LoRerrresrerenn ſora ſctdlerrdarn drumetione um. cond inquira am

pori difenaituin

dum Jocthemäat aclimam emm Maſore ſucnt un igaſtu

eMaorædde

frr

8

rert rEund gafIm . urt 9 rrgermi P euntm

1 13 3 .

—

. 42⸗)

M 24 SA

uere

Mall

re, idq́;

PRAÆ EfE Seanagſ eſt, rem vel locum quæſitũ oſtende- wmömento, aut facillimo jucundiſsimoq́; la- hore: Præſtiterunt id quidẽ etiam priores Concor- dantię, ſed magno cum labore& tædio, nec exiguo in prolixiorib. radicibus cum temporis diſpendio. Uſus hic permagnus eſt tum in memoriæ defectu, tum in Authorum lectione. Ea enim eſt memoriæ noſtræ imbecillitas, ut quamvis ſenſum locorum

Scripturæ teneamus, verba ipſa tamen& locum

vix retineamus. Hæret interim una vel altera vox. Illam ſi quis in vulgaribus Concordantiis quærat, tota Radix& omnes libri funt percurrendi. Si autẽ

illa ſit prolixa, ut eſt apꝶ, ν&c. umnte id mole-

ſtia? Hic ſi ejus formam intelligat, ſtatim& ejus ſe-

dem novit. In authoribus veròo legendis quantum

hoc quærẽdi compendiũ juvat? Solent enim multi verba Scripturæ allegare, ſine ulla authorum, vel librorũ vel capitum cõmemoratione. Perpetuum hoc in Hebræorum cõmentariis,& in Maſora. Un- de illorum lectio Concordantias plus quàm Dio- medæa requirit neceſsitas. In Cõmentariis ſuis fre- quentiſsimi ſunt Hebræi in allegãdis Scripturæ di- ctis. Quod faciunt ſine ulla characteris variatione, ſine ulla diſtinctione, ſine ulla libri mentione, ſæpe etiam ſine ullo ſigno vel phraſi id ſignificante, aut præmonente, præſertim quando plura teſtimonia accongerunt. Unde magnæ ſæpaten ebræ, quæ vix alià, quàm Concordantiarum luce poſſunt diſcuti. Exemplis breviſsimis rem declaremus& compro- bemus. Nam res ita nota eſt, ut prolixis nõ ſit opus. R.D. Kimchi Amos 6.v. 8. ſcribit ad hæc verba, yav d Turp Juravit Do MNus per animam ſuam. mapa np, h hp b DP6 ſo) npa: wo h. e. Der ſeipſum ficut per me jura vi& ſic qui non eſfert ad vanitatem animam ſuam. Senſus eſt: Ser animam ſuam, in verbistextus

idem eſſe quod Per ſeipſum. Et ad hoc illuſtrãdum,

afferuntur duo Scripturæ loca, quorũ primus eſt,

nyava'a Der me jura vi: alter,ε* νν αρινν NXon ef⸗ fert ad vanitatem animam ſuam. Liber autem& locus

non indicãtur. Ad Cõcordantias ergorecurrendũ.

Prior nullibi quæri poteſt niſi in Radice yav. Si ve- teres habeas Concordãtias, tota radix ab initio per-

currenda, quia librum ignoras. In novis ſtatim ad

y ad—, quod eſt Prima perſona pręteriti Niphah te conferes,& quod quæris, momẽèto invenies. Sic al- terum locũ quærere oportet vel in Rad. xv, vel in my vel in vnds. Quòd ſi inter has tres voces unius duntaxat formã aſſequaris, locum invenire tibi erit promptiſsimũ: Ut; facillime agnoſcit᷑, quid ſit ε* nomen vid. vdo cum affixo:. 43 illam itaq; vocẽ re- curras,& quod in veterib. Concordantiis diu quę- rendũ eſſet, hic ſtatim invenies, quia hujus formæ nõ adeò ſunt multa. Et hic nota, ut illam ſemper vo- cem in quærendo eligas, quæ vel tibi eſt notior, vel cujus formæ pauciora exſtare arbitraberis. Et ſic e- nim facilius res ſuccedet. Sic ib. v.. ad vocem ani ſcribit Kimchi: ohon h d?dh dp dap d5*„o dp pob 9) h. e. D eft/ſronificationis appropinquandi ſicut appropin- qua ſede huc appropinquabo nic& videbo. Ita de verbo ad verbum ſonãt& ſcripta ſunt Hebræa. Docet his

A T 1 O.

verbis, verbũ ad in hoc loco ſignificare idẽ qd a*, h. e. Accedere, Appropinquare,& Noc cõfirmat duobus ſcripturæ dictis, in quib.hocverbum idẽ ſignificat, ſed cohærentibus,& ſine ulla diſtinctione propo- ſitis. Hæc& ſimilia, quæ in ſingulis paginis occur- runt, nullà quam Concordantiarũ ope inveſtigari pPoſſunt. Illæ docebũt, num hæc verba in uno loco, an in diverſis contineantur. In his ergo inquirẽdis, ad formã& ſignificationem vocũ eſt attendédum, qud agnita, omnis difficultas& quęrẽdi moleſtia jã

eſt ſuperata. In Maſora quàm neceſſariꝰ ſit Cõcord.

uſus, res ipſa docet. Nã Maſora Parva ſolet ſimpli- citer dicere, Toties hæc vox reperitur, ut, bis, ter, quater, &c. ſed loca ipſa non indicat. Quis ergo ea mihi o- ſtendet? Concordantiæ. Maſora magna quidẽ loca ipſa numerato tradit, ſed librum, caput, verſum, nõ indicat. Cujus ergo ope ſciam, ubi loca illa extent, ſi ea inveſtigare ſit vel volupe vel neceſſe? Cõcordan- tiarum. Expertus eſt hoc ante centum annos R. Ja- cob ben Chajim, cùm majorib. Bibliis Venetis Ma-

ſoram, ex diverſis exéplaribus manuſcriptis, inter

quæ magnaſæpe erat i retie acficeretee inſigni

elogio in ſua Præfatione eruditiſsima ad poſteros cõmendavit, his verbis: In enumerandis auté verſibus,

fieri non potuiſſet ut eos enarraré, niſt omnes 24 libros Bi-

blicos ad unguem memoriã tenerem. Hoc autemd me fuit

abſconditum. Ac niſi fuiſſet liber quida, qui vocatur(on-

cordantia, cõpoſitus à quodam ſapiente circa hæc noſtra tã-

bora quaſi quadraginta annis, cujus nomen R. aac Na- than p. m.(usjã nunc impreſſus eſt hic Venetiis in Dpo⸗ graphia nſtra) impoſsibile omnino mihi fuiſſet eos enar- rare. Iſte liber eſt vas pretioſum, cõplettens omnes nodos Scripturæ Santtæ,& exprimit omnem SCcripturam Oan- tam in cõpoſitione ſua,omne Nomen& Verbuni cumap- pertinentibus ſibi, ac in principio cufusg Nominisac Ver- bi explicat dictionem iſtam, inquiens, Tot vel tot ſunt, aut, Diſtinguitur in tot vel tot capita,& exprimit, brimdò,

ſecundò,&c. Et dum ſcnat ſingulas ſias ſanaturas juxta

Amfferentiam cujuſque Sectionis,& cujusg Drophetæ per tot& tot capita,& ad ſingulas dictiones notat, Hoc repe-

ritux capite iſto, verſu 4. 5. aul 30. ut hoc modo facillime unumquodãq quæſitum in veniri poſsit. Quòd ſiunus ver- ſus habuerit quatuor aut quing erba aut Nomina, velu-

ti, Et in umbra manuum mearum abſcondi te, re- peries veiſum iſtum in Radice bx, Qin Radice,& in Radice nda, ita ut ſi non comprehendas, aut in memoria

habeas niſi vocemunam, quæ ſit Nomen aut Terbum ex

iſto verſa, momentd reperiès quæſiti tuum in Radice Ver- bi aut Nominis iftius. Maxima certé& infinita eſt digni-

tas& utilitas libri hujus, ſine quo& abſque quo non eſt

via ulla ſtudendi in Maſora, ad inveniendum verſum ſu-

bitò neceſſarium. Quòd ſi enim neceſſe ſit, ut leclor ipſe

qucærat verſum quem citat Maſora, aut alium quempiam, neceſſe eſt, ut tranſeat plurimum temporis. Nam oc- currunt multi verſus, ut non ſciat in quo Sropheta ex- tent, aut ſi maximè id norit, neceſſe eſt, ut perquirat totum Prophetam; neque enim omnes ſant perfetti tex- tuales. Is verò, ad cujus manus hic liber pervenerit, non opus habet libro Radicum Kimchi. Sunt enim in

eo Radices(omnes)& adaditus Index ex aniee VWerſi-

** ¹ 8 — —“

——

—

1

3 5 8

2—