ls ratioted, tan ta adun. 3 ucanalisl lisad ungui roleuior ſit upra cd, ge⸗ rimita ua Petit u lua quxcffluit milior ipſaa- continuitats leſſepoteſta⸗ mplatio ablol maquaſecum, nequit, ſedab wilibriumper, weniet cumau diinferioris,ut autemaquade, LAin, indeint D minusciſtet

dit. Sed opor⸗ D

iam altitudinis t, eomaior if- ram eſſe debet.

mentũ cumco- turas impenſa⸗ b

lbus paſſuũ, à aſſuum decem

etiaminurceo-

Gtaltius quam I D. Indigete- uaſi ſunt uolui hec ſubiecitte

s exemplis iI

8„2

V

A

B

LIBER PRIMVS. b b 15

pondere lapidum fermèmergebant, cum aquæ ſubeſſe nolit, in ſuper⸗ ,„. 1 2„, 272 2 4 2.. ficiem aquæ attollit, unde nauigium fermè pro cymbæ altitudine ſupe-

rius trahitur. Trahatur igitur ex A in B. tunc cymbæ quæ plenę ſunt la pidibus illi annectantur funibus, transfuſisq́; lapidibus nauigium tra- hetur in C. Rurſus priores cymbæ, in quas la-—

pides transfudiſti, nectuntur tenſis funibus na- uigio in c exiſtenti, trahentq́; deductis lapidi- bus ipſum in D, atq; perpetua tranſmutatione ad aquæ ſuperficiẽ tandem deducetur. Sed di-&, ces, plurimis cymbis opus erit ad triremẽ edu-—

cendam. Verum eſt, ſed ratio ſic conſtat: quęli-= bet nauis aut cymba tantum ferre poteſt ponde ris, quantum eſt pondus aquæ quam continere poteſt. Velutſi triremis capiat in flumine mille 4 amphoras aquæ, quarum pondus ſit decem M. talentorũ, triremis illa in flumine decem M. tas= ſ= lenta feret. Quòd ſi eadem in mari capiat, ut di-

xi, eaſdem mille amphoras, quarum pondus ſit duodecim millium talentorũ(nam aqua maris

grauior eſt aqua fluminis) eadẽ in mari duode-= cim millia talenta ponderis feret. Atq; ea ratio- ne manifeſtum eſt, cur nauigia appellare ſolea-= mus à menſura, ut, nauem mille uel quingenta- ☚ rum amphorarũ: idem enim eſt ac ſidicas, quæ

ferre poteſt mille aut quingenta ponderis talen

ta. Nam qu alis eſt capacitas, ut dixi, nauis ratio-—

ſ

Trännonn

1 D

ne aquæ, tantum eſt pondus quod ſerre poteſt,

ſcilicet quantũ eſt pondus aquæ quam capit. Manifeſtum eſt igitur ex

hoc, quòd diuerſa pondera eadem nauis in diuerſis aquis feret, quoniã

& aquarum ipſarum diuerſa ſunt pondera. Iuxta uerò hanc rationem Iiquet ponderis magnitudinẽ eſſe pro ratione impellentis acuæ. Nam

ſi(ut gratia exẽpli dicã)cymba uiginti amphoras ſuſtinet, hoc eſt, quia

aer incluſus ab aquæ amphoris uiginti ſuperius impellitur, ut aqua illa ſcilicet quæ in naui contineretur, locum ſuum recipiat. Bellè igitur con

uenit hoc experimentũ cum ratione quæ ſuperius dicta eſt, ſcilicet ue-

quæ pondus demerſi nauigij ferre poſſent. Duplici uero ratione naui-

ſicam aere plenam ab aqua ſurſum pelli, quòd ueſica aquæ locum occu-

pet: quare pondus pro magnitudine aquæ quam ueſica continere po-

teſt, in aere ſuſtinebit: id eſt, ita ueſicæ põdere ſuperimpoſito, ut ipſum pondus totum in aere ſit, nõ in aqua. Verum pondus quod in aqua eſt

(utad nauigiũ eruendum rurſus ueniã) tanto leuius redditur, quanto Nauigia faci-

aqua ipſa grauior extiterit, unde paucioribus cymbis opus erit, quàm

gia ex grauioribus aquis extrahunt᷑, quam ex leuioribus; atq; ideo ex

lius ex mari ex „trahi, qudm fluu minibus uel la- cubus,