab aere, atq; ſic effunditur. Maniſeſtum eſt igitur hic duos eſſe motus: unum ſecundum naturam aquæ deſcendentis ex labro in c uas per E fiſtulam, alterum aeris aſcendentis ex uaſe c in uas B, quòd, ut dictum eſt, ab aqua ſurſum impellatur. Ab his igitur duobus motibus natura libus uiolentus impetus fit, quo aqua ex uaſe B per fiſtulam aſcendit. Verum motus grauis dum repetitur alternatim folles mouet, aut alias machinas, quod in machina Cteſibica demonſtrare opportunum erat, ut emboli maſculi uiciſsim in modiolis aſcẽdere deſcendereq; poſſent. Id autem ſic fit: Rota cum ꝑpinnis iuxta aquæ delabentis caſum, ut ſolet

fieri, ſta⸗