8½
p R A
verſibus Biblicis, ne uno quidem deficiente. Summa rei, abſque eo non potuiſem praſtare id quod praſuͦti. Hæc R. Chajim. Veritatem experientia quemvis do- cebit. Secundus ufas eſt, quòd continent Lexici Hebrai- di formam abſolutiſsimam: ita ut incertum ſit, re- tius ne Concordantiarum quàm Lexici vocabu- lum illis accommodari poſsit. Continentur enim in eo non ſolum diſtinctè Omnes Radices cum ſuis derivatis omnibus, ſed& ſingularum vocum for- mæ univerſæ, appoſitis ſtatim ſingulorum voca- bulorum locis, in quibuſcunque per univerſam Scripturam occurrunt, quod in nullo hactenus Lexico factum. Uſus hujusrei eſt magnus. Primò enim hinc diſcere& videre poſſunt tyrones, non ſoluùm quid ſingulæ radices aut vocabula in abſo- luta& regulari ſua forma ſignificent, ſed ſingulo- rum vocabulorum in textu ſacro ſub quacunque forma occurrentium interpretationem propriam & accuratiſsimam. Nota eſt ſæpè vocis alicujus ſi- gnificatio: ſed non ſtatim conſtat diſcentibus,(ne- ue etiam ſemper doctis) quomodo in hoc vel illo loco ſit reddẽda. Abſolutè id poteſt diſci ex hoc li- bro. Si Pſalmum vel textum Haerunolegant, nulla occurret vox, quam non ipſammet hic& puncta- tam& explicatam reperient. Quantum verò hoc ſubſidii, quantum adjumenti Ex. Gr. Pſal. 3.V. 2. ita habet; ypwi 2n O De We„r o ny s bon. Prima VoX ⁸ Sà eſt infinitivus cum præ- fixo 3& affixo*. In Lexicis reperies ſignificatio- nem quidem ipſius radicis&*ον ſed hancipſam vo- cem& hoc exemplum, modumq; illud exponendi forté non reperies. Hic iſtam quoq; formam cum vera& genuina ſignificatione habes,* ea In in vo- care me. Sic"ꝝ in Radice nuy invenies,"νν Ex- audi me. Et ſic reliqua ſingula. Deinde poteſt hinc Lexicorum imperfectio, ſicubi deficiunt, perfici& compleri, quinimò illorũ errores juxta hanc quaſi Regulam emendari. Vera vocis alicujus ſignifica- tio certius& melius non poteſt dijudicari, quàm ex ſingulorum exemplorum cõſideratione& col- latione. In nullo autè hactenus libro, præterquam in iſto, id habebatur. Hinc ſcribit Franzius de In- terpret. Script. p. 64. Ut autem de certitudine Lexico- rum Hebræorum magis reddaris ſecurus,& ſicubi Lexi- ca imperfecta ſunt ipſa, quod nemo negare poteſt,& exbe- rientia nimium con vincit, imper feclionem illam videre, agnoſcere& corrigere queas, duos tibi commendo libros, quorum utilitatem immenſam ſatis laudare non poſſum, vi- Jelicet Concordantias Hebraas fuper Vetus Teflamen- tum,&(oncordantias Gracas ſuper Novum Testa- mentum.
Tertius uſus harum Concordantiarum eſt, quòd ſint inſtar Maſoræ perfectæ. Numeratò enim tra- ditur, quoties, quà orma, quo libro, capite& verſi- culo unumquodque Weebulu in textu Hebræo reperiatur. Numerat& Maſora voces, ſed non ſin- gulas. Plurimæ adhuc ſunt, quarum Maſora nulla cxtat. Hic numerantur omnes& ſingulæ„‚exceptis
umirum nominib. propriis,& paucis Arßbusdfan
————
A 1 1l O. particulis, quarum ferè nullus numerus. Maſora libros& capita nõ ſolet indicare. Hic ſunt in prom- ptu. In adducendis locis ſolet Maſora magna com- muniter verſuum initia citare. Unde creberrimè accidit, ut in allegatis ejus verbis non exiſtat voxil- la de qua agitur, ſed in ſequentibus demum. Si quis proinde certus eſſe velit, cogitur locum ipſum in- quirere& inſpicere. Hic ilſa ipſa verba habentur, in quibus VOX propoſita continetur. Præterea con- ſtat, vitio ſcriptorum& librariorum multos in Maſoram irrepſiſſe errores, magnam cõfuſionem. Unde certiùs& facilius quam hinc illi corrigẽtur? Veluti Lydius ergo lapis eſt, ad quem Maſora affri- cari poteſt. Neque jam laboriosâ& moleſtâ am- plius opus eſt inquiſitione, ſed tantùm collatione. NMomento lux è tenebris affulget. Lev.18. 22. ad vocẽ daup Maſora parva notat, bis reperiri: Maſora ma- gna id repetit,& duo tantùm loca adducit. Concor- dantiæ autem numeratò tria tradunt. Statim itaq; apparet, omiſſum eſſe in Maſora locũ unum, nem- pe, Lev. 2013. Quot errores veterum Concordan- tiarum opes Maſora ſuſtulerit Pater meus in nova Bibliorum magnorum editione, docent ejus Caſti- gationes. At bone Deus, quanto labore illa fuerunt in veteribus Concord. inquirenda, conquirerida? quanto cum temporis diſpendio: Sanè nullum du- bium eſt, ſi jam tum hoc theſauro inſtructus fuiſ
ſet, quin emendatiſsimam cam nunc haberemus.
Sed in gratiam Maſoræ ſtudioſi, cautiones quaſ- dam prrix Sas in tranſitu hic adjiciam, quibus illi o- pus in collatione Maſoræ& Concordantiarum. Quando Maſora dicit, vocem quandam toties reperiri, in Concordantiis non ſemper cõjunctim reperiuntur, ſed diverſis in locis. Quandoq; in di. verſis unius radicis ſignificatis. Conſiderat enim Maſora utplurimùm formam tantum, non ſignifi- cationem. Fx. Gr. Exodi 40.v. 4. ad vocem 1n*y no- tat Maſora a ter reperiri. In Concordantiis in pri⸗ ma ſignificatione Radicis y extat tantùm unum: in ſecunda ſignificatione, reliqua duo. Aliquando tamen ſolet Maſora limitare, ut 2. Reg. 6. 20. ad vo- cem m**ꝙ Et videbunt, annotat, 7ν*ε⁷ po* Tria ſant ruphata in ſiguificatione lidendi, ad differentiam ne- Et timebunt, quod eſtàxæ, prom. Quandoq; ſunt in diverſis radicibus: ut Judic. 7.3. ad vocem v Maſora utraq; notat, quinquies reperiri. Qua- tuor ſunt futurum à verbo av, quintum eſt infini- tivus à verbo aur. Ergo heæcc in diverſis Radicibus ſunt quærenda. Quandoque ſunt è diverſis Conju- gationibus: ut Joſ. 4.16. 41 byſ notat Maſora, tria eſſe raphata. Duo ſunt in Conjugatione Kal: tertiũ in Conjugat. Hiphil verbi rby. Quandoq; ſuntdi- verſæ perſonæ: ſic ſecunda maſc.& tertia perſona ſœm. futuri ſunt eædem. Maſora formã externam reſpiciens, illas conjunctim numerat. Sic una ea- demq́; vox ſæpe eſt appellativa& propria. Maſora & hasomnes conjungit. Quia autem Nomina pro- pria hic deſunt, hinc differentia nonnunquam ex- ſurgit. Præterea accidit, ut unum idemq;ʒ vocabu⸗
lum ſimul ſit uſitatum in lingua Chaldęa, in Perüe e&
hocquerẽdi con naligeieiue ibrorũ veſ capit Pocin Hebræor geillorum leckio medæarequiritn qventißimiſunt Ciis. Quodfaciun ne uln diſtinctio etiam ſne ulloſigr
præmonente, præ
accongerunt. Vn Uu quam Concc
Wemis brsch
bemos. Namres RDKinchi Am vda n jur- npy hpd hr 5 per me juan g ſuam. denſusel idem eſſe quod afferuntur duo r Serme) fatal yunitatem non indicatur. Prior nullibi qu teres nabeas Con aurrenda, qumali ven uodeftl coreres quod terumlocu quxr wyel inva. untanatſormaa Promptiſiimü: nomenvid pc